Tên luận án:
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NƯỚC, KẾT HỢP BÓN ĐẠM, XỬ LÝ RƠM RẠ ĐỂ NÂNG CAO SINH TRƯỞNG LÚA, GIẢM BỐC THOÁT KHÍ AMONIAC, PHÁT THẢI KHÍ MÊTAN VÀ ÔXIT NITƠ
Ngành:
Khoa học Cây trồng (Mã ngành: 62 62 01 10)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý nước, bón đạm và xử lý rơm rạ nhằm cải thiện sinh trưởng lúa và giảm phát thải khí nhà kính. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong điều kiện nhà lưới, quản lý nước không ảnh hưởng đến lượng phát thải khí CH4. Tuy nhiên, tại thí nghiệm ngoài đồng, phương pháp tưới ngập liên tục có xu hướng làm tăng lượng phát thải CH4 so với tưới khô ngập luân phiên.
Biện pháp tưới khô ngập luân phiên được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm bốc thoát NH3 và phát thải khí CH4, mặc dù có thể làm tăng phát thải N2O. Kỹ thuật này giúp tiết kiệm khoảng 1.000 m³/vụ nước, đồng thời duy trì năng suất lúa và lượng N hấp thu của cây, dù không làm tăng năng suất hạt. Phương pháp này cũng góp phần gia tăng số bông/m².
Đối với biện pháp bón đạm, bón thấm urê kết hợp tái ngập nước sau một ngày đã ghi nhận lượng bốc thoát NH3 thấp nhất. Lượng N bón hiệu quả nhất cho lúa tại Bình Minh - Vĩnh Long trong vụ Đông Xuân là 80 kg/ha, đạt năng suất 6,93 tấn/ha. Tổng lượng N mất đi do bốc thoát NH3 trên đất lúa được ghi nhận rất thấp, tối đa 1,38 kgN/ha (chiếm 1,39% tổng lượng N bón). Bón thấm urê làm tăng số chồi/m² và số bông/m² nhưng chưa giúp tăng năng suất hạt.
Về xử lý rơm rạ, bón rơm ủ kết hợp phân vô cơ giúp giảm phát thải khí CH4, trong khi vùi rơm tươi làm tăng phát thải khí CH4. Biện pháp bón rơm ủ nấm Trichoderma và vùi rơm tươi không cho thấy sự khác biệt về thành phần năng suất và năng suất trên đất phù sa trồng lúa, nhưng ủ nấm Trichoderma đã giúp gia tăng số bông/m². Lượng phân N mất đi do bốc thoát NH3 trong điều kiện thí nghiệm đồng ruộng có liên quan đến tình trạng pH thấp của nước ruộng.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
- 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
- 1.2 Mục tiêu nghiên cứu
- 1.3 Những đóng góp mới của luận án
- 1.3.1 Ý nghĩa khoa học
- 1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn
- 1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 2.1 Các vấn đề quan tâm trong sản xuất lúa
- 2.2 Các kết quả nghiên cứu về quản lý nước, bón N và xử lý rơm rạ
- CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1 Nội dung
- 3.1.1 Thí nghiệm nhà lưới
- Thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của kỹ thuật tưới khô ngập luân phiên trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng của kỹ thuật bón thấm urê trên khả năng phát thải khí nhà kính
- Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của phân hữu cơ lên khí phát thải nhà kính và năng suất lúa
- 3.1.2 Thí nghiệm đồng ruộng
- Thí nghiệm 4: Ảnh hưởng của kỹ thuật tưới khô ngập luân phiên trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- Thí nghiệm 5: Ảnh hưởng của kỹ thuật bón thấm urê trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- Thí nghiệm 6: Ảnh hưởng của phân hữu cơ lên khí phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- 3.2 Phương pháp nghiên cứu
- 3.2.1 Phương pháp thu thập và phân tích mẫu NH3, CH4 và N2O
- 3.2.2 Phân tích mẫu đất, cây và các chỉ tiêu phân tích
- 3.3 Xử lý số liệu
- CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 4.1 Thí nghiệm nhà lưới
- 4.1.1 Ảnh hưởng của kỹ thuật tưới khô ngập luân phiên trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- 4.1.1.1 Phát thải khí CH4
- 4.1.1.2 Phát thải khí N2O
- 4.1.1.3 Thành phần năng suất và năng suất thực tế
- 4.1.2 Ảnh hưởng của kỹ thuật bón thấm urê trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- 4.1.2.1 Bốc thoát khí NH3
- 4.1.2.2 Phát thải khí CH4 và N2O
- 4.1.3 Ảnh hưởng của phân hữu cơ lên khí phát thải nhà kính và năng suất lúa
- 4.1.3.1 Phát thải khí CH4 và N2O
- 4.1.3.2 Thành phần năng suất và năng suất lúa
- 4.2 Thí nghiệm đồng ruộng
- 4.2.1 Ảnh hưởng của kỹ thuật tưới khô ngập luân phiên trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- 4.2.1.1 Bốc thoát khí NH3 và biến động pH
- 4.2.1.2 Phát thải khí CH4
- 4.2.1.3 Phát thải khí N2O
- 4.2.1.4 Lượng nước cung cấp, lượng nước tiết kiệm và hiệu quả sử dụng nước
- 4.2.1.5 Thành phần năng suất và năng suất thực tế
- 4.2.1.6 Sự hấp thu N của thân và hạt
- 4.2.2 Ảnh hưởng của kỹ thuật bón thấm urê trên khả năng phát thải khí nhà kính và năng suất lúa
- 4.2.2.1 Bốc thoát khí NH3
- 4.2.2.2 Thành phần năng suất và năng suất lúa
- 4.2.3 Ảnh hưởng của phân hữu cơ lên khí phát thải nhà kính và năng suất lúa
- 4.2.3.1 Phát thải khí CH4
- 4.2.3.2 Phát thải khí N2O
- 4.2.3.3 Thành phần năng suất và năng suất lúa
- CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT