Cá Đối lá - Moolgarda cunnesius (Valenciennes, 1836) ở Thừa Thiên Huế
Thông tin về ngành của luận án không được cung cấp trong văn bản.
Luận án tập trung vào nghiên cứu về cá Đối lá - Moolgarda cunnesius (Valenciennes, 1836) tại vùng ven biển, cửa sông và đầm phá Thừa Thiên Huế. Tính cấp thiết của nghiên cứu được nhấn mạnh do loài cá này là đối tượng khai thác chính, góp phần quan trọng vào sản lượng nghề cá địa phương, song các công trình nghiên cứu hệ thống về sinh học, sinh thái và các giai đoạn phát triển cá thể nhằm đề xuất giải pháp bảo vệ, khai thác và sử dụng hợp lý còn hạn chế. Luận án đặt ra nhiệm vụ quan trọng là nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh sản để chủ động nguồn giống cho sinh sản nhân tạo.
Về ý nghĩa khoa học và thực tiễn, đây là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống và đầy đủ về đặc điểm sinh học, sinh thái học của cá Đối lá ở vùng ven biển Thừa Thiên Huế. Luận án cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp khai thác hợp lý, phát triển và sử dụng bền vững nguồn lợi, đồng thời góp phần xây dựng quy trình sản xuất giống nhân tạo và nuôi thả loài cá này.
Nội dung luận án bao gồm tổng quan về lược sử nghiên cứu cá đối trên thế giới và Việt Nam, cũng như điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội vùng nghiên cứu (cấu trúc quần xã sinh vật đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, vùng biển ven bờ; điều kiện kinh tế - xã hội như dân số, cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục). Phương pháp nghiên cứu bao gồm định loại loài dựa vào phân tích di truyền (trình tự gen COI, cây phả hệ), nghiên cứu sinh trưởng (tốc độ, thông số theo Rosa Lee và Von Bertalanffy), và nghiên cứu sinh thái phân bố (dựa trên năng suất khai thác).
Kết quả nghiên cứu trình bày đặc điểm sinh học của cá Đối lá, bao gồm đặc điểm di truyền với trình tự gen COI có kích thước 704 bp, độ tương đồng cao (99,01-100,00%) giữa các cá thể và không có sự phân tách di truyền giữa quần thể đầm phá và ven bờ. Cá Đối lá ở Thừa Thiên Huế có quan hệ gần gũi với các quần thể ở Đồ Sơn, Biển Đông, Trung Quốc và Ấn Độ. Về sinh trưởng, quần thể cá Đối lá ở ven bờ Thừa Thiên Huế có 4 nhóm tuổi (0+ đến 3+), và tương quan giữa chiều dài và khối lượng được xác định rõ ràng, phụ thuộc vào nhóm tuổi và vùng sinh thái phân bố. Các phương trình sinh trưởng về chiều dài và khối lượng cũng được xác định cho cá ở đầm phá và biển ven bờ.