Tên luận án:
GIÁO DỤC KĨ NĂNG PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI QUA TRẢI NGHIỆM MÔ PHỎNG
Ngành:
Lí luận và lịch sử giáo dục (Mã số: 09.14.01.02)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng" của Nguyễn Thị Thu Huyền, thuộc chuyên ngành Lí luận và lịch sử giáo dục, tập trung giải quyết vấn đề tai nạn thương tích (TNTT) ở trẻ em, đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, do thiếu kĩ năng phòng tránh. Mặc dù giáo dục kĩ năng (GDKN) phòng tránh TNTT đã được đưa vào chương trình mầm non hiện hành, hiệu quả còn hạn chế và trẻ bộc lộ nhiều hạn chế trong ứng phó với các mối nguy hiểm tiềm ẩn.
Đề tài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành và rèn luyện kĩ năng phòng tránh TNTT cho trẻ thông qua trải nghiệm mô phỏng, tạo điều kiện cho trẻ cảm nhận, thực hiện và hiểu các kĩ năng một cách trọn vẹn. Mục đích nghiên cứu là đề xuất tiến trình tổ chức các hoạt động GDKN phòng tránh TNTT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng nhằm nâng cao hiệu quả. Giả thuyết khoa học đặt ra là tiến trình tổ chức hoạt động GDKN phòng tránh TNTT dựa trên trải nghiệm mô phỏng, đảm bảo tính nhất quán về mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp và môi trường giáo dục, sẽ góp phần nâng cao kết quả.
Luận án đã nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng GDKN phòng tránh TNTT và mức độ kĩ năng của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Các kĩ năng thành phần của phòng tránh TNTT bao gồm: nhận diện tình huống/yếu tố nguy cơ, xử lý khi gặp tình huống/yếu tố nguy cơ, và chủ động thay đổi hành vi để ứng phó hiệu quả. Quá trình GDKN phòng tránh TNTT qua trải nghiệm mô phỏng được tổ chức theo các bước: tổ chức trải nghiệm, chia sẻ kinh nghiệm, đúc kết kinh nghiệm thành khái niệm và vận dụng kinh nghiệm.
Khảo sát thực trạng cho thấy giáo viên và cha mẹ trẻ đều nhận thức được sự cần thiết của GDKN phòng tránh TNTT, tuy nhiên, nhận thức về bản chất và các kĩ năng thành phần còn hạn chế. Mức độ kĩ năng phòng tránh TNTT của trẻ còn chưa cao, đặc biệt là kĩ năng tìm kiếm sự giúp đỡ và chủ động thay đổi hành vi. Trên cơ sở đó, luận án đã xây dựng và thực nghiệm tiến trình tổ chức hoạt động GDKN phòng tránh TNTT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng. Kết quả thực nghiệm sư phạm cho thấy tiến trình này có tính khả thi và hiệu quả. Sau thực nghiệm, kĩ năng phòng tránh TNTT của trẻ ở nhóm thực nghiệm đã phát triển tốt hơn đáng kể so với nhóm đối chứng và so với trước thực nghiệm, chứng minh tính đúng đắn của giả thuyết khoa học. Luận án đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn, đồng thời đưa ra các khuyến nghị cho nhà quản lý giáo dục mầm non và giáo viên mầm non.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 6. Phạm vi nghiên cứu
- 7. Các phương pháp nghiên cứu
- 8. Các luận điểm cần bảo vệ trong luận án
- 8.1. KN phòng tránh TNTT của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi thể hiện cấu trúc gồm: KN nhận diện tình huống/ yếu tố nguy cơ gây TNTT; KN xử lý khi gặp tình huống/ yếu tố nguy cơ gây TNTT; KN chủ động thay đổi hành vi bản thân nhằm ứng phó hiệu quả với những tình huống gây TNTT.
- 8.2. GDKN phòng tránh TNTT cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng là một trong những cách tiếp cận có hiệu quả vì đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được luyện tập nhiều lần, môi trường trải nghiệm mô phỏng gần giống hiện thực xung quanh trẻ, làm trẻ thêm hứng thú, tích cực tham gia hoạt động.
- 8.3. Tiến trình tổ chức hoạt động GDKN phòng tránh TNTT cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng được tiến hành theo các bước: Tổ chức cho trẻ trải nghiệm tình huống phòng tránh TNTT; Tạo cơ hội cho trẻ chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ, phản hồi kinh nghiệm về KN phòng tránh TNTT; Hướng dẫn trẻ đúc kết kinh nghiệm thành khái niệm; Tổ chức cho trẻ vận dụng kinh nghiệm vào những tình huống/ hoàn cảnh mô phỏng khác.
- 9. Đóng góp mới của luận án
- 10. Cấu trúc của luận án
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIÁO DỤC KĨ NĂNG PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI QUA TRẢI NGHIỆM MÔ PHỎNG
- 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
- 1.1.1. Nghiên cứu về kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ em
- 1.1.2. Nghiên cứu về giáo dục qua trải nghiệm
- 1.1.3. Nghiên cứu về giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.2. Kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
- 1.2.1. Khái niệm tai nạn thương tích, phòng tránh tai nạn thương tích
- 1.2.1.1. Khái niệm tai nạn thương tích, phòng tránh tai nạn thương tích
- 1.2.1.2. Phân loại tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em
- 1.2.2. Khái niệm kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 1.2.3. Các thành tố của kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 1.2.4. Sự hình thành kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
- 1.2.5. Đặc điểm kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 1.3. Giáo dục qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.3.1. Khái niệm trải nghiệm mô phỏng
- 1.3.2. Vai trò của trải nghiệm mô phỏng đối với trẻ mầm non
- 1.3.3. Quy trình giáo dục qua trải nghiệm mô phỏng của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 1.3.4. Đặc điểm giáo dục qua trải nghiệm mô phỏng của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 1.4. Quá trình giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 1.4.1. Khái niệm giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.2. Quá trình giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.2.1. Mục tiêu giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.2.2. Nội dung giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.2.3. Hình thức giáo dục kỹ năng năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng ở trường mầm non
- 1.4.2.4. Phương pháp giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.2.5. Đánh giá giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 1.4.3.1. Các yếu tố chủ quan
- 1.4.3.2. Các yếu tố khách quan
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI QUA TRẢI NGHIỆM MÔ PHỎNG
- 2.1. Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trong chương trình giáo dục mầm non và chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi
- 2.1.1. Thể hiện mục tiêu giáo dục giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích
- 2.1.2. Thể hiện nội dung giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 2.1.3. Thể hiện phương pháp, hình thức giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
- 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 2.2.1. Mục đích khảo sát
- 2.2.2. Quy mô, đối tượng, thời gian khảo sát
- 2.2.3. Nội dung khảo sát
- 2.3. Phân tích kết quả khảo sát thực trạng
- 2.3.1. Thực trạng GDKN phòng tránh TNTT cho trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng ở trường mầm non
- 2.3.2. Thực trạng giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng tại gia đình
- 2.3.3. Thực trạng kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
- 2.3.4. Đánh giá chung về thực trạng
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
CHƯƠNG 3: TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI QUA TRẢI NGHIỆM MÔ PHỎNG
- 3.1. Một số yêu cầu khi xây dựng tiến trình tổ chức hoạt động giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 3.2. Tiến trình tổ chức hoạt động giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 3.3. Điều kiện vận dụng tiến trình giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 3.4. Thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tiến trình tổ chức hoạt động giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua trải nghiệm mô phỏng
- 3.4.1. Khái quát về quá trình tổ chức thực nghiệm
- 3.4.1.1. Mục đích thực nghiệm
- 3.4.1.2. Đối tượng, thời gian và địa điểm thực nghiệm
- 3.4.1.3. Nội dung thực nghiệm
- 3.4.2. Kết quả thực nghiệm vòng 1
- 3.4.3. Kết quả thực nghiệm vòng 2
- 3.4.3.1. KN phòng tránh TNTT của trẻ 5 - 6 tuổi trước TN
- 3.4.3.2. Mức độ hình thành kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ 5 - 6 tuổi ở nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau TN
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 2. Khuyến nghị