NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH TRƯỞNG CỦA RỪNG BẦN TRẮNG VỚI MÔI TRƯỜNG VEN BIỂN THỪA THIÊN HUẾ
Môi trường đất và nước
Luận án "Nghiên cứu mối quan hệ giữa sinh trưởng của rừng Bần trắng với môi trường ven biển Thừa Thiên Huế" xuất phát từ nhận định về mối liên hệ chặt chẽ giữa rừng ngập mặn (RNM) và môi trường, đồng thời chỉ ra rằng các nghiên cứu trước đây chưa làm rõ động thái và mối quan hệ giữa đặc tính đất, nước với sinh trưởng của RNM. Công trình này tập trung phân tích mối quan hệ này đối với rừng trồng Bần trắng (Sonneratia alba) tại khu vực ven biển tỉnh Thừa Thiên Huế.
Mục tiêu tổng quát của luận án là cung cấp cơ sở khoa học để chọn lập địa trồng rừng Bần trắng và xây dựng biện pháp bảo vệ, cải thiện môi trường ven cửa sông và biển. Các mục tiêu cụ thể bao gồm phân tích sinh trưởng của rừng trên các dạng lập địa khác nhau, xác định đặc tính đất và nước dưới tán rừng, phân tích mối quan hệ giữa các đặc tính này với sinh trưởng, và xác định vai trò của rừng Bần trắng đối với một số đặc tính của đất và nước. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong mối quan hệ giữa đặc tính đất và nước với sinh trưởng rừng Bần trắng từ 1-4 tuổi, trên 3 dạng lập địa I, II, III theo phân loại của Ngô Đình Quế (2003), với 10 chỉ tiêu đất và 6 chỉ tiêu nước được khảo sát tại khu vực Cồn Tè, cửa biển Thuận An, tỉnh Thừa Thiên Huế, trong giai đoạn 2016-2020.
Kết quả chính của luận án chỉ ra rằng rừng Bần trắng sinh trưởng tốt nhất trên đất ngập mặn dạng lập địa II, với thời gian ngập triều 5-6h/ngày, độ sâu trung bình 80cm và cao trình địa hình dưới 20cm so với mặt biển. Đặc tính của đất và nước dưới tán rừng Bần trắng thay đổi rõ rệt theo tuổi và tính phức tạp của rừng. Sự gia tăng tính phức tạp của rừng làm tăng pHH2O, hàm lượng mùn, ni tơ, phốt pho, kali và tỷ lệ sét trong đất, đồng thời giảm hàm lượng độc chất (Al3+, Fe2+, SO42-) trong đất và độ mặn, Al3+, Fe2+, SO42- trong nước. Sinh trưởng của rừng Bần trắng phụ thuộc chặt chẽ vào hàm lượng N, P, Al3+ (tăng sinh trưởng) và Fe2+ (giảm sinh trưởng) trong đất. Tương tự, độ mặn, Al3+, Fe2+ (giảm sinh trưởng) và SO42- (tăng sinh trưởng) trong nước cũng có mối quan hệ rõ rệt với sinh trưởng của rừng.
Dựa trên các phát hiện, luận án kiến nghị sử dụng dạng lập địa II là môi trường thích hợp nhất để trồng rừng Bần trắng, đồng thời đề xuất các kỹ thuật trồng và biện pháp nuôi rừng để cải thiện khả năng sống trên các dạng lập địa kém hơn. Việc trồng rừng Bần trắng được khẳng định có tác dụng cải thiện chất lượng đất và nước, hạn chế tác động của thiên tai, cũng như cung cấp môi trường sống và nguồn thức ăn cho sinh vật biển, hỗ trợ du lịch tại khu vực ven biển Thừa Thiên Huế.