Luận án Cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia và khả năng áp dụng vào tranh chấp nguồn nước sông Mê Công.

Tên luận án:

CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP NGUỒN NƯỚC LIÊN QUỐC GIA VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG VÀO TRANH CHẤP NGUỒN NƯỚC SÔNG MÊ CÔNG

Ngành:

Luật Quốc tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia và khả năng áp dụng vào tranh chấp nguồn nước sông Mê Công" của Nguyễn Minh Sáng, hoàn thành tại Trường Đại học Luật Hà Nội vào năm 2022, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh nước ngọt có vai trò sống còn nhưng lại đang đối mặt với nguy cơ khan hiếm và tranh chấp gia tăng. Luận án nhấn mạnh vai trò của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc năm 1997 về Luật sử dụng các nguồn nước liên quốc gia, trong việc giải quyết các tranh chấp về nguồn nước quốc tế.

Mục đích chính của công trình là bổ sung lý luận pháp lý về cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy, đồng thời cung cấp các khuyến nghị khoa học và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng và giải quyết hòa bình các tranh chấp nguồn nước sông Mê Công cho Việt Nam. Luận án cũng hướng tới việc nâng cao hiểu biết về pháp luật quốc tế trong lĩnh vực này. Để đạt được mục tiêu, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ như khảo sát, đánh giá tình hình nghiên cứu; làm rõ khái niệm, đặc điểm của tranh chấp và cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia (cho mục đích phi giao thông thủy); nghiên cứu các quy định của pháp luật quốc tế và quốc gia; phân tích thực tiễn quốc tế và thực trạng tranh chấp nguồn nước sông Mê Công. Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu bao gồm phân tích, tổng hợp, so sánh, nghiên cứu thực tiễn, điển hình và lịch sử.

Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận pháp lý về cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia (phi giao thông thủy), các nguyên tắc và biện pháp theo pháp luật quốc tế. Luận án cũng rút ra các bài học kinh nghiệm quốc tế có ý nghĩa để đề xuất các giải pháp chung và cụ thể cho việc giải quyết tranh chấp nguồn nước sông Mê Công. Công trình này có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ các vấn đề lý luận pháp lý và ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp luận cứ, bài học kinh nghiệm và kiến nghị chính sách cho Việt Nam nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh nguồn nước sông Mê Công ngày càng phức tạp.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

  • 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ngoài nước
    • 1.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
  • 1.2. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
  • 1.3. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu và dự kiến kết quả nghiên cứu

• Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LÝ VỀ CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP NGUỒN NƯỚC LIÊN QUỐC GIA CHO CÁC MỤC ĐÍCH PHI GIAO THÔNG THỦY

  • 2.1. Khái niệm, nguồn gốc, đặc điểm tranh chấp nguồn nước liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 2.1.1. Khái niệm tranh chấp nguồn nước liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 2.1.2. Nguồn gốc, đặc điểm của tranh chấp nguồn nước liên quốc gia
  • 2.2. Cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước sông liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 2.2.1. Khái niệm cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước sông liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 2.2.2. Đặc điểm của cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước sông liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
  • 2.3. Vai trò của việc giải quyết hòa bình tranh chấp nguồn nước sông liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
  • 2.4. Các nguyên tắc cơ bản giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 2.4.1. Một số nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế
    • 2.4.2. Một số nguyên tắc của pháp luật quốc tế về nguồn nước quốc tế liên quan trực tiếp đến việc giải quyết tranh chấp
  • 2.5. Các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 2.5.1. Các biện pháp giải quyết tranh chấp phi tài phán
    • 2.5.2. Các biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua cơ quan tài phán

• Chương 3: THỰC TIỄN QUỐC TẾ VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP NGUỒN NƯỚC LIÊN QUỐC GIA CHO CÁC MỤC ĐÍCH PHI GIAO THÔNG THỦY VÀ MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

  • 3.1. Một số thực tiễn quốc tế giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia cho các mục đích phi giao thông thủy
    • 3.1.1. Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp phi tài phán
    • 3.1.2. Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp tài phán
  • 3.2. Một số bài học kinh nghiệm
    • 3.2.1. Nhận thức về tính chất phức tạp của các tranh chấp nguồn nước liên quốc gia
    • 3.2.2. Về lựa chọn biện pháp giải quyết tranh chấp
    • 3.2.3. Về công tác chuẩn bị khi lựa chọn áp dụng biện pháp giải quyết tranh chấp nguồn nước liên quốc gia tại cơ quan tài phán quốc tế

• Chương 4: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP NGUỒN NƯỚC SÔNG MÊ CÔNG VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ

  • 4.1. Hiện trạng khai thác, sử dụng nguồn nước sông Mê Công
    • 4.1.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, địa lý và tầm quan trọng của nguồn nước sông Mê Công
    • 4.1.2. Hiện trạng khai thác, sử dụng nguồn nước sông Mê Công và một số đặc điểm đáng chú ý
  • 4.2. Thực trạng các quy định của pháp luật quốc tế có liên quan đến giải quyết tranh chấp nguồn nước sông Mê Công
    • 4.2.1. Công ước về Nguồn nước quốc tế năm 1997
    • 4.2.2. Hiệp định Mê Công năm 1995
    • 4.2.3. Một số điều ước quốc tế khu vực khác có liên quan
  • 4.3. Một số khuyến nghị về giải quyết xung đột, tranh chấp nguồn nước sông Mê Công
    • 4.4.1. Khuyến nghị chung
    • 4.4.2. Khuyến nghị một số biện pháp cụ thể