Tên luận án:
GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LIÊN QUAN TỚI ĐIỀU XX CỦA GATT TRONG KHUÔN KHỔ WTO - NHỮNG KHUYẾN NGHỊ DÀNH CHO VIỆT NAM
Ngành:
Luật học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO - Những khuyến nghị dành cho Việt Nam" là một công trình nghiên cứu hệ thống và toàn diện về các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn liên quan đến việc giải quyết tranh chấp theo Điều XX của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam, sau khi gia nhập WTO vào năm 2007, phải thực thi các cam kết quốc tế, trong đó có GATT. Điều XX của GATT cho phép các thành viên áp dụng các biện pháp nhằm bảo vệ lợi ích xã hội và phi thương mại quan trọng. Tính đến ngày 11/2/2024, có 30 vụ tranh chấp liên quan đến Điều XX của GATT đã được giải quyết tại WTO, với sự tham gia tích cực của cả các thành viên phát triển và đang phát triển. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trước đây chưa đi sâu một cách hệ thống và toàn diện vào các vấn đề lý luận và thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX.
Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn về giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT tại WTO. Trên cơ sở đó, luận án đưa ra những khuyến nghị cụ thể nhằm giúp Việt Nam chủ động vận dụng Điều XX của GATT một cách hiệu quả. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm phân tích các vấn đề lý luận, đánh giá thực tiễn giải quyết tranh chấp thông qua các báo cáo của Ban Hội thẩm (BHT) và Cơ quan Phúc thẩm (CQPT) của WTO, cũng như phân tích kinh nghiệm tham gia giải quyết tranh chấp của Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Đối tượng nghiên cứu tập trung vào quy định về các trường hợp ngoại lệ chung tại Điều XX của GATT, thực tiễn giải quyết tranh chấp trong các báo cáo của BHT và CQPT WTO, cùng các khuyến nghị cho Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận và thực tiễn từ năm 1948 đến nay, trong khuôn khổ GATT 1947 và WTO. Luận án mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần xây dựng các khuyến nghị cho Việt Nam về các điều kiện cần đáp ứng khi viện dẫn các ngoại lệ điểm a, b, d, g, j và Đoạn mở đầu Điều XX của GATT, nâng cao năng lực của Việt Nam trong việc xây dựng chính sách và tham gia giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu của luận án
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu:
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Phương pháp luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
- 6. Kết cấu của luận án
-
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. Các nghiên cứu về những vấn đề lý luận về giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 1.2. Các nghiên cứu về những vấn đề thực tiễn về giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 1.3. Các nghiên cứu về khuyến nghị vận dụng Điều XX của GATT đối với các thành viên WTO và Việt Nam
- 1.4. Đánh giá tình hình nghiên cứu các vấn đề liên quan đến đề tài luận án
- 1.5. Đề xuất những vấn đề tiếp tục được nghiên cứu trong luận án
- 1.6. Cơ sở lý thuyết nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
- Lý thuyết nghiên cứu:
- Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu:
-
CHƯƠNG 2. CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LIÊN QUAN TỚI ĐIỀU XX CỦA GATT TRONG KHUÔN KHỔ WTO
- 2.1. Khái niệm tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 2.1.1. Định nghĩa tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 2.1.2. Đặc điểm của tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 2.1.3. Phân loại tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 2.2. Nền tảng lý thuyết tạo cơ sở cho quy định về ngoại lệ chung theo Điều XX của GATT
- 2.2.1. Lý thuyết về tự do hoá thương mại
- 2.2.2. Lý thuyết về sự cân bằng - hợp lý trong thương mại quốc tế
- 2.3. Áp dụng Điều XX của GATT trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế tại WTO
- 2.3.1. Giải thích Điều XX của GATT trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế tại WTO
- 2.3.2. Điều kiện áp dụng Điều XX của GATT trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế tại WTO
- 2.4. Giá trị pháp lý của các báo cáo giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT của BHT và CQPT tại WTO
- 2.5. Lịch sử hình thành, phát triển và việc áp dụng Điều XX của GATT trong giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT
-
CHƯƠNG 3. THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP LIÊN QUAN TỚI ĐIỀU XX CỦA GATT TRONG KHUÔN KHỔ WTO
- 3.1. Khái quát về thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.2. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới các trường hợp ngoại lệ cụ thể theo Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.2.1. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới ngoại lệ tại điểm a Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.2.2. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới ngoại lệ tại điểm b Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.2.3. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới ngoại lệ tại điểm d Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.2.4. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới ngoại lệ tại điểm g Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.2.5. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới ngoại lệ tại điểm j Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.3. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan tới Đoạn mở đầu Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO
- 3.4. Kinh nghiệm tham gia giải quyết tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT của một số nước thành viên WTO
-
CHƯƠNG 4. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI VIỆT NAM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ VẬN DỤNG ĐIỀU XX CỦA GATT
- 4.1. Những định hướng cơ bản khi vận dụng Điều XX của GATT
- 4.2. Một số giải pháp cụ thể đối với Việt Nam trong vận dụng Điều XX của GATT
- 4.2.1. Xây dựng cơ sở pháp lý để vận dụng Điều XX của GATT khi ban hành các biện pháp trong nước có tác động hạn chế thương mại
- 4.2.2. Khuyến nghị vận dụng Điều XX của GATT khi tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp tại WTO
- 4.2.2.1. Vận dụng Điều XX của GATT khi tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp tại WTO với tư cách bị đơn
- 4.2.2.2. Vận dụng Điều XX của GATT khi tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp tại WTO với tư cách nguyên đơn
- 4.2.3. Khuyến nghị vận dụng Điều XX của GATT khi tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp trong một số Hiệp định thương mại tự do
-
PHỤ LỤC
- Phụ lục 1. Thống kê các vụ tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ GATT 1947
- Phụ lục 2. Thống kê các vụ tranh chấp liên quan tới Điều XX của GATT trong khuôn khổ WTO (Tính đến ngày 11/2/2024)
- Phụ lục 3. Thống kê các vụ tranh chấp Ban hội thẩm và Cơ quan phúc thẩm kết luận không áp dụng Điều XX của GATT