Tên luận án:
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGƯỜI KHÔNG QUỐC TỊCH Ở VIỆT NAM
Ngành:
LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGƯỜI KHÔNG QUỐC TỊCH Ở VIỆT NAM" của Hồ Hoàng Giang tập trung giải quyết vấn đề phức tạp và ngày càng gia tăng của người không quốc tịch, cả trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Theo báo cáo của Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người tị nạn (UNHCR), hiện có khoảng 4,4 triệu người không quốc tịch trên thế giới, với khoảng 40% sinh sống ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 31.117 người không quốc tịch, chủ yếu tập trung ở các tỉnh giáp biên giới, và con số này có xu hướng tăng.
Người không quốc tịch không có mối liên kết chính trị - pháp lý với quốc gia nào, dẫn đến việc họ bị hạn chế nghiêm trọng về địa vị pháp lý và các quyền cơ bản như quyền bầu cử, làm việc, học hành, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm xã hội. Tình trạng này gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và việc đảm bảo quyền con người. Mặc dù pháp luật quốc tế (như Công ước LHQ 1954, 1961) và pháp luật Việt Nam (Hiến pháp, Luật Quốc tịch, Luật Cư trú...) đã có những quy định liên quan, song thực tế cho thấy các quy định quốc gia còn thiếu tính toàn diện, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả và tính khả thi.
Mục đích của luận án là phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về người không quốc tịch, từ đó đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về người không quốc tịch ở Việt Nam hiện nay. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan các công trình khoa học liên quan, làm rõ khái niệm và đặc điểm của pháp luật về người không quốc tịch, nghiên cứu pháp luật quốc tế và một số quốc gia khác để rút ra giá trị tham khảo, phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam để chỉ ra ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, cuối cùng là đề xuất các giải pháp cụ thể.
Về mặt lý luận, luận án góp phần làm phong phú thêm những vấn đề lý luận về pháp luật người không quốc tịch, nâng cao vị thế của nhóm đối tượng này. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp kiến thức đáng tin cậy, làm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện pháp luật và có giá trị tham khảo cho công tác nghiên cứu, giảng dạy luật.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
- 1.1. Khái lược các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án
- 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về địa vị pháp lý của người không quốc tịch
- 1.1.1.1. Các công trình trong nước
- 1.1.1.2. Các công trình nước ngoài
- 1.1.2. Các công trình về quản lý người không quốc tịch và giải quyết tình trạng người không quốc tịch
- 1.1.2.1. Các công trình trong nước
- 1.1.2.2. Các công trình nước ngoài
- 1.2. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án
- 1.2.1. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
- 1.2.2. Những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án
- 1.3. Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- 1.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
- 1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGƯỜI KHÔNG QUỐC TỊCH
- 2.1. Khái niệm, đặc điểm, nội dung, vai trò của pháp luật về người không quốc tịch
- 2.1.1. Khái niệm pháp luật về người không quốc tịch
- 2.1.2. Đặc điểm pháp luật về người không quốc tịch
- 2.1.3. Nội dung pháp luật về người không quốc tịch
- 2.1.4. Vai trò của pháp luật về người không quốc tịch
- 2.2. Khái niệm hoàn thiện pháp luật và tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về người không quốc tịch
- 2.2.1. Khái niệm và ý nghĩa của hoàn thiện pháp luật về người không quốc tịch
- 2.2.2. Tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về người không quốc tịch
- 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ hoàn thiện pháp luật về người không quốc tịch
- 2.4. Pháp luật quốc tế, pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về người không quốc tịch và những giá trị tham khảo cho Việt Nam
- 2.4.1. Pháp luật quốc tế về người không quốc tịch
- 2.4.2. Pháp luật một số quốc gia về người không quốc tịch
- 2.4.3. Những giá trị tham khảo trong việc hoàn thiện pháp luật về người không quốc tịch ở Việt Nam
- CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ NGƯỜI KHÔNG QUỐC TỊCH
- 3.1. Khái quát quá trình hình thành pháp luật về người không quốc tịch ở Việt
- 3.1.1. Giai đoạn từ 1945 đến 1975
- 3.1.2. Giai đoạn từ 1975 đến 2008
- 3.1.3. Giai đoạn từ 2008 đến nay
- 3.2. Thực trạng pháp luật về người không quốc tịch ở Việt Nam
- 3.2.1. Khung pháp luật hiện hành về người không quốc tịch
- 3.2.2. Những ưu điểm của pháp luật về người không quốc tịch ở Việt Nam và nguyên nhân
- 3.2.3. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
- CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGƯỜI KHÔNG QUỐC TỊCH Ở VIỆT NAM
- 4.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về người không quốc tịch ở Việt Nam
- 4.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về người không quốc tịch
- 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện nội dung pháp luật về người không quốc tịch
- 4.2.2. Giải pháp tăng cường năng lực của các thiết chế xây dựng và thi hành pháp luật về người không quốc tịch
- 4.2.3. Giải pháp tăng cường nội luật hoá và gia nhập các điều ước quốc tế