CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TRONG TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2030
Kinh tế chính trị
Luận án "Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030" tập trung nghiên cứu bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học – công nghệ lớn, và là địa phương đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Giai đoạn 2012-2022, TP.HCM đã chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng ngành dịch vụ (tăng trưởng bình quân 8,4%/năm) và công nghiệp (gần 8%/năm), đồng thời ngành nông nghiệp chuyển dịch theo hướng hiện đại, công nghệ cao. Sự chuyển dịch này hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế, phát triển các sản phẩm công nghiệp, dịch vụ có hàm lượng khoa học công nghệ và giá trị gia tăng cao, gắn với đổi mới, sáng tạo và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn tồn tại những hạn chế như sản xuất công nghiệp chủ yếu theo hình thức gia công, tăng trưởng theo chiều rộng, xuất khẩu không ổn định, công nghiệp phụ trợ kém phát triển, giá trị gia tăng giảm và chậm chuyển dịch theo hướng tăng hàm lượng trí tuệ và công nghệ cao. Để giải quyết những khó khăn này và phát huy tiềm năng trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, luận án đặt mục tiêu tổng quát là phân tích rõ thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của TP.HCM giai đoạn 2012 – 2022, từ đó xác định những định hướng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của Thành phố theo hướng hiện đại gắn với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Các mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận, xác định tiêu chí và nhân tố ảnh hưởng; nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn; phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất định hướng, giải pháp đến năm 2030 theo hướng hiện đại, gắn với đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số. Đối tượng nghiên cứu là các ngành công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế dưới góc độ của chuyên ngành Kinh tế chính trị. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào TP.HCM, giai đoạn 2012-2022 và định hướng đến năm 2030. Luận án sử dụng cả số liệu thứ cấp (Cục Thống kê TP.HCM, các Sở ban ngành) và số liệu sơ cấp (điều tra, khảo sát chuyên gia). Kết cấu luận án gồm 5 chương, từ tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu, thực trạng đến định hướng và giải pháp.