Luận án Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng bắc Trung Bộ Việt Nam

Tên luận án:

THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI Ở VÙNG BẮC TRUNG BỘ VIỆT NAM

Ngành:

QUẢN LÝ KINH TẾ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam" của Trần Nghĩa Hòa, được bảo vệ vào năm 2016, tập trung nghiên cứu về việc tăng cường thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại khu vực Bắc Trung Bộ của Việt Nam. Mặc dù vùng đã đạt được những kết quả đáng kể trong giai đoạn 2007-2014, với 272 dự án còn hiệu lực và gần 25 tỷ USD vốn đăng ký từ 21 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều bất cập. Các hạn chế bao gồm tỷ lệ dự án công nghệ cao thấp, chưa thu hút được công nghệ nguồn, sự tập trung vào ngành chế biến, chế tạo, mức độ lan tỏa công nghệ thấp, cơ cấu đầu tư chưa cân đối, việc sử dụng tài nguyên chưa hiệu quả, các vấn đề chuyển giá, quyền lợi người lao động và môi trường.

Nghiên cứu này hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về thu hút FDI, đồng thời phân tích thực trạng việc thu hút FDI vào vùng Bắc Trung Bộ, chỉ ra những thành công và hạn chế. FDI đã đóng góp quan trọng vào bổ sung nguồn vốn, chuyển giao công nghệ, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, tăng thu ngân sách nhà nước, thúc đẩy xuất khẩu và nâng cao năng lực quản lý kinh tế. Tuy nhiên, lượng FDI thu hút chưa tương xứng với tiềm năng, tiến độ giải ngân chậm và hiệu quả hoạt động còn hạn chế, kèm theo dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế.

Để tăng cường thu hút và phát huy hiệu quả FDI, luận án đề xuất các phương hướng và giải pháp toàn diện cho giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện khung khổ pháp lý liên quan đến đầu tư, đổi mới chính sách ưu đãi, lựa chọn nhà đầu tư và lĩnh vực đầu tư trọng điểm, phát triển đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng, mở rộng đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cùng với việc nâng cao năng lực quản lý hành chính và điều phối thống nhất trong vùng nhằm tạo môi trường đầu tư thuận lợi và cạnh tranh.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp về khoa học của luận án
  • 6. Kết cấu luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG BẮC TRUNG BỘ VIỆT NAM

  • 1.1. NHỮNG THÀNH QUẢ NGHIÊN CỨU Ở CÁC NƯỚC VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
    • 1.1.1. Những nghiên cứu xác định nguyên nhân dịch chuyển tư bản ra nước ngoài
    • 1.1.2. Những nghiên cứu về tác động của FDI đối với sự phát triển của nước tiếp nhận
    • 1.1.3. Những nghiên cứu về xu hướng dịch chuyển của dòng FDI
  • 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
    • 1.2.1. Những nghiên cứu về thu hút FDI vào Việt Nam
    • 1.2.2. Những nghiên cứu về thu hút FDI vào vùng kinh tế của Việt Nam và vùng Bắc Trung Bộ
  • 1.3. NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI CẦN PHẢI TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
    • 1.3.1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố
    • 1.3.2. Những vấn đề tập trung nghiên cứu trong luận án

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG KINH TẾ

  • 2.1. KHÁI QUÁT VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG KINH TẾ
    • 2.1.1. Khái quát về đầu tư trực tiếp nước ngoài
      • 2.1.1.1. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài
      • 2.1.1.2. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
      • 2.1.1.3. Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến nước tiếp nhận đầu tư
    • 2.1.2. Khái niệm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế
      • 2.1.2.1. Khái niệm vùng kinh tế
      • 2.1.2.2. Khái niệm thu hút đầu tư nước ngoài vào vùng kinh tế
      • 2.1.2.3. Đặc điểm thu hút đầu tư nước ngoài vào vùng kinh tế
    • 2.1.3. Lợi ích của thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo vùng kinh tế
  • 2.2. ĐIỀU KIỆN, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG KINH TẾ
    • 2.2.1. Điều kiện thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế
      • 2.2.1.1. Tạo lập môi trường chung nhằm thu hút đầu tư nước ngoài vì lợi ích của cả vùng kinh tế
      • 2.2.1.2. Phối hợp giữa các tỉnh trong thực thi chính sách ưu đãi dành cho nhà đầu tư nước ngoài
      • 2.2.1.3. Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kết nối trong vùng kinh tế thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài.
      • 2.2.1.4. Xúc tiến đầu tư, hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự án trong vùng kinh tế
    • 2.2.3. Tiêu chí đánh giá kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo vùng:
    • 2.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI vào vùng kinh tế
      • 2.2.4.1. Các yếu tố bên ngoài vùng kinh tế
      • 2.2.4.2. Các yếu tố bên trong vùng kinh tế
  • 2.3. KINH NGHIỆM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI CỦA MỘT SỐ VÙNG VÀ BÀI HỌC CHO VÙNG BẮC TRUNG BỘ
    • 2.3.1. Kinh nghiệm thu hút FDI vào phát triển vùng kinh tế của Trung Quốc
    • 2.3.2. Kinh nghiệm thu hút FDI vào phát triển vùng Đông Nam Bộ
    • 2.3.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho vùng Bắc Trung Bộ

• Chương 3: THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG BẮC TRUNG BỘ

  • 3.1. LỢI THẾ VÀ BẤT LỢI THẾ CỦA VÙNG BẮC TRUNG BỘ TRONG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
    • 3.1.1. Lợi thế của vùng Bắc Trung Bộ trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
    • 3.1.2. Bất lợi thế trong thu hút đầu tư nước ngoài của vùng Bắc Trung Bộ
  • 3.2. THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG BẮC TRUNG BỘ
    • 3.2.1. Thực trạng xây dựng môi trường đầu tư chung cho nhà đầu tư nước ngoài
      • 3.2.1.1. Thực trạng xây dựng môi trường pháp lý cho nhà đầu tư nước ngoài
      • 3.2.1.2. Thực trạng xây dựng môi trường ưu đãi đầu tư chung cho nhà đầu tư nước ngoài
    • 3.2.2. Thực trạng chính sách ưu đãi nhằm thu hút dầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng Bắc Trung Bộ
      • 3.2.2.1. Thực trạng chính sách ưu đãi đầu tư cho vùng Bắc Trung Bộ
      • 3.2.2.2. Chính sách tạo điều kiện thu hút FDI của cấp tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ
    • 3.2.3. Thực trạng xây dựng kết cấu hạ tầng trong vùng Bắc Trung Bộ
    • 3.2.4. Thực trạng xúc tiến đầu tư nước ngoài và hỗ trợ đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng Bắc Trung Bộ
  • 3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG BẮC TRUNG BỘ
    • 3.3.1. Những kết quả đạt được trong thu hút FDI vào vùng Bắc Trung Bộ
      • 3.3.1.1. Số lượng các dự án FDI tăng lên, cơ cấu ngành được cải thiện, xuất hiện nhiều dự án lớn
      • 3.3.1.2. Các dự án FDI bổ sung nguồn vốn, góp phần vào tăng trưởng kinh tế của vùng Bắc Trung Bộ
      • 3.3.1.3. Đầu tư trực tiếp nước ngoài góp phần chuyển giao công nghệ và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của vùng
      • 3.3.1.4. Đầu tư trực tiếp nước ngoài tạo việc làm, thu nhập, tăng thu cho ngân sách nhà nước
      • 3.3.1.5. Đầu tư trực tiếp nước ngoài góp phần quan trọng cung cấp chủng loại hàng hóa phong phú cho tiêu dùng nội địa và xuất khẩu
      • 3.3.1.6. Đầu tư trực tiếp nước ngoài góp phần nâng cao năng lực quản lý kinh tế, quản trị doanh nghiệp, tạo thêm áp lực cải thiện môi trường kinh doanh
    • 3.3.2. Hạn chế của thu hút Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng Bắc Trung Bộ thời gian qua
      • 3.3.2.1 Lượng đầu tư trực tiếp nước ngoài đã thu hút chưa xứng với tiềm năng của vùng
      • 3.3.2.2. Tiến độ giải ngân vốn các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài khá chậm
      • 3.3.2.3. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài chưa đạt được một số mục tiêu kỳ vọng
      • 3.3.2.4. Đã xuất hiện dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế
      • 3.3.2.5. Chính quyền địa phương chưa kiểm soát tốt lao động người nước ngoài vào làm việc trong các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài
    • 3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng Bắc Trung bộ
      • 3.3.3.1. Nguyên nhân do đường hướng và chính sách phát triển vùng chưa rõ ràng
      • 3.3.3.2. Thiếu cơ chế phối hợp liên tỉnh trong thu hút FDI vào mục tiêu chung là phát triển vùng lãnh thổ một cách hiệu quả
      • 3.3.3.3. Vai trò liên kết phát triển vùng của các ngành thuộc Chính phủ chưa được phát huy
      • 3.3.3.4. Sự chuẩn bị của cơ quan nhà nước, của dân cư, của doanh nghiệp trong nước còn nhiều bất cập đối với nhà đầu tư nước ngoài

• Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI Ở VÙNG BẮC TRUNG BỘ

  • 4.1. DỰ BÁO VÀ PHƯƠNG HƯỚNG TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI Ở VÙNG BẮC TRUNG BỘ
    • 4.1.1. Dự báo bối cảnh mới liên quan đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của vùng Bắc Trung Bộ
      • 4.1.1.1. Dự báo bối cảnh mới liên quan đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng Bắc Trung Bộ
      • 4.1.1.2. Mục tiêu và hướng phát triển kinh tế - xã hội vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
    • 4.1.2. Phương hướng tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng Bắc Trung Bộ
  • 4.2. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG BẮC TRUNG BỘ
    • 4.2.1. Nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư ở Vùng Bắc Trung Bộ
      • 4.2.1.1. Hoàn thiện và triển khai thực hiện kiên quyết các quy định pháp lý liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Vùng Bắc Trung Bộ
      • 4.2.1.2. Đổi mới chính sách ưu đãi đầu tư trực tiếp nước ngoài trong vùng Bắc Trung bộ
    • 4.2.2. Phát triển đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng trong vùng
    • 4.2.3. Mở rộng đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong vùng Bắc Trung Bộ
    • 4.2.4. Nâng cao năng lực quản lý hành chính, điều phối thống nhất trong vùng tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài

• KẾT LUẬN