NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC BẢO TỒN NGUỒN GEN CÁC LOÀI THUỘC CHI LAN KIM TUYẾN (Anoectochilus Blume) TẠI TỈNH THANH HOÁ
Quản lý tài nguyên rừng
Luận án tập trung vào nghiên cứu và bảo tồn chi Lan kim tuyến (Anoectochilus Blume) tại Thanh Hóa. Nghiên cứu đã xác định và bổ sung 5 loài Lan kim tuyến phân bố tại khu vực này vào hệ thực vật Việt Nam, bao gồm Kim tuyến đá vôi (A.calcareus Aver), Giải thùy Elwes (A.elwesii (C.B.Clarke ex Hook.f.) King & Pantl), Kim tuyến tơ (A.setaceus Blume), Kim tuyến trung bộ (A.annamensis Aver) và Lan gấm (A.formosanus Hayata).
Các đặc điểm di truyền của loài Lan gấm (A. formosanus) đã được phân tích và đăng ký 02 Mã vạch trên GenBank (NCBI), cụ thể là đoạn trình tự gen rbcL (mã số MW678628) và đoạn gen ITS2 (mã số MW663932) có kích thước 335 bp. Kỹ thuật nhân giống in vitro đã được thực hiện thành công trên môi trường MS với 1,5 mg/l NAA, 20 g/l sucrose và 2 g/l than hoạt tính, không cần bổ sung các chất hữu cơ khác.
Kết quả trồng Lan gấm (A. formosanus) trong nhà lưới sau 12 tháng cho thấy tỷ lệ sống 83,3%, chiều cao bình quân 12,907 cm, đường kính thân 2,827 mm và khối lượng bình quân 3,07 gam/cây, tăng trưởng 4,95 lần. Trồng dưới tán rừng gỗ - tre nứa tự nhiên cũng thành công với tỷ lệ sống 73,3%, chiều cao bình quân 10,3033 cm, đường kính thân 2,7933 mm và khối lượng bình quân 2,91g/cây, tăng trưởng 3,73 lần. Phân tích hàm lượng tổng flavonoid trong cây Lan gấm nuôi trồng đạt từ 0,877% đến 1,825%, cung cấp cơ sở cho việc phát triển nguyên liệu dược phẩm.
Luận án cũng đề xuất 5 giải pháp bảo tồn hiệu quả và bền vững nguồn gen Lan gấm và các loài thuộc chi Lan kim tuyến, bao gồm tuyên truyền, tăng cường thực thi pháp luật, bảo tồn tại chỗ (in-situ), bảo tồn chuyển chỗ (ex-situ) và lưu giữ nguồn gen trong phòng thí nghiệm.