Luận án Ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên Hà Nội trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Tên luận án:

ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY ĐẾN SINH VIÊN HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ (Qua điện ảnh, thời trang, ẩm thực)

Ngành:

Văn hóa học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ Văn hóa học này nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa phương Tây (VHPT) đến sinh viên Hà Nội trong bối cảnh hội nhập quốc tế, tập trung vào ba thành tố: điện ảnh, thời trang và ẩm thực. Đề tài được lựa chọn dựa trên thực tế giao lưu, hội nhập văn hóa đang diễn ra mạnh mẽ, tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, và sự cần thiết phải nghiên cứu chuyên sâu về nhóm đối tượng sinh viên – một lực lượng xã hội quan trọng nhưng còn thiếu kinh nghiệm trong việc tiếp nhận văn hóa. Luận án nhằm nhận diện các chiều cạnh ảnh hưởng của VHPT, làm rõ những vấn đề đặt ra đối với sinh viên Việt Nam hiện nay, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc định hướng và hoạch định chính sách quản lý, giáo dục và đào tạo sinh viên.

Nghiên cứu hệ thống hóa cơ sở lý luận về ảnh hưởng văn hóa, làm rõ các khái niệm cơ bản như VHPT, ảnh hưởng văn hóa, sinh viên và hội nhập quốc tế. Luận án khái quát các đặc trưng cơ bản của VHPT, bao gồm chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa duy lý, và đề cao tự do, dân chủ, bình đẳng, đồng thời giới thiệu về các thành tố điện ảnh, thời trang, ẩm thực phương Tây được nghiên cứu. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm tổng hợp, phân tích tài liệu, quan sát tham dự, phỏng vấn sâu (sinh viên, giảng viên, chuyên gia) và điều tra xã hội học bằng bảng hỏi trên 574 sinh viên từ 12 trường đại học công lập tại Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng ảnh hưởng của VHPT đến sinh viên Hà Nội được biểu hiện ở hai cấp độ: bề mặt và chiều sâu. Ở cấp độ bề mặt, sinh viên chủ động tiếp nhận các sản phẩm điện ảnh, thời trang, ẩm thực phương Tây một cách cảm tính, đáp ứng nhu cầu giải trí, thể hiện phong cách cá nhân và sự tiện ích. Ở cấp độ chiều sâu, VHPT ảnh hưởng đến quan điểm về cá nhân luận, tính tự lập, tính thực dụng, và tinh thần tự do, dân chủ, bình đẳng. Tuy nhiên, sự nhận thức và vận dụng các giá trị này của sinh viên còn chưa đầy đủ, đôi khi dẫn đến các biểu hiện tiêu cực như lạm dụng tự do, tiêu dùng hoang phí. Luận án cũng nhận diện các nhân tố tác động khách quan (hội nhập quốc tế, truyền thông, môi trường văn hóa – xã hội, định hướng nghề nghiệp) và chủ quan (tâm sinh lý lứa tuổi, năng lực tiếp nhận) đến quá trình ảnh hưởng. Từ đó, đề tài đặt ra những vấn đề về năng lực lựa chọn của sinh viên, tiêu dùng văn hóa, sự thiên lệch của truyền thông và vai trò của Nhà nước trong việc định hướng sinh viên ứng xử trước “sức mạnh mềm” của VHPT, nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
    • 5.1. Giả thuyết nghiên cứu
    • 5.2. Câu hỏi nghiên cứu
  • 6. Đóng góp khoa học và thực tiễn của luận án
  • 7. Bố cục của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHÁI QUÁT VỀ SINH VIÊN HÀ NỘI

  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
    • 1.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
    • 1.1.3. Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu
  • 1.2. Cơ sở lý luận
    • 1.2.1. Các khái niệm cơ bản
    • 1.2.2. Lý thuyết giao lưu, tiếp biến văn hóa
    • 1.2.3. Các cấp độ ảnh hưởng văn hóa và khung phân tích về ảnh hưởng văn hóa
  • 1.3. Khái quát về sinh viên Hà Nội
    • 1.3.1. Hà Nội và các trường Đại học ở Hà Nội
    • 1.3.2. Sinh viên Hà Nội

• Chương 2: ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY ĐẾN SINH VIÊN HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

  • 2.1. Đặc trưng cơ bản và một số thành tố của văn hóa phương Tây
    • 2.1.1. Đặc trưng cơ bản của văn hóa phương Tây
    • 2.1.2. Khái quát về một số thành tố trong văn hóa phương Tây được nghiên cứu trong luận án
  • 2.2. Phương thức ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên Hà Nội
    • 2.2.1. Khái lược về quá trình ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đối với Việt Nam
    • 2.2.2. Một số phương thức ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên Hà Nội

• Chương 3: NHẬN DIỆN ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY ĐẾN SINH VIÊN HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

  • 3.1. Ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên Hà Nội biểu hiện ở cấp độ bề mặt
    • 3.1.1. Sự tiếp nhận văn hóa phương Tây của sinh viên Hà Nội
    • 3.1.2. Hành vi biểu hiện ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên
  • 3.2. Ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên Hà Nội biểu hiện ở cấp độ chiều sâu
    • 3.2.1. Ảnh hưởng quan điểm cá nhân luận
    • 3.2.2. Ảnh hưởng của chủ nghĩa duy lý
    • 3.2.3. Ảnh hưởng của tinh thần tự do, dân chủ, công bằng

• Chương 4: NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY ĐẾN SINH VIÊN HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

  • 4.1. Những nhân tố tác động đến quá trình ảnh hưởng của văn hóa phương Tây đến sinh viên Hà Nội
    • 4.1.1. Các ảnh hưởng từ tác động khách quan
    • 4.1.2. Các ảnh hưởng từ tác động chủ quan
  • 4.2. Những vấn đề đặt ra
    • 4.2.1. Vấn đề tự thân trong tiếp nhận văn hóa phương Tây của sinh viên
    • 4.2.2. Về chủ thể giáo dục và cách thức giáo dục văn hóa cho sinh viên
    • 4.2.3. Sự thiên lệch của truyền thông đối với các sản phẩm văn hóa phương Tây trong bối cảnh hội nhập quốc tế
    • 4.2.4. Tiêu dùng văn hóa của sinh viên và những hệ lụy xã hội trong giao lưu, tiếp biến văn hóa
    • 4.2.5. Về sự chuyển đổi giá trị trong sinh viên hiện nay
    • 4.2.6. Vai trò của Nhà nước trước “sức mạnh mềm” của văn hóa phương Tây trong bối cảnh hội nhập quốc tế

• KẾT LUẬN