Tên luận án:
ĐẶC ĐIỂM MÔ BỆNH HỌC VÀ MIỄN DỊCH HUỲNH QUANG CỦA TỔN THƯƠNG THẬN Ở BỆNH NHÂN SUY THẬN TIẾN TRIỂN NHANH
Ngành:
Giải phẫu bệnh và pháp y
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Đặc điểm mô bệnh học và miễn dịch huỳnh quang của tổn thương thận ở bệnh nhân suy thận tiến triển nhanh" tập trung vào một vấn đề cấp bách trong thận học. Suy thận tiến triển nhanh (STTTN) là một chẩn đoán lâm sàng phổ biến trong những năm gần đây nhưng còn khá mới, đôi khi gây nhầm lẫn với viêm cầu thận tiến triển nhanh (một chẩn đoán mô bệnh học). Các nghiên cứu quốc tế đã ghi nhận nhiều nguyên nhân khác nhau gây STTTN, bao gồm viêm cầu thận liềm do bệnh nghèo miễn dịch, viêm thận lupus và bệnh thận IgA. Tại Việt Nam, các nghiên cứu trước đây đã nhấn mạnh tầm quan trọng của kết quả sinh thiết thận trong việc xác định căn nguyên bệnh để đưa ra phương thức điều trị phù hợp.
Nghiên cứu này là công trình giải phẫu bệnh đầu tiên tại Việt Nam, đi sâu mô tả các đặc điểm mô bệnh học và miễn dịch huỳnh quang của các nhóm bệnh căn nguyên gây STTTN. Mục tiêu chính là mô tả đặc điểm mô bệnh học và miễn dịch huỳnh quang của các trường hợp STTTN tương ứng với các nhóm căn nguyên cụ thể, từ đó góp phần chẩn đoán chính xác, hỗ trợ điều trị hiệu quả và tiên lượng bệnh.
Kết quả nghiên cứu trên 184 trường hợp STTTN cho thấy: Về mô bệnh học, viêm cầu thận (VCT) liềm chiếm 13% tổng số ca, chủ yếu là VCT do phức hợp miễn dịch (87,5%), trong đó viêm thận lupus chiếm đa số (62,5%), tiếp theo là bệnh thận IgA (20,7%). Các tổn thương mô bệnh học khác như VCT nghèo miễn dịch, bệnh thận do trụ, VCT do kháng thể kháng màng đáy và lắng đọng Amyloid có tỷ lệ thấp. Thuyên tắc vi mạch huyết khối (TTVMHK) được ghi nhận ở 37,5% trường hợp, với dạng cấp tính chủ yếu ở viêm thận lupus và mạn tính ở bệnh thận IgA. Các hình ảnh đi kèm TTVMHK thường gặp là cầu thận thiếu máu cục bộ (56,5%) và thuyên tắc lòng mao mạch (17,4%).
Về miễn dịch huỳnh quang (MDHQ), trong viêm thận lupus, IgG và C1q lắng đọng ở 98%-99% trường hợp, với tỷ lệ nhuộm "full-house" là 24,3%. Nhóm lupus có TTVMHK có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về fibrinogen, IgM và C1q dương tính ở lòng/thành tiểu động mạch so với nhóm không có. Đối với bệnh thận IgA, 100% có lắng đọng IgA, và nhóm có TTVMHK cũng có sự khác biệt ý nghĩa về fibrinogen, IgM và C1q dương tính ở lòng tiểu động mạch. MDHQ lắng đọng ít ở các bệnh lý ống thận. Nghiên cứu kiến nghị cần thực hiện sinh thiết thận và nhuộm MDHQ cho tất cả các trường hợp STTTN để có chẩn đoán chính xác và đầy đủ.
Mục lục chi tiết:
Luận án gồm 129 trang:
- Mở đầu và mục tiêu nghiên cứu (2 trang)
- Tổng quan tài liệu (36 trang)
- Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (11 trang)
- Kết quả (39 trang)
- Bàn luận (37 trang)
- Hạn chế, kết luận và kiến nghị (4 trang)
- Luận án có 42 bảng, 25 hình, 1 biểu đồ, 2 sơ đồ.
- Tài liệu tham khảo gồm 10 tài liệu tiếng Việt và 135 tài liệu tiếng Anh.
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. KHÁI NIỆM VỀ SUY THẬN TIẾN TRIỂN NHANH
- 1.2. VCT TIẾN TRIỂN NHANH – VCT LIỀM
- 1.2.1. VCT liềm nghèo miễn dịch
- 1.2.2. VCT liềm do kháng thể kháng màng đáy cầu thận
- 1.2.3. Viêm cầu thận liềm qua trung gian phức hợp miễn dịch
- 1.2.3.1. Viêm thận lupus
- 1.2.3.2. Bệnh thận IgA
- 1.3. BỆNH LÝ GÂY THUYÊN TẮC MẠCH MÁU THẬN
- 1.4. BỆNH LÝ Ở ỐNG THẬN VÀ MÔ KẼ
- 1.5. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TỚI LUẬN ÁN
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 2.1.1 Tiêu chuẩn chọn mẫu
- 2.1.2 Các tiêu chí loại trừ
- 2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.2.1 Thiết kế nghiên cứu
- 2.2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- 2.2.3 Cỡ mẫu nghiên cứu
- 2.3 CÁC BIẾN SỐ TRONG NGHIÊN CỨU
- 2.3.1 Biến số liên tục
- 2.3.2 Biến số định tính
- 2.4 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU
- 2.5 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
- 2.6 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
- 2.7 VẤN ĐỀ Y ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
Chương 3: KẾT QUẢ
- 3.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG
- 3.2 ĐẶC ĐIỂM MÔ BỆNH HỌC
- 3.2.1 Các bệnh căn nguyên của 184 ca STTTN
- 3.2.2 Tổn thương liềm tại cầu thận
- 3.2.2.1 Nhận xét chung về tổn thương liềm tại cầu thận
- 3.2.2.2 Viêm cầu thận liềm
- 3.2.3 Đặc điểm của 115 ca viêm thận lupus
- 3.2.4 Đặc điểm mô bệnh học của 38 ca bệnh thận IgA
- 3.2.4.1 Kết quả phân loại mô bệnh học theo Oxford
- 3.2.4.2 Bệnh thận IgA và TTVMHK
- 3.2.5 Khảo sát ống thận và mô kẽ
- 3.2.6 Tổn thương ở mạch máu thận
- 3.2.6.1 Phân loại TTVMHK theo các bệnh căn nguyên
- 3.2.6.2 Các hình ảnh đi kèm TTVMHK thường gặp
- 3.3 ĐẶC ĐIỂM MIỄN DỊCH HUỲNH QUANG
- 3.3.1 Kết quả miễn dịch huỳnh quang chung
- 3.3.2 Đặc điểm MDHQ của 115 ca viêm thận lupus
- 3.3.2.1 Tỷ lệ bắt huỳnh quang ở cầu thận và màng đáy ống thận
- 3.3.2.2 So sánh hai nhóm có và không có TTVMHK
- 3.3.3 Đặc điểm MDHQ của 38 ca bệnh thận IgA
Chương 4: BÀN LUẬN
- 4.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG
- 4.2 ĐẶC ĐIỂM MÔ BỆNH HỌC
- 4.2.1 Các bệnh căn nguyên của 184 ca STTTN
- 4.2.2 Viêm cầu thận liềm
- 4.2.3 Đặc điểm của 115 ca viêm thận lupus
- 4.2.5 Thuyên tắc vi mạch huyết khối
- 4.2.5.1 Các giai đoạn TTVMHK và các bệnh căn nguyên
- 4.2.5.2 Các hình ảnh đi kèm TTVMHK thường gặp
- 4.3 ĐẶC ĐIỂM MIỄN DỊCH HUỲNH QUANG
- 4.3.1 MDHQ trong các trường hợp viêm thận lupus
- 4.3.2 MDHQ trong các trường hợp bệnh thận IgA
- 4.3.3 MDHQ trong các trường hợp khác
- 4.3.3.1 Trường hợp VCT nghèo miễn dịch
- 4.3.3.2 Hai trường hợp VCT do KT kháng màng đáy
Hạn chế của nghiên cứu này
KẾT LUẬN
KIẾN NGHỊ
DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN