LỢI ÍCH KINH TẾ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC CÔNG TY DỆT MAY Ở TỈNH NAM ĐỊNH
KINH TẾ CHÍNH TRỊ (Mã số: 9310102)
Luận án “Lợi ích kinh tế của người lao động trong các công ty dệt may ở tỉnh Nam Định” của Nguyễn Như Quảng, thực hiện tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2025, tập trung nghiên cứu một chủ đề cấp thiết nhằm góp phần thúc đẩy năng suất lao động, gia tăng lợi nhuận doanh nghiệp và xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy ngành dệt may Việt Nam nói chung và tỉnh Nam Định nói riêng đã có những đóng góp lớn cho kinh tế và tạo việc làm. Tuy nhiên, thực trạng thu nhập bình quân của người lao động dệt may tại Nam Định (9,7 triệu đồng/tháng năm 2022) còn thấp hơn mức trung bình toàn quốc và mức lương đủ sống. Tỷ lệ tăng trưởng thu nhập so với lợi nhuận doanh nghiệp cũng chưa hợp lý, dẫn đến mâu thuẫn và xung đột lợi ích kinh tế, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh và an toàn xã hội.
Mục tiêu nghiên cứu của luận án là bổ sung cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các công ty dệt may tại Nam Định giai đoạn 2012-2022 và đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm thực hiện hài hòa lợi ích theo hướng chuyên sâu, thích ứng với điều kiện thực tiễn của tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Để đạt được mục tiêu này, luận án sử dụng cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng và pháp luật hiện hành, kết hợp các phương pháp nghiên cứu như trừu tượng hóa khoa học, lôgic kết hợp với lịch sử, thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp, phân tích, tổng hợp và so sánh.
Kết quả nghiên cứu làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò, nội dung lợi ích kinh tế của người lao động, bao gồm thu nhập (tiền lương, phụ cấp, thưởng, hỗ trợ, trợ cấp, phúc lợi), tham gia bảo hiểm theo luật định, việc làm ổn định và an toàn, vệ sinh lao động. Luận án cũng phân tích thực trạng thực hiện các lợi ích này tại Nam Định giai đoạn 2012-2022, ghi nhận những kết quả đạt được như thu nhập tăng, việc làm ổn định và cải thiện an toàn lao động. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra các hạn chế như thu nhập còn thấp, bảo hiểm chưa đầy đủ, và môi trường làm việc chưa hoàn toàn đảm bảo, cùng với các nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến những hạn chế này.
Dựa trên dự báo xu hướng phát triển của ngành dệt may và kinh tế, luận án đề xuất các quan điểm và giải pháp cụ thể cho các chủ thể liên quan (công ty, người lao động, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội) nhằm hài hòa lợi ích kinh tế theo hướng chuyên sâu và thích ứng. Đóng góp của luận án là làm sâu sắc thêm lý luận về lợi ích kinh tế của người lao động dưới góc độ Kinh tế chính trị và cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho việc hoạch định chính sách.