Luận án Biên soạn và sử dụng bài tập tự học phần hóa học đại cương nhằm bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh Trung học phổ thông

Tên luận án:

BIÊN SOẠN VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP TỰ HỌC PHẦN HÓA HỌC ĐẠI CƯƠNG NHẰM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Ngành:

Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung giải quyết vấn đề bồi dưỡng năng lực tự học (NLTH) cho học sinh (HS) trung học phổ thông (THPT) thông qua việc biên soạn và sử dụng bài tập tự học (BTTH) phần hóa học đại cương. Đề tài xuất phát từ thực trạng HS thụ động, thiếu tự giác trong học tập, kiến thức hóa học đại cương phức tạp và trừu tượng, cùng với việc các biện pháp bồi dưỡng NLTH chưa được phát huy tối đa.

Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lí luận và thực tiễn về tự học, năng lực, NLTH, BTTH, học tập chủ động và thang đo năng lực nhận thức của Bloom. Đồng thời, luận án tiến hành khảo sát thực trạng tự học môn Hóa học của HS và mức độ sử dụng BTTH của giáo viên (GV) tại các trường THPT thuộc nhiều tỉnh thành.

Trên cơ sở đó, luận án đã đề xuất khái niệm về BTTH môn Hóa học, xây dựng khung NLTH môn Hóa học thông qua BTTH với 4 năng lực thành phần (thu thập và chọn lọc tài liệu, đọc và hiểu tài liệu, phân tích dữ kiện từ tài liệu, vận dụng dữ kiện từ tài liệu) và 8 tiêu chí, mỗi tiêu chí gồm 4 mức độ đánh giá. Nghiên cứu cũng biên soạn một hệ thống BTTH phần hóa học đại cương gồm 58 bài tập, phân bổ theo 6 mạch kiến thức chính. Ngoài ra, luận án còn thiết kế bộ công cụ đánh giá NLTH bao gồm phiếu tự đánh giá của HS, phiếu đánh giá của GV, bảng câu hỏi đánh giá của GV và bài kiểm tra. Ba biện pháp sử dụng BTTH trong dạy học hóa học đã được đề xuất để tổ chức hiệu quả các khâu dạy bài mới, hoàn thiện kiến thức kĩ năng và kiểm tra – đánh giá.

Các nội dung đề xuất đã được tiến hành thực nghiệm sư phạm (TNSP) qua vòng thăm dò và 2 vòng chính thức tại các trường THPT ở Đồng Tháp, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ngãi, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa. Kết quả TNSP cho thấy kết quả học tập của các lớp thực nghiệm luôn cao hơn lớp đối chứng, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê và mức độ ảnh hưởng từ trung bình đến lớn. Điều này khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học, tính khả thi và hiệu quả của hệ thống BTTH cùng các biện pháp đề xuất trong việc bồi dưỡng NLTH môn Hóa học cho HS THPT, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và đổi mới giáo dục phổ thông.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lí do chọn đề tài

  • 2. Mục đích nghiên cứu

  • 3. Nhiệm vụ nghiên cứu

  • 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

  • 5. Phạm vi nghiên cứu

  • 6. Giả thuyết khoa học

  • 7. Phương pháp nghiên cứu

  • 8. Những điểm mới của luận án

  • 9. Cấu trúc tóm tắt của luận án

• Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC TỰ HỌC VÀ BÀI TẬP HÓA HỌC

  • 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu

  • 1.2. Tự học

  • 1.3. Bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh

  • 1.4. Học tập chủ động và trải nghiệm

  • 1.5. Thang đo năng lực nhận thức của Bloom

  • 1.6. Bài tập hóa học

  • 1.7. Điều tra việc tự học của học sinh ở trường Trung học phổ thông hiện nay

• Chương 2: BIÊN SOẠN VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP TỰ HỌC PHẦN HÓA HỌC ĐẠI CƯƠNG NHẰM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

  • 2.1. Phân tích mục tiêu, đặc điểm cấu trúc chương trình hóa học đại cương ở trường Trung học phổ thông

  • 2.2. Khung năng lực tự học và các tiêu chí đánh giá năng lực tự học môn Hóa học thông qua bài tập tự học hóa học ở trường Trung học phổ thông

  • 2.3. Bài tập tự học môn Hóa học

  • 2.4. Hệ thống bài tập tự học phần Hóa đại cương

  • 2.5. Một số biện pháp sử dụng bài tập tự học nhằm bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh trường Trung học phổ thông

  • 2.6. Bộ công cụ đánh giá năng lực tự học môn Hóa học thông qua bài tập tự học môn Hóa học cho học sinh Trung học phổ thông

• Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

  • 3.1. Mục đích thực nghiệm

  • 3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm

  • 3.3. Đối tượng thực nghiệm

  • 3.4. Tiến trình và nội dung thực nghiệm sư phạm

  • 3.5. Phương pháp xử lí kết quả thực nghiệm sư phạm

  • 3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm

• A. KẾT LUẬN

• B. KHUYẾN NGHỊ