Tên luận án:
NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ FGF-23 HUYẾT THANH VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI MỘT SỐ RỐI LOẠN KHOÁNG XƯƠNG Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN
Ngành:
NỘI KHOA
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Bệnh thận mạn (BTM) là một vấn đề sức khỏe toàn cầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và tỷ lệ tử vong, đặc biệt thông qua các biến chứng rối loạn chuyển hóa khoáng xương và canxi-phospho. Yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi 23 (FGF-23) được xác định là một mắc xích đầu tiên và quan trọng trong các rối loạn này, xuất hiện sớm trong tiến trình BTM và có tiềm năng dự báo các biến chứng như cường cận giáp thứ phát, tăng phospho máu, thiếu hụt vitamin D, bệnh xương và lắng đọng canxi ngoài xương. Với thực trạng chưa có nghiên cứu chuyên sâu về FGF-23 ở bệnh nhân BTM tại Việt Nam, luận án này được thực hiện nhằm xác định nồng độ FGF-23 huyết thanh ở bệnh nhân BTM chưa lọc máu (giai đoạn 3-5) và lọc máu chu kỳ, đồng thời khảo sát mối liên quan của nó với các yếu tố lâm sàng (tuổi, BMI, huyết áp) và các chỉ số khoáng xương (canxi, phospho, tích số canxi-phospho, PTH, vitamin D huyết thanh) cùng mức lọc cầu thận.
Nghiên cứu được tiến hành trên 213 đối tượng tại Bệnh viện Trung ương Huế từ tháng 09/2015 đến tháng 12/2016, bao gồm 64 người khỏe mạnh làm nhóm chứng và 149 bệnh nhân BTM (88 bệnh nhân chưa lọc máu chu kỳ và 61 bệnh nhân lọc máu chu kỳ). Đây là luận án đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu về dấu ấn sinh học FGF-23 trên nhóm bệnh nhân này.
Kết quả cho thấy nồng độ FGF-23 huyết thanh trung bình tăng đáng kể theo giai đoạn nặng của BTM. Cụ thể, nhóm BTM chưa lọc máu giai đoạn 3-5 có nồng độ trung bình là 333,01 ± 243,02 pg/ml, cao hơn nhóm chứng. Nhóm BTM lọc máu chu kỳ có nồng độ trung bình là 717,66 ± 357,36 pg/ml, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với cả nhóm BTM chưa lọc máu và nhóm chứng. Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về nồng độ FGF-23 huyết thanh giữa hai giới tính nam và nữ trong các nhóm bệnh thận mạn. Về mối liên quan, nồng độ FGF-23 huyết thanh không tương quan có ý nghĩa với các yếu tố lâm sàng (tuổi, BMI, huyết áp) ở nhóm BTM chưa lọc máu, nhưng có mối tương quan nghịch có ý nghĩa thống kê với tuổi ở nhóm BTM lọc máu chu kỳ. FGF-23 tương quan thuận với ure, creatinin và nghịch với mức lọc cầu thận ở nhóm BTM chưa lọc máu. Ở nhóm BTM lọc máu chu kỳ, FGF-23 tương quan thuận có ý nghĩa thống kê với canxi toàn phần, phospho và tích số canxi-phospho. Luận án khẳng định FGF-23 là chỉ điểm phát hiện sớm các rối loạn khoáng xương ở bệnh nhân BTM và có giá trị dự báo các rối loạn này.
Mục lục chi tiết:
- BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN: Luận án có 119 trang với 4 chương, 43 bảng, 14 hình, 05 sơ đồ, tài liệu tham khảo: 118 (tiếng Việt: 15, tiếng Anh: 103).
- Đặt vấn đề và mục tiêu nghiên cứu: 04 trang
- Tổng quan: 36 trang
- Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 21 trang
- Kết quả nghiên cứu: 29 trang
- Bàn luận: 26 trang
- Kết luận: 2 trang
- Kiến nghị: 1 trang
- Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. TỔNG QUAN VỀ BỆNH THẬN MẠN
- 1.1.1. Định nghĩa và phân loại bệnh thận mạn
- 1.1.2. Nguyên nhân của bệnh thận mạn
- 1.1.3. Các biến chứng và các yếu tố tiên lượng tiến triển bệnh thận mạn
- 1.2. RỐI LOẠN KHOÁNG XƯƠNG, LOẠN DƯỠNG XƯƠNG TRONG BỆNH THẬN MẠN
- 1.2.1. Khái niệm rối loạn khoáng xương bệnh thận mạn
- 1.2.2. Loạn dưỡng xương do thận
- 1.2.2.1. Định nghĩa loạn dưỡng xương do thận
- 1.2.2.2. Sinh bệnh học
- 1.2.2.3. Phân loại loạn dưỡng xương do thận
- 1.3. YẾU TỐ TĂNG TRƯỞNG NGUYÊN BÀO SỢI FGF-23
- 1.3.2. Nồng độ FGF-23 huyết thanh
- 1.4. MỐI LIÊN QUAN CỦA FGF-23 VỚI RỐI LOẠN KHOÁNG XƯƠNG VÀ CÁC HẬU QUẢ KHÁC Ở BỆNH THẬN MẠN
- Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn bệnh
- 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
- 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
- 2.2.2. Phương tiện nghiên cứu
- 2.2.6. Các biến số nghiên cứu, kỹ thuật chính áp dụng trong nghiên cứu
- 2.2.6.1. Các biến số lâm sàng
- 2.2.6.2. Các biến số cận lâm sàng
- 2.2.6.3. Phương pháp xét nghiệm các chỉ số sinh hóa
- 2.2.6.4. Xét nghiệm sinh hóa máu định lượng nồng độ FGF-23
- 2.3. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU
- 2.4. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
- Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 3.1.1. Đặc điểm tuổi, giới
- 3.1.2. Một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
- 3.1.2.1. Các đặc điểm lâm sàng
- 3.1.2.2. Đặc điểm một số cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
- 3.1.3. Đặc điểm nồng độ PTH, 25 OH D3 (vitamin D) của các đối tượng nghiên cứu
- 3.1.3.1. Nồng độ PTH của đối tượng nghiên cứu
- 3.1.3.2. Nồng độ 25 OH D3 (Vitamin D) của đối tượng nghiên cứu
- 3.2. KẾT QUẢ VỀ NỒNG ĐỘ FGF-23
- 3.2.1. Nồng độ FGF-23 của đối tượng nghiên cứu
- 3.3. TƯƠNG QUAN GIỮA NỒNG ĐỘ FGF-23 VỚI CÁC YẾU TỐ Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN
- 3.3.1. Tương quan giữa nồng độ FGF-23 với các yếu tố trong nhóm BTM chưa lọc máu
- 3.3.1.1. Tương quan giữa nồng độ FGF-23, PTH và 25(OH)2D3 (vitamin D) với các yếu tố
- 3.3.1.2. Phân tích hồi quy tuyến tính đơn biến giữa FGF-23 và các yếu tố liên quan trong nhóm BTM chưa lọc máu
- 3.3.1.3. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến giữa FGF-23 và các yếu tố liên quan trong nhóm BTM chưa lọc máu
- 3.3.2. Tương quan giữa nồng độ FGF-23 với các yếu tố trong nhóm BTM lọc máu chu kỳ
- 3.3.2.1. Tương quan giữa nồng độ FGF-23, PTH và 25 OH D3 (vitamin D) với các yếu tố
- 3.3.2.2. Phân tích hồi quy tuyến tính đơn biến giữa FGF-23 và các yếu tố liên quan trong nhóm BTM lọc máu chu kỳ
- 3.3.2.3. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến giữa FGF-23 và các yếu tố liên quan trong nhóm BTM lọc máu chu kỳ
- Chương 4 BÀN LUẬN
- 4.1. KẾT QUẢ VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 4.1.1. Đặc điểm chung
- 4.1.1.1. Tuổi
- 4.1.1.2. Giới
- 4.1.2. Đặc điểm về lâm sàng và cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
- 4.1.2.1. BMI
- 4.1.2.2. Canxi ion - Canxi toàn phần- phospho máu
- 4.1.2.3. Ure - Creatinin- Mức lọc cầu thận
- 4.1.2.4. Nồng độ hormon PTH
- 4.1.2.5. Nồng độ Vitamin D (25 OH D3)
- 4.2. ĐẶC ĐIỂM NỒNG ĐỘ FGF-23
- 4.3. MỐI LIÊN QUAN GIỮA NỒNG ĐỘ FGF-23 VÀ ĐẶC ĐIỂM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 4.3.1. Liên quan - tương quan FGF-23 với các yếu tố đặc điểm chung
- 4.3.2. Liên quan FGF-23 với các yếu tố sinh hóa
- Canxi máu, phospho, tích số Ca x P
- PTH
- Vitamin D (25 OH D3)
- 4.3.3. Phân tích hồi quy tuyến tính giữa FGF-23 và các yếu tố
- 4.4. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
- KẾT LUẬN
- KIẾN NGHỊ
- DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG BỐ