Luận án Đánh giá hàm lượng cu, pb trong trầm tích tại cửa sông sài gòn- đồng nai dưới tác động của ph, độ mặn và ảnh hưởng của chúng lên phôi, ấu trùng hàu crassostrea gigas

Tên luận án:

ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG Cu, Pb TRONG TRẦM TÍCH TẠI CỬA SÔNG SÀI GÒN- ĐỒNG NAI DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA pH, ĐỘ MẶN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CHÚNG LÊN PHÔI, ẤU TRÙNG HÀU CRASSOSTREA GIGAS

Ngành:

Kỹ Thuật Môi trường

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung vào việc đánh giá hàm lượng đồng (Cu) và chì (Pb) trong trầm tích tại cửa sông Sài Gòn – Đồng Nai, cùng với tác động của các yếu tố môi trường như pH và độ mặn, cũng như ảnh hưởng của chúng lên phôi và ấu trùng hàu Crassostrea gigas. Các kim loại nặng từ nguồn thải lắng đọng dưới dạng trầm tích, tồn lưu lâu dài dưới đáy sông và tích tụ tại các cửa sông, bãi bồi. Các hoạt động của con người và biến đổi khí hậu là những tác động bất lợi chính làm biến đổi pH và độ mặn môi trường, gây rủi ro thiệt hại nguồn thủy sản vùng cửa sông khi giai đoạn đầu đời (trứng, phôi và ấu trùng) của các sinh vật hai mảnh vỏ như hàu rất nhạy cảm với các tác nhân ô nhiễm.

Mục tiêu nghiên cứu chính của luận án là đánh giá rủi ro tiềm ẩn từ hàm lượng Cu, Pb trong trầm tích đối với phôi và ấu trùng hàu tại vùng cửa sông Sài Gòn – Đồng Nai. Các nội dung nghiên cứu bao gồm: đánh giá hàm lượng chất ô nhiễm kim loại nặng (Cu, Pb) trong trầm tích; khảo sát ảnh hưởng của các yếu tố môi trường (pH và độ mặn) lên quá trình giải phóng Cu và Pb từ trầm tích; đánh giá khả năng hấp phụ (Cu2+, Pb2+) của trầm tích; và nghiên cứu độc tính của trầm tích được thêm chuẩn (Cu2+, Pb2+) đến phôi, ấu trùng hàu.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng hàm lượng Cu và Pb trong trầm tích tại cửa sông Soài Rạp (đợt lấy mẫu tháng 2/2017) và Thị Vải (đợt lấy mẫu tháng 3/2017) đều không vượt ngưỡng theo quy chuẩn Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình giải phóng Cu ra khỏi trầm tích khi pH thay đổi có ảnh hưởng đến quá trình sinh sản và phát triển phôi, ấu trùng hàu C. gigas, trong khi Pb không cho thấy ảnh hưởng tương tự. Độ mặn từ 20 đến 35 ‰ cũng ảnh hưởng đến sinh sản và phát triển phôi, ấu trùng của hàu, nhưng Pb giải phóng lại không ảnh hưởng. Khảo sát cân bằng hấp phụ Cu2+, Pb2+ lên trầm tích cửa sông Soài Rạp cho thấy thời gian cân bằng là 12 giờ với dung lượng hấp phụ tối đa 0,86 mg/g cho Cu2+ và 10 giờ với dung lượng hấp phụ tối đa 35,2 mg/g cho Pb2+ (tỷ lệ lỏng/rắn 10:1). Các mô hình Langmuir và Freundlich đều phù hợp để diễn giải dữ liệu quá trình rửa giải trầm tích. Đáng chú ý, độc tính của Cu được xác định cao hơn rất nhiều so với Pb trong các thí nghiệm độc tính phôi và tỷ lệ bất thường của ấu trùng. Trứng hàu cũng được ghi nhận là ít nhạy cảm hơn so với tinh trùng khi phơi nhiễm với dung dịch lắng trầm tích được thêm chuẩn Cu2+, Pb2+.