Luận án Giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản các huyện phía nam thành phố Hà Nội

Tên luận án:

GIẢI PHÁP KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CHO PHÁT TRIỂN NUÔI TRỒNG THUỶ SẢN CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:

Kinh tế phát triển (Mã số: 62 31 01 05)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “Giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản các huyện phía Nam thành phố Hà Nội” tập trung giải quyết vấn đề cấp bách về cân bằng giữa phát triển nuôi trồng thủy sản (NTTS) và bảo vệ môi trường (BVMT). Ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội và xuất khẩu của đất nước, nhưng sự phát triển tự phát, ồ ạt đã dẫn đến ô nhiễm môi trường, đặc biệt là nguồn nước, do việc sử dụng hóa chất, xả thải không qua xử lý và quản lý chất thải rắn kém hiệu quả. Thực trạng này đòi hỏi phải thay đổi chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, gắn liền với BVMT trong NTTS.

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là đánh giá thực trạng phát triển NTTS và việc thực hiện các giải pháp kinh tế cùng quản lý môi trường (QLMT) NTTS tại các huyện phía Nam Hà Nội, từ đó đề xuất và hoàn thiện hệ thống giải pháp nhằm đảm bảo phát triển bền vững. Các mục tiêu cụ thể bao gồm luận giải cơ sở khoa học, đánh giá thực trạng phát triển NTTS, ô nhiễm môi trường và mối quan hệ giữa chúng, cũng như đề xuất hệ thống giải pháp kinh tế và QLMT cho thời gian tới. Đối tượng nghiên cứu là các giải pháp kinh tế và QLMT cho NTTS, môi trường và ô nhiễm do NTTS gây ra, tập trung vào 4 huyện: Thanh Trì, Phú Xuyên, Thường Tín và Chương Mỹ, với số liệu từ 2006-2011 và định hướng đến 2020.

Những đóng góp mới của đề tài bao gồm luận giải các nội dung kinh tế và QLMT cho NTTS, phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đến môi trường và ngược lại, đánh giá kết quả phát triển NTTS giai đoạn 2009-2011 và mối quan hệ với chất lượng môi trường nước, phân tích các giải pháp kinh tế và QLMT hiện hành và đề xuất, hoàn thiện hệ thống giải pháp nhằm thúc đẩy NTTS phát triển ổn định hơn. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, số hộ và lao động tham gia NTTS tăng trưởng đáng kể, mang lại thu nhập cao cho nông dân. Tuy nhiên, chất lượng nước trong ao nuôi bị suy giảm nghiêm trọng với các chỉ tiêu ô nhiễm vượt ngưỡng cho phép. Hầu hết các hộ nhận thấy môi trường nước NTTS bị ô nhiễm, với nguyên nhân chính từ chất lượng nguồn cung cấp nước, chất thải từ các ngành khác và chính ngành NTTS. Các giải pháp kinh tế và QLMT hiện hành còn nhiều hạn chế, chưa đồng bộ và hiệu quả thấp.

Luận án đề xuất một hệ thống giải pháp toàn diện bao gồm: mở rộng vùng nuôi thủy sản tập trung an toàn, tăng cường thực hiện thu thuế, phí và lệ phí môi trường, hỗ trợ tài chính và đầu tư kỹ thuật cho BVMT, hoàn thiện chính sách kinh tế, quy hoạch vùng NTTS và thủy lợi, hoàn thiện văn bản pháp quy, kỹ thuật QLMT, đào tạo nguồn nhân lực, tăng cường tuyên truyền và củng cố hệ thống tổ chức QLMT NTTS. Các giải pháp này nhằm lồng ghép chính sách kinh tế và QLMT vào phát triển NTTS, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU

  • 1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
    • Mục tiêu chung
    • Mục tiêu cụ thể
  • 3. Đối tượng nghiên cứu
  • 4. Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp mới của đề tài

• Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

  • 1.1 Cơ sở lý luận về giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
    • 1.1.1 Phát triển nuôi trồng thuỷ sản
    • 1.1.2 Môi trường nuôi trồng thuỷ sản
    • 1.1.3 Giải pháp kinh tế nhằm bảo vệ môi trường nuôi trồng thủy sản
    • 1.1.4 Quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
    • 1.1.5 Yếu tố ảnh hưởng đến môi trường nuôi trồng thuỷ sản
    • 1.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
  • 1.2 Cơ sở thực tiễn

• Chương 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
    • 2.1.1 Điều kiện tự nhiên
    • 2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
    • 2.1.3 Thuận lợi và khó khăn
  • 2.2 Phương pháp nghiên cứu

• Chương 3: ĐÁNH GIÁ CÁC GIẢI PHÁP KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CHO PHÁT TRIỂN NUÔI TRỒNG THUỶ SẢN CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI

  • 3.1 Thực trạng nuôi trồng thuỷ sản các huyện phía nam thành phố Hà Nội
    • 3.1.1 Tổng quan tình hình phát triển NTTS của các huyện
    • 3.1.2 Thực trạng phát triển nuôi trồng thuỷ sản ở các điểm nghiên cứu
      • 3.1.2.1 Thông tin chung về hộ điều tra
      • 3.1.2.2 Nguồn lực nuôi trồng thủy sản của các hộ điều tra
      • 3.1.2.3 Kết quả và hiệu quả nuôi cá của các hộ nuôi trồng thuỷ sản
    • 3.1.3 Đánh giá chung ngành nuôi trồng thuỷ sản các huyện phía Nam thành phố Hà Nội
      • 3.1.3.1 Điểm mạnh và tác động tích cực
      • 3.1.3.2 Điểm yếu và tác động tiêu cực đến môi trường
  • 3.2 Ô nhiễm môi trường nuôi trồng thuỷ sản các huyện phía Nam Hà Nội
    • 3.2.1 Hiện trạng môi trường nước
    • 3.2.2 Đánh giá môi trường nước ở cấp hộ
    • 3.2.3 Ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đến nuôi trồng thuỷ sản của các hộ
      • 3.2.3.1. Ảnh hưởng tới kết quả nuôi trồng thủy sản
      • 3.2.3.2 Ảnh hưởng tới rủi ro và thiệt hại trong nuôi trồng thuỷ sản
    • 3.2.4 Nguyên nhân ô nhiễm môi trường nuôi trồng thủy sản
      • 3.2.4.1 Chất lượng nguồn nước cho nuôi trồng thuỷ sản
      • 3.2.4.2 Chất lượng nước ngầm vùng nghiên cứu
      • 3.2.4.3 Sử dụng nước thải trong vùng nuôi trồng thủy sản
      • 3.2.4.4 Sử dụng hóa chất trong ngành trồng trọt
      • 3.2.4.5 Sử dụng thức ăn trong nuôi trồng thủy sản
  • 3.3 Thực trạng giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản vùng nghiên cứu
    • 3.3.1 Các giải pháp kinh tế nhằm bảo vệ môi trường nuôi trồng thuỷ sản
      • 3.3.1.1 Các văn bản chính sách đã được ban hành và áp dụng
      • 3.3.1.2 Thuế môi trường
      • 3.3.1.3 Quỹ môi trường
      • 3.3.1.4 Phí và lệ phí bảo vệ môi trường
    • 3.3.2 Các giải pháp quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thủy sản
      • 3.3.2.1 Quản lý môi trường ở cấp hộ
      • 3.3.2.2 Quy hoạch và thực hiện quy hoạch nuôi trồng thuỷ sản
      • 3.3.2.3 Chất lượng và vệ sinh an toàn sản phẩm thuỷ sản
      • 3.3.2.4 Công tác thông tin, tuyên truyền về môi trường nuôi trồng thuỷ sản
    • 3.3.3 Đánh giá chung về thực hiện các giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
  • 3.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
    • 3.4.1 Chính sách về bảo vệ môi trường
    • 3.4.2 Nhân lực tham gia quản lý môi trường
    • 3.4.3 Hỗ trợ kỹ thuật phục vụ công tác quản lý môi trường
    • 3.4.4 Vốn đầu tư cho quản lý môi trường
    • 3.4.5 Cơ chế phối hợp giữa các đơn vị trong quản lý môi trường nuôi trồng thủy sản
    • 3.4.6 Các yếu tố liên quan đến hộ, trang trại nuôi trồng thuỷ sản
      • 3.4.6.1 Nhận thức của các hộ, trang trại về bảo vệ môi trường
      • 3.4.6.2 Kinh phí bảo vệ môi trường của hộ nuôi trồng thuỷ sản
      • 3.4.6.3 Tình hình thực hiện qui định quản lý môi trường của các hộ
    • 3.4.7 Quan hệ thị trường

• CHƯƠNG 4. HOÀN THIỆN GIẢI PHÁP KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CHO PHÁT TRIỂN NTTS CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI

  • 4.1 Cơ sở khoa học đề xuất giải pháp kinh tế và QLMT cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
    • 4.1.1 Quan điểm, định hướng phát triển và giảm thiểu ô nhiễm môi trường nuôi trồng thuỷ sản
    • 4.1.2 Mục tiêu phát triển nuôi trồng thủy sản
    • 4.1.3 Căn cứ đề xuất và hoàn thiện các giải pháp
  • 4.2 Đề xuất và hoàn thiện giải pháp kinh tế và quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản các huyện phía Nam thành phố Hà Nội
    • 4.2.1. Các giải pháp kinh tế nhằm bảo vệ môi trường nuôi trồng thuỷ sản
      • 4.2.1.1. Mở rộng vùng nuôi thủy sản tập trung an toàn
      • 4.2.1.2 Tăng cường thực hiên thu thuế, phí và lệ phí môi trường
      • 4.2.1.3 Hỗ trợ tài chính để bảo vệ môi trường nuôi trồng thuỷ sản
      • 4.2.1.4 Hỗ trợ đầu tư kỹ thuật để quản lý môi trường
      • 4.2.1.5 Hoàn thiện chính sách kinh tế nhằm bảo vệ môi trường nuôi trồng thuỷ sản
    • 4.2.2 Các giải pháp quản lý môi trường cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản
      • 4.2.2.1 Quy hoạch vùng nuôi trồng thuỷ sản và thủy lợi cho nuôi trồng thủy sản
      • 4.2.2.2 Hoàn thiện văn bản pháp qui về quản lý môi trường
      • 4.2.2.3 Xây dựng và hoàn thiện kỹ thuật quản lý môi trường
      • 4.2.2.4 Đào tạo nguồn nhân lực
      • 4.2.2.5 Tăng cường công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường
      • 4.2.2.6 Củng cố và hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý môi trường nuôi trồng thủy sản

• KẾT LUẬN

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ