Luận án Kiểm toán hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính do các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam thực hiện

Tên luận án:

Nghiên cứu kiểm toán hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính do các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam thực hiện

Ngành:

Kiểm toán (Kiểm toán báo cáo tài chính, Kiểm toán độc lập)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu về kiểm toán hàng tồn kho (HTK) trong kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) do các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam thực hiện. Đề tài được đánh giá là cấp thiết do kiểm toán HTK là công việc phức tạp, tốn nhiều thời gian, tiềm ẩn rủi ro gian lận gia tăng, với HTK đa dạng về chủng loại, hình thái vật chất, điều kiện bảo quản, và chịu ảnh hưởng từ thị trường cũng như sự phát triển của công nghệ thông tin (CNTT) và hệ thống ERP.

Mục tiêu nghiên cứu chính của luận án là làm rõ lý luận về phương pháp tiếp cận, qui trình và kiểm soát chất lượng (KSCL) kiểm toán HTK; đánh giá thực trạng kiểm toán HTK tại các công ty kiểm toán độc lập Việt Nam; và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm toán này. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu bao gồm kiểm toán HTK trong BCTC, với dữ liệu thu thập từ phỏng vấn sâu các chuyên gia kiểm toán, nghiên cứu tình huống tại ba công ty kiểm toán và khảo sát diện rộng các kiểm toán viên (KTV) về hiệu lực các thủ tục phát hiện gian lận HTK và ảnh hưởng của ERP.

Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách hình thành phương pháp tiếp cận trên cơ sở rủi ro, qui trình và KSCL kiểm toán HTK dựa trên lý luận kiểm toán BCTC kết hợp với các đặc điểm cụ thể của HTK (giá trị, hiện vật, tính chất lý hóa, bảo quản, quản lý và kế toán). Về mặt thực tiễn, đề tài chỉ ra tiêu chuẩn trình độ và kinh nghiệm KTV cần thiết, xây dựng qui trình đánh giá mức trọng yếu và phân loại hiệu lực các thủ tục kiểm toán phát hiện gian lận HTK.

Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy sự khác biệt trong kiểm toán HTK giữa các công ty kiểm toán nhóm A (đủ điều kiện kiểm toán công ty niêm yết) và nhóm B (còn lại). Nhóm A thường áp dụng phương pháp tiếp cận rủi ro triệt để hơn, trong khi nhóm B vẫn duy trì phương pháp truyền thống hoặc dựa nhiều vào kiểm soát nội bộ. Qui trình kiểm toán HTK và KSCL kiểm toán HTK tại các công ty nhóm B được đánh giá là chưa thực hiện đầy đủ và hợp lý. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện, bao gồm: triệt để áp dụng phương pháp tiếp cận rủi ro; xây dựng tiêu chuẩn lựa chọn nhân sự KTV; đánh giá mức trọng yếu phù hợp; linh hoạt trong mô tả và đánh giá kiểm soát nội bộ (KSNB); hoàn thiện thủ tục kiểm kê vật chất và chọn mẫu kiểm toán; và tăng cường KSCL thông qua xây dựng đội ngũ và qui trình kiểm soát chặt chẽ, nhằm giảm thiểu rủi ro kiểm toán.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu
• Kết luận
• Chương 1: Lí luận cơ bản về kiểm toán HTK trong kiểm toán BCTC
• Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
• Chương 3: Kết quả nghiên cứu về thực trạng kiểm toán HTK trong kiểm toán BCTC do các công ty KTĐL tại Việt Nam thực hiện
• Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu, phương hướng và các giải pháp hoàn thiện kiểm toán HTK trong kiểm toán BCTC do các công ty KTĐL tại Việt Nam thực hiện