Luận án – Giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

Tên luận án:

GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN KĨ NĂNG SỐNG

Ngành:

Giáo dục học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu về giáo dục phòng chống xâm hại tình dục (XHTD) cho học sinh tiểu học (HSTH) theo tiếp cận kĩ năng sống (KNS), một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh XHTD trẻ em ngày càng gia tăng và để lại những tổn thương sâu sắc. Thực tế cho thấy, giáo dục phòng chống XHTD hiện nay còn mang tính hình thức, chưa thống nhất về chương trình và tiêu chí đánh giá, chủ yếu thiên về nhận thức mà chưa đủ năng lực để HSTH thực hiện hành động tích cực, dẫn đến thiếu kĩ năng tự vệ và ứng phó.

Mục đích của luận án là đề xuất các biện pháp giáo dục phòng chống XHTD theo tiếp cận KNS, nhằm giúp HSTH ứng phó tích cực với XHTD, từ đó bảo vệ bản thân an toàn, lành mạnh. Luận án đã làm sáng tỏ cơ sở lí luận và thực trạng giáo dục phòng chống XHTD cho HSTH theo tiếp cận KNS. Kết quả khảo sát trên 1018 khách thể (HSTH, phụ huynh, giáo viên, chuyên gia) tại các trường tiểu học ở tỉnh Phú Thọ cho thấy cần thay đổi cách giáo dục sang hướng tiếp cận KNS để chú trọng giáo dục hành vi, thói quen tích cực.

Luận án đã phát hiện những tồn tại, hạn chế trong quá trình giáo dục, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng như thời gian, tài liệu, cơ sở vật chất, sự phối hợp giữa gia đình-nhà trường-xã hội, và tâm lí e ngại. Đồng thời, luận án đã xây dựng được khung lý luận cơ bản và bộ công cụ phân tích, đánh giá kĩ năng giáo dục phòng chống XHTD cho HSTH theo tiếp cận KNS, bao gồm các kĩ năng nhận diện XHTD, kiểm soát cảm xúc, phòng ngừa XHTD, và ứng phó với XHTD.

Trên cơ sở lí luận và thực tiễn, luận án đề xuất 6 biện pháp giáo dục phòng chống XHTD cho HSTH theo tiếp cận KNS, bao gồm: tổ chức truyền thông, giáo dục tích hợp, tư vấn học đường, hoạt động giáo dục theo chủ đề chuyên biệt, xây dựng tình huống tương tác và trải nghiệm, và phối hợp gia đình-nhà trường-xã hội. Thực nghiệm sư phạm tại các trường tiểu học ở Phú Thọ đã kiểm chứng tính cần thiết, khả thi và hiệu quả của các biện pháp này, khẳng định chất lượng kĩ năng phòng chống XHTD của học sinh trong nhóm thực nghiệm có sự tiến bộ rõ rệt. Kết quả nghiên cứu này cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà giáo dục, phụ huynh, học sinh và cộng đồng, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội và đảm bảo an sinh xã hội.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài

  • 2. Mục đích nghiên cứu

  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

    • 3.1. Khách thể nghiên cứu

    • 3.2. Đối tượng nghiên cứu

  • 4. Giả thuyết khoa học

  • 5. Nhiệm vụ nghiên cứu

  • 6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

    • 6.1. Phương pháp luận và cách tiếp cận nghiên cứu

      • 6.1.1. Quan điểm hệ thống - cấu trúc

      • 6.1.2. Quan điểm tích hợp

      • 6.1.3. Quan điểm hoạt động

      • 6.1.4. Tiếp cận kĩ năng sống

    • 6.2. Phương pháp nghiên cứu

      • 6.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

      • 6.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

        • 6.2.2.1. Phương pháp điều tra (bằng bảng hỏi)

        • 6.2.2.2. Phương pháp phỏng vấn sâu

        • 6.2.2.3. Phương pháp chuyên gia

        • 6.2.2.4. Phương pháp quan sát

        • 6.2.2.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm

        • 6.2.2.6. Phương pháp nghiên cứu tài liệu, sản phẩm hoạt động

      • 6.2.3. Nhóm phương pháp xử lí số liệu

  • 7. Phạm vi nghiên cứu

  • 8. Những luận điểm bảo vệ

  • 9. Những đóng góp mới của luận án

• CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN KĨ NĂNG SỐNG

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

    • 1.1.1. Những nghiên cứu về xâm hại tình dục trẻ em

    • 1.1.2. Những nghiên cứu về phòng chống xâm hại tình dục

    • 1.1.3. Những nghiên cứu về giáo dục kĩ năng phòng chống xâm hại tình dục

    • 1.1.4. Những nghiên cứu về giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.1.4.1. Một số chương trình quốc tế về giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.1.4.2. Nghiên cứu trong nước về giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

    • 1.1.5. Đánh giá chung kết quả đạt được của các hướng nghiên cứu và vấn đề cần giải quyết tiếp theo

      • 1.1.5.1. Đánh giá chung về tổng quan nghiên cứu vấn đề

      • 1.1.5.2. Những vấn đề luận án cần giải quyết

  • 1.2. Một số vấn đề lý luận về xâm hại tình dục và phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học

    • 1.2.1. Xâm hại tình dục trẻ em

      • 1.2.1.1. Khái niệm xâm hại tình dục trẻ em

      • 1.2.1.2. Những đối tượng trẻ em có nguy cơ xâm hại tình dục

      • 1.2.1.3. Dấu hiệu nhận biết trẻ em bị xâm hại tình dục

      • 1.2.1.4. Hậu quả của tệ nạn xâm hại tình dục trẻ em

    • 1.2.2. Phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học

      • 1.2.2.1. Khái niệm phòng chống

      • 1.2.2.2. Khái niệm phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học

    • 1.2.3. Đặc điểm tâm lí xã hội và đặc điểm phòng chống xâm hại tình dục ở học sinh tiểu học

      • 1.2.3.1. Đặc điểm tâm lí xã hội ở học sinh tiểu học

      • 1.2.3.2. Đặc điểm phòng chống xâm hại tình dục ở học sinh tiểu học

  • 1.3. Lý luận về giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

    • 1.3.1. Tiếp cận kĩ năng sống

    • 1.3.2. Giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.1. Khái niệm giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.3.2. Mục tiêu của giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.3. Nhiệm vụ của giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.4. Nguyên tắc của giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.5. Nội dung của giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.6. Phương pháp giáo dục giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.7. Hình thức giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.3.2.8. Đánh giá kết quả giáo dục giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận KNS

    • 1.4. Những yếu tố ảnh hưởng tới quá trình giáo dục phòng chống xâm hại tình dục trẻ em cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 1.4.1. Ảnh hưởng từ gia đình

      • 1.4.2. Ảnh hưởng từ phía nhà trường

      • 1.4.3. Ảnh hưởng từ phía xã hội

      • 1.4.4. Bản thân học sinh tiểu học

    • KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

  • CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN KĨ NĂNG SỐNG

    • 2.1. Khái quát về nghiên cứu thực trạng

      • 2.1.1. Mục đích khảo sát

      • 2.1.4. Khách thể khảo sát

      • 2.1.5. Thời gian khảo sát

      • 2.1.6. Phương pháp và công cụ khảo sát

      • 2.1.7. Tiêu chí và thang đánh giá kết quả khảo sát

    • 2.2. Phân tích kết quả nghiên cứu khảo sát

      • 2.2.1. Đánh giá thực trạng phòng chống xâm hại tình dục ở HSTH

        • 2.2.1.1. Đánh giá mức độ nhận thức phòng chống xâm hại tình dục ở HSTH

        • 2.2.1.2. Thực trạng thái độ phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học

        • 2.2.1.3. Thực trạng kĩ năng phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học

      • 2.2.2. Thực trạng giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống trên địa bàn khảo sát

        • 2.2.2.1. Thực trạng xác định tầm quan trọng giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

        • 2.2.2.2. Thực trạng xác định mục tiêu giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

        • 2.2.2.3. Nhiệm vụ giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

        • 2.2.2.4. Thực trạng nội dung giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

        • 2.2.2.5. Thực trạng phương pháp giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

        • 2.2.3.6. Thực trạng hình thức giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

        • 2.2.2.7. Thực trạng đánh giá kết quả giáo dục phòng chống XHTD cho HSTH theo tiếp cận KNS

      • 2.2.3. Đánh giá khó khăn và những yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống trên địa bàn khảo sát

        • 2.2.3.1 Đánh giá khó khăn của giáo viên trong quá trình giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH

        • 2.2.3.2. Đánh giá những yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

    • KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

  • CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN KĨ NĂNG SỐNG

    • 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

      • 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích trong hoạt động giáo dục

      • 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, hiệu quả và thiết thực

      • 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa giáo dục ý thức và hành vi

      • 3.1.4. Nguyên tắc thay đổi hành vi theo hướng tích cực

      • 3.1.5. Nguyên tắc phát huy ý thức tự giáo dục của học sinh

    • 3.2. Đề xuất các biện pháp giáo dục phòng chống với xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

      • 3.2.1. Tổ chức truyền thông về phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH

        • a) Mục đích của biện pháp

        • b) Nội dung của biện pháp

        • c) Cách tiến hành biện pháp

        • d) Điều kiện thực hiện biện pháp

      • 3.2.2. Giáo dục tích hợp phòng chống với xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

        • a) Mục đích của biện pháp

        • b) Nội dung của biện pháp

        • c) Cách tiến hành biện pháp

        • d) Điều kiện thực hiện biện pháp

      • 3.2.3. Tổ chức tư vấn học đường hỗ trợ phòng chống với xâm hại tình dục cho học sinh tiểu học theo tiếp cận kĩ năng sống

        • a) Mục đích của biện pháp

        • b) Nội dung của biện pháp

        • c) Cách tiến hành biện pháp

        • d) Điều kiện thực hiện biện pháp

      • 3.2.4. Tổ chức hoạt động giáo dục phòng chống XHTD cho HSTH theo các chủ đề chuyên biệt

        • a) Mục đích của biện pháp

        • b) Nội dung của biện pháp

        • c) Cách tiến hành biện pháp

        • d) Điều kiện thực hiện biện pháp

      • 3.2.5. Xây dựng các tình huống giáo dục phòng chống xâm hại tình dục nhằm khuyến khích HSTH tương tác và trải nghiệm

        • a) Mục đích của biện pháp

        • b) Nội dung của biện pháp

        • c) Cách tiến hành biện pháp

        • d) Điều kiện thực hiện biện pháp

      • 3.2.6. Phối hợp Gia đình - Nhà trường – Xã hội nhằm xây dựng môi trường giáo dục tích cực trong phòng chống XHTD cho HSTH theo tiếp cận KNS

        • a) Mục đích của biện pháp

        • b) Nội dung của biện pháp

        • c) Cách tiến hành biện pháp

        • d) Điều kiện thực hiện biện pháp

      • 3.2.7. Mối quan hệ của các biện pháp giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho HSTH theo tiếp cận kĩ năng sống

  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

  • CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

    • 4.1. Mục đích thực nghiệm

    • 4.2. Thời gian, địa điểm và đối tượng thực nghiệm

    • 4.3. Nội dung và các bước tiến hành thực nghiệm

      • 4.3.1. Nội dung thực nghiệm

      • 4.3.2. Các bước tiến hành lựa chọn lớp thực nghiệm

    • 4.4. Xây dựng kế hoạch thực nghiệm

    • 4.5. Thang đo và tiêu chí đánh giá trong phần thực nghiệm

    • 4.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm

      • 4.6.1. Thực nghiệm sư phạm đợt 1

      • 4.6.2. Thực nghiệm sư phạm đợt 2

    • 4.7. Phân tích kết quả trên những nghiên cứu về trường hợp điển hình

      • 4.7.1. Quan điểm lựa chọn mẫu

      • 4.7.2. Kết quả lựa chọn mẫu

      • 4.7.3. Đánh giá kết quả dựa trên phân tích 3 trường hợp điển hình

  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 4

  • KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

    • 1. Kết luận

    • 2. Kiến nghị

      • 2.1. Đối với ngành giáo dục

      • 2.2. Đảng bộ và chính quyền địa phương

      • 2.3. Đối với nhà trường tiểu học

      • 2.4. Đối với giáo viên tiểu học

      • 2.5. Đối với phụ huynh học sinh

      • 2.6. Đối với học sinh tiểu học

  • DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN TỚI NỘI DUNG LUẬN ÁN

    • Công trình sản phẩm bài báo

    • Công trình sản phẩm nghiên cứu khoa học

    • Công trình sản phẩm đào tạo