Luận án Ảnh hưởng của phân hữu cơ trong cải thiện độ phì nhiêu đất, năng suất trái chôm chôm (Nephelium lappaceum L.) và sự phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính

Tên luận án:

“Ảnh hưởng của phân hữu cơ trong cải thiện độ phì nhiêu đất năng suất trái chôm chôm (Nephelium lappaceum L.) và sự phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính”.

Ngành:

Khoa học đất

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng phân hữu cơ trong cải thiện độ phì nhiêu đất liếp vườn chôm chôm và năng suất trái, đồng thời đánh giá sự phát thải khí nhà kính (GHG). Nghiên cứu được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề suy giảm độ phì nhiêu đất và tăng phát thải GHG do sử dụng phân vô cơ liều cao kéo dài.

Kết quả cho thấy, việc bón phân hữu cơ đã cải thiện đáng kể nhiều tính chất hóa, lý, sinh học của đất, bao gồm pH, chất hữu cơ, các dạng đạm, lân, kali, canxi, magiê, kẽm hữu dụng, phần trăm bazơ bão hòa, dung trọng đất, độ bền cấu trúc và hô hấp đất. Đồng thời, sinh trưởng của cây chôm chôm cũng được cải thiện rõ rệt ở các nghiệm thức có bón phân hữu cơ (p < 0,05) so với chỉ sử dụng phân vô cơ.

Về năng suất, sau ba vụ bón phân hữu cơ và vô cơ cân đối, năng suất trái chôm chôm được cải thiện có ý nghĩa. Cụ thể, trong vụ thứ hai, nghiệm thức bón phân bã bùn mía đạt năng suất cao nhất. Sang vụ thứ ba, cả ba dạng phân hữu cơ (bã bùn mía, cặn hầm ủ biogas, phân trùn quế) đều giúp đạt năng suất cao hơn đáng kể (12,3 – 12,6 tấn/ha) so với chỉ bón phân vô cơ (7,5 tấn/ha). Sau sáu vụ, năng suất ở các nghiệm thức bón phân hữu cơ tăng 65 – 93% so với chỉ dùng phân vô cơ. Trọng lượng trái, đường kính và chiều dài chồi cũng được cải thiện. Thời gian ra hoa ở các nghiệm thức bón phân hữu cơ cũng ngắn hơn.

Đối với phát thải khí nhà kính, thí nghiệm trong phòng cho thấy CO2 phát thải cao nhất khi bón phân hữu cơ kết hợp N vô cơ cao trong điều kiện ẩm độ 60%. N2O phát thải cao nhất ở các nghiệm thức bón phân N vô cơ, đặc biệt ở ẩm độ đất 40%. Tổng lượng khí CO2 tương đương cao hơn 480% ở nghiệm thức bón phân N vô cơ cao so với kết hợp hữu cơ.

Trong điều kiện thực tế trên vườn, CO2 phát thải cao ở tất cả các nghiệm thức có bón phân hữu cơ, với cặn hầm ủ biogas phát thải cao nhất. Ngược lại, việc bón các dạng phân hữu cơ kết hợp với lượng vô cơ cân đối giúp giảm lượng N2O phát thải có ý nghĩa (p < 0,05). Có mối tương quan chặt chẽ giữa nhiệt độ đất, không khí với phát thải CO2, và giữa ẩm độ đất, mực nước mương tưới với phát thải N2O. Hàm lượng N-NH4 và N-NO3 cao hơn 1,7 – 1,9 lần ở nghiệm thức phân vô cơ giải thích sự tăng phát thải N2O.

Tổng lượng phát thải khí CO2 tương đương cao hơn đáng kể khi chỉ sử dụng phân vô cơ (78,42 kg CO2-eq.ha-1) so với các nghiệm thức bón phân hữu cơ (45,71 – 62,19 kg CO2-eq.ha-1). Phát thải CH4 không đáng kể.