info@luanan.net.vn
Luận án DOC

Luận án Cấu tạo và phương thức thể hiện tiếng cười của truyện cười hiện đại Việt Nam

Năm2021
Lĩnh vựcKhoa học xã hội
Ngôn ngữTiếng Việt, Tiếng Anh

Mô tả tài liệu

Tên luận án:

CẤU TẠO VÀ PHƯƠNG THỨC THỂ HIỆN TIẾNG CƯỜI CỦA TRUYỆN CƯỜI HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

Ngành:

Ngôn ngữ Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Cấu tạo và phương thức thể hiện tiếng cười của truyện cười hiện đại Việt Nam" của Hoàng Ngọc Diệp, hoàn thành tại Trường Đại học Vinh, tập trung vào việc nghiên cứu một mảng còn ít được khai thác trong lĩnh vực truyện cười Việt Nam. Luận án xuất phát từ nhận định truyện cười hiện đại (TCHĐ) Việt Nam, dù là một bộ phận quan trọng trong dòng chảy văn hóa, vẫn còn là một "mảnh đất trống" trong nghiên cứu so với truyện cười dân gian truyền thống.

Mục đích chính của công trình là nghiên cứu, chỉ ra cơ chế cấu tạo và các phương thức gây cười hấp dẫn, sinh động của TCHĐ. Thông qua đó, luận án góp phần định vị vai trò, giá trị của TCHĐ trong nền văn hóa Việt, cũng như hỗ trợ người đọc tiếp nhận và tạo lập truyện cười một cách có văn hóa, có giá trị giáo dục, đồng thời đóng góp vào nghiên cứu ngôn ngữ văn bản và hội thoại dưới góc độ ngữ dụng học.

Để đạt được mục tiêu, luận án đã tổng quan tình hình nghiên cứu, xác lập cơ sở lý thuyết, miêu tả và phân tích đặc điểm cấu tạo, phương thức thể hiện tiếng cười, và xác định những nét đặc trưng ngôn ngữ - văn hóa Việt trong TCHĐ. Nguồn ngữ liệu được khảo sát bao gồm 1045 truyện cười HĐVN, thu thập từ điều tra điền dã và các sách đã xuất bản. Các phương pháp nghiên cứu chính gồm điều tra điền dã, thống kê, miêu tả và phân tích diễn ngôn.

Kết quả nghiên cứu cho thấy TCHĐ có cấu tạo gồm tiêu đề, thân truyện (mở thoại, thân thoại, kết thoại) và nội dung nghĩa thường ngắn gọn, tạo "chốt" gây cười qua cặp thoại. Luận án đã xác định 11 phương thức tạo nghĩa gây cười chủ yếu, trong đó "lệch" quy chiếu (418 truyện), suy ý (287 truyện), đồng âm (117 truyện) và ẩn dụ (87 truyện) là những phương thức nổi bật nhất. Các phương thức này góp phần tạo nên nét riêng biệt, thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam. Đặc biệt, luận án làm rõ các đặc trưng ngôn ngữ - văn hóa Việt được phản ánh trong TCHĐ, bao gồm tính "trạng" hóm hỉnh, tính trí tuệ uyên bác, tính mềm mại, uyển chuyển và tính châm biếm sâu sắc, qua đó khẳng định tinh thần nhân bản và giá trị giáo dục của tiếng cười Việt.

Mục lục chi tiết:

  • Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý thuyết của đề tài
  • Chương 2. Cấu tạo của truyện cười hiện đại Việt Nam
  • Chương 3. Phương thức gây cười của truyện cười hiện đại Việt Nam
  • Chương 4. Đặc trưng ngôn ngữ - văn hoá trong truyện cười hiện đại Việt Nam

Tài liệu liên quan