Luận án Ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô tới thu-chi quỹ bảo hiểm thất nghiệp trong điều kiện tự cân đối ở Việt Nam

Tên luận án:

ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ TỚI THU-CHI QUỸ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CÂN ĐỐI Ở VIỆT NAM

Ngành:

Kinh tế học (Mã số: 9310101)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này của Lê Thành Công, thuộc ngành Kinh tế học, tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô (KTVM) tới thu-chi quỹ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trong điều kiện tự cân đối tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc giải quyết các vấn đề liên quan đến cân bằng tài chính dài hạn của quỹ BHTN, bao gồm tốc độ tăng chi lớn hơn tăng thu, những khiếm khuyết trong quản lý vận hành, và sự thay đổi của các điều kiện kinh tế - xã hội làm chệch quỹ đạo cân bằng ban đầu.

Mục tiêu chung của luận án là xác định mối quan hệ ảnh hưởng của các nhân tố KTVM tới thu-chi BHTN và đề xuất việc sử dụng các chỉ số KTVM phù hợp để hoàn thiện công tác dự báo thu-chi BHTN ở Việt Nam. Các câu hỏi nghiên cứu chính bao gồm việc xác định các yếu tố KTVM có thể làm thay đổi thu, chi BHTN và sự cân đối tài chính quỹ BHTN khi chính sách BHTN giữ nguyên; mức độ ảnh hưởng của chúng; và các giải pháp chính sách kinh tế vĩ mô, quản lý quỹ BHTN để đảm bảo duy trì tài chính lâu dài.

Phương pháp nghiên cứu ứng dụng mô hình ảnh hưởng khách quan bởi nhân tố KTVM, kế thừa và phát triển từ các công trình trước đó. Luận án tạo ra một mô hình mở rộng kết hợp ảnh hưởng đồng thời của nhiều nhân tố KTVM và sử dụng phương pháp vectơ tự hồi quy (VAR) hoặc vectơ hiệu chỉnh sai số (VECM) để ước lượng kinh tế. Các chỉ số KTVM đặc trưng được lựa chọn bao gồm tăng trưởng GDP, CPI và biến động tỷ giá hối đoái USD/VNĐ.

Kết quả nghiên cứu giai đoạn 2010-2019 cho thấy tăng trưởng GDP là yếu tố KTVM có ảnh hưởng tích cực đến thu BHTN và tiêu cực đến chi BHTN tại Việt Nam, thường có tính trễ từ 1 đến 2 quý. Biến động CPI và tỷ giá USD/VNĐ cũng có ảnh hưởng nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định rõ ràng về hướng tác động. Luận án kết luận rằng các hiện tượng kinh tế luôn biến động và sự can thiệp bằng hệ thống chính sách, nguồn lực của cơ quan quản lý nhà nước tạo ra kết quả khác biệt, nhấn mạnh rằng chỉ khi giải quyết việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững thì mới có thể làm giảm chi BHTN.

Luận án đóng góp về mặt học thuật bằng cách bổ sung kiến thức về ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đến sự cân đối thu-chi BHTN, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp cơ sở cho các nhà quản lý quỹ BHTN xây dựng mô hình dự báo và hoạch định chính sách hiệu quả. Tác giả cũng đề xuất các kiến nghị về phương pháp dự báo, tổ chức quản lý quỹ BHTN, và các chính sách điều chỉnh cầu/cung việc làm, đồng thời gợi mở các vấn đề cần nghiên cứu tiếp để nâng cao độ tin cậy của phương pháp dự báo chi trả quỹ BHTN.