Nghiên cứu cơ cấu kinh tế nông nghiệp và cơ cấu lại kinh tế nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai
Kinh tế nông nghiệp
Luận án nghiên cứu vai trò quan trọng của cơ cấu kinh tế trong phát triển, đặc biệt là cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại Việt Nam – quốc gia mà nông nghiệp là lợi thế và trụ đỡ của nền kinh tế. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững, hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng với sự thay đổi nhu cầu sản phẩm, thách thức an ninh lương thực và biến đổi khí hậu, việc đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững là cấp thiết. Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương đẩy mạnh cơ cấu lại nông nghiệp, phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Tỉnh Lào Cai, một tỉnh miền núi phía Bắc với 86,69% diện tích đất nông nghiệp, đã xác định kinh tế nông nghiệp là một trong bốn trụ cột phát triển và đã triển khai nhiều giải pháp cơ cấu lại, đạt được những kết quả ban đầu.
Luận án tập trung nghiên cứu cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo nghĩa rộng trên địa bàn tỉnh Lào Cai, bao gồm các khía cạnh: theo ngành (nông nghiệp thuần, lâm nghiệp, thủy sản), theo vùng (Vùng kinh tế động lực Trung tâm, Vùng sinh thái phía Tây, Vùng núi cao Đông Bắc, Vùng kinh tế phía Nam) và theo thành phần kinh tế (kinh tế nhà nước, tập thể, tư nhân, có vốn đầu tư nước ngoài). Phạm vi nghiên cứu về thời gian là đánh giá thực trạng từ năm 2016 đến năm 2023 và đề xuất quan điểm, giải pháp đến năm 2035. Cơ sở lý luận của luận án dựa trên Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cơ cấu kinh tế và cơ cấu lại kinh tế nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn được xây dựng từ các nghị quyết, báo cáo, số liệu thống kê của Trung ương và tỉnh Lào Cai, cùng với các công trình nghiên cứu liên quan và khảo sát thực tế của nghiên cứu sinh. Luận án sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như biện chứng duy vật, trừu tượng hóa khoa học, phân tích và tổng hợp, thống kê, so sánh, kết hợp lô gic và lịch sử.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng quan niệm, tiêu chí đánh giá cơ cấu kinh tế nông nghiệp và cơ cấu lại kinh tế nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai; chỉ ra những vấn đề cần giải quyết từ thực trạng; và đề xuất các giải pháp cơ cấu lại. Luận án cung cấp luận cứ khoa học cho các nhà quản lý địa phương và có giá trị tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy môn Kinh tế chính trị.