Luận án Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc vùng Bắc Trung Bộ

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT NGÔ TRÊN ĐẤT DỐC VÙNG BẮC TRUNG BỘ

Ngành:

Khoa học cây trồng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc vùng Bắc Trung Bộ" của Trịnh Đức Toàn, chuyên ngành Khoa học cây trồng, tập trung giải quyết các vấn đề trong sản xuất ngô tại vùng Bắc Trung Bộ. Ngô là cây lương thực quan trọng thứ hai của Việt Nam, nhưng năng suất trong nước còn thấp so với thế giới và sản lượng chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng, dẫn đến phải nhập khẩu 10-12 triệu tấn ngô/năm. Vùng Bắc Trung Bộ, với hơn 70% diện tích là đồi núi, có địa hình phức tạp, khiến việc sản xuất ngô trên đất dốc gặp nhiều khó khăn và hiệu quả chưa cao. Các hạn chế chính bao gồm tập quán canh tác truyền thống với mật độ trồng thấp, sử dụng phân bón mất cân đối, và thiếu giống ngô phù hợp.

Mục tiêu tổng quát của đề tài là nghiên cứu tổng hợp các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá hiện trạng sản xuất ngô, xác định các giải pháp kỹ thuật (giống, biện pháp canh tác) phù hợp, và xây dựng mô hình thực nghiệm áp dụng đồng bộ các giải pháp này.

Luận án đã đạt được những đóng góp mới quan trọng: đánh giá hiện trạng sản xuất ngô trên đất dốc vùng Bắc Trung Bộ, xác định nguyên nhân chính là thiếu giống ngô phù hợp và biện pháp kỹ thuật canh tác chưa đồng bộ. Nghiên cứu đã xác định được giống ngô CS71 có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, chống chịu điều kiện bất thuận và cho năng suất cao, ổn định (6,03-6,21 tấn/ha tại Nghệ An, 6,35-6,47 tấn/ha tại Thanh Hóa) trong vụ xuân. Đồng thời, luận án đã xác định một số biện pháp kỹ thuật canh tác thích hợp cho giống CS71, bao gồm thời vụ gieo trồng (20/01-27/01 hàng năm), mật độ trồng (6,5-7,5 vạn cây/ha), liều lượng phân bón (180N + 80P2O5 + 100K2O), ứng dụng cơ giới hóa trong các khâu làm đất, rạch hàng, tách hạt, và sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật phù hợp để phòng trừ cỏ dại, sâu đục thân, bệnh hại trên cây ngô.

Kết quả cuối cùng là việc xây dựng thành công mô hình áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật này trên đất dốc tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa, cho năng suất đạt trên 65,0 tạ/ha, với hiệu quả kinh tế tăng 22-30% so với đối chứng. Các kết quả này cung cấp dẫn liệu khoa học và cơ sở thực tiễn quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất ngô, góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện đời sống, thu nhập cho người dân vùng núi Bắc Trung Bộ.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu của đề tài
  • 2.1. Mục tiêu tổng quát
  • 2.2. Mục tiêu cụ thể
  • 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
  • 3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
  • 3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
  • 4. Những đóng góp mới của luận án

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

• CHƯƠNG 2 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Vật liệu nghiên cứu
  • 2.1.1. Giống ngô
  • 2.1.2. Các loại phân bón và vật tư
  • 2.2. Điều kiện nghiên cứu
  • 2.2.1. Điều kiện khí hậu, thời tiết trong quá trình nghiên cứu
  • 2.2.2. Đất thí nghiệm
  • 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
  • 2.3.1. Địa điểm nghiên cứu
  • 2.3.2. Thời gian nghiên cứu
  • 2.4. Nội dung nghiên cứu
  • 2.4.1. Nội dung 1: Điều tra, đánh giá hiện trạng sản xuất ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa
  • 2.4.2. Nội dung 2: Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
  • 2.4.3. Nội dung 3: Xây dựng mô hình thực nghiệm áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật: thời vụ, mật độ trồng, liều lượng phân và cơ giới hoá thích hợp cho giống ngô lai mới triển vọng trên đất dốc tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa
  • 2.5. Phương pháp nghiên cứu
  • 2.5.1. Nội dung 1: Điều tra, đánh giá hiện trạng sản xuất ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa
  • 2.5.2. Nội dung 2: Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
  • 2.5.3. Nội dung 3. Xây dựng mô hình áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật thích hợp (thời vụ, mật độ, phân bón,...) trên giống ngô tuyển chọn được (Giống CS71).
  • 2.6. Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp đánh giá
  • 2.7. Phương pháp xử lý số liệu

• CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Kết quả điều tra tình hình sản xuất ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa
  • 3.2. Kết quả nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
  • 3.2.1. Kết quả nghiên cứu xác định giống ngô thích hợp trồng trên đất dốc vùng Bắc Trung bộ (Nghệ An và Thanh Hóa)
  • 3.2.1.1. Một số đặc điểm sinh trưởng phát triển, hình thái và sinh lý của các giống ngô tham gia thí nghiệm
  • 3.2.1.2. Tình hình sâu bệnh hại, khả năng chống đổ và chịu hạn của các giống ngô lai
  • 3.2.1.3. Một số yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống ngô thí nghiệm
  • 3.2.1.4. Đánh giá tính thích ứng và độ ổn định năng suất các giống ngô thí nghiệm
  • 3.2.2. Kết quả nghiên cứu xác định thời vụ thích hợp cho sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa (thí nghiệm thực hiện trên giống ngô CS71)
  • 3.2.3. Kết quả nghiên cứu xác định mật độ, liều lượng phân bón thích hợp cho giống ngô được tuyển chọn (giống CS71)
  • 3.2.4. Kết quả nghiên cứu ứng dụng cơ giới hóa từng phần nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc các tỉnh Bắc Trung Bộ
  • 3.2.5. Kết quả nghiên cứu các biện pháp phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại trong sản xuất ngô trên đất dốc các tỉnh Bắc Trung Bộ
  • 3.3. Kết quả xây dựng mô hình áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật thích hợp trong sản xuất ngô trên đất dốc các Bắc Trung bộ (Nghệ An và Thanh Hóa)
  • 3.3.1. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống ngô tuyển chọn và áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác ngô thích hợp trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa

• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ

  • 1. Đánh giá được điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, các yếu tố thuận lợi, khó khăn trong sản xuất ngô của vùng Bắc Trung Bộ.
  • 2. Đã xác định được 3 giống ngô: CS71, P4199 và 30Y87 có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, chống chịu tốt với điều kiện bất thuận ở vùng đất dốc tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa
  • 3. Xác định được một số biện pháp kỹ thuật canh tác thích hợp, nâng cao hiệu quả sản xuất cho giống ngô CS71 trên đất dốc Nghệ An và Thanh Hóa
  • 4. Đã xây dựng được mô hình áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật trong sản xuất ngô trên đất dốc tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa

• Đề nghị

  • 1. Khuyến cáo áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật canh tác ngô đạt hiệu quả kinh tế cao cho người sản xuất trên đất dốc ở các tỉnh Bắc Trung Bộ (Nghệ An và Thanh Hóa và các vùng có điều kiện tương tự);
  • 2. Cần có những chính sách hỗ trợ từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sản xuất ngô cho vùng đất dốc Bắc Trung bộ và các vùng khác có điều kiện tương tự.