GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HÓA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ÚC VÀ NIU DI-LÂN
Kinh doanh thương mại (Mã số: 9.34.01.21)
Luận án tiến sĩ kinh tế này tập trung nghiên cứu các giải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Úc và Niu Di-lân. Xuất khẩu hàng hóa đóng vai trò trọng yếu đối với sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia, giúp phát huy lợi thế so sánh, mở rộng thị trường, gia tăng kim ngạch, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo việc làm. Tuy nhiên, việc khai thác thị trường Úc và Niu Di-lân của Việt Nam còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng hợp tác và nhu cầu nhập khẩu của hai quốc gia này. Vì vậy, việc thực hiện đề tài là hết sức cần thiết nhằm đưa ra các giải pháp hiệu quả, đặc biệt cho các mặt hàng thế mạnh như nông thủy sản, trái cây tươi, dệt may, da giày.
Luận án đã xác định các khoảng trống nghiên cứu, cụ thể là chưa có công trình nào tiếp cận theo hướng nghiên cứu các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước sang thị trường Úc và Niu Di-lân, chưa khai thác triệt để lợi ích thương mại từ các hiệp định FTA như CPTPP và RCEP, và chưa xét đến bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực mới cùng với việc phần lớn các dòng thuế theo Hiệp định ANZFTA đã về 0%. Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Úc và Niu Di-lân đến năm 2030, với đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn về xuất khẩu hàng hóa và thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Úc và Niu Di-lân. Phạm vi nghiên cứu tiếp cận ở góc độ thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của quốc gia, nhìn nhận và đánh giá từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời đưa ra khuyến nghị cho doanh nghiệp.
Luận án sử dụng các phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp, lịch sử và logic, thống kê, tổng hợp và phân tích, khảo sát và lấy ý kiến doanh nghiệp. Điểm mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa lý luận cơ bản về thúc đẩy xuất khẩu, xây dựng luận cứ thực tiễn từ kinh nghiệm quốc tế; nghiên cứu kết quả xuất khẩu giai đoạn 2011-2021, phân tích bối cảnh trong nước và quốc tế mới, đánh giá cơ hội và thách thức (như tận dụng căng thẳng thương mại Úc-NZ-TQ, các FTA, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn cao), và đề xuất các giải pháp khả thi từ phía nhà nước cùng khuyến nghị cho doanh nghiệp. Luận án định nghĩa xuất khẩu hàng hóa là việc bán hàng hóa của quốc gia này sang quốc gia khác bằng tiền tệ, và thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa là việc nhà nước áp dụng tổng thể các phương thức để tạo cơ hội và khả năng gia tăng sản lượng, giá trị hàng hóa xuất khẩu, tăng cường tiêu thụ tại thị trường nước ngoài. Nội dung thúc đẩy xuất khẩu bao gồm hoàn thiện văn bản pháp luật, xây dựng chiến lược quốc gia, triển khai các chương trình/đề án, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế và tận dụng FTA, đàm phán mở cửa thị trường, xây dựng nguồn cung nguyên phụ liệu, tăng cường nghiên cứu thị trường và điều hành tỷ giá hối đoái. Chương 2 phân tích thực trạng thúc đẩy xuất khẩu, chỉ ra những thành công như quy mô xuất khẩu gia tăng, cơ cấu mặt hàng chuyển biến tích cực, năng lực cạnh tranh được cải thiện, và việc tận dụng các FTA. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như quy mô chưa tương xứng, cơ cấu hàng xuất khẩu sang Niu Di-lân còn đơn giản, và tình trạng vi phạm tiêu chuẩn an toàn sinh học.