KẾ TOÁN QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT ĐIỆN Ở VIỆT NAM
Quản trị Kinh doanh
Luận án "Kế toán quản trị môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất điện ở Việt Nam" của Lê Trà My được hoàn thành tại Trường Đại học Ngoại Thương vào năm 2023, thuộc ngành Quản trị Kinh doanh. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của các vấn đề môi trường và vai trò của kế toán quản trị môi trường (KTQTMT) trong việc kiểm soát chi phí, đặc biệt trong ngành sản xuất điện, nơi chi phí phát điện chiếm gần 80% giá thành. Luận án nhằm mục tiêu xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường việc áp dụng KTQTMT tại các doanh nghiệp sản xuất điện ở Việt Nam.
Các mục tiêu cụ thể bao gồm tổng hợp cơ sở lý luận về KTQTMT, đánh giá thực trạng áp dụng tại các doanh nghiệp sản xuất điện và nghiên cứu tình huống điển hình tại Công ty Nhiệt điện Thái Bình, xác định các nhân tố ảnh hưởng và mức độ tác động của chúng, cuối cùng là đề xuất các giải pháp phù hợp. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính thông qua phỏng vấn chuyên gia và phỏng vấn sâu, kết hợp với phương pháp định lượng từ dữ liệu sơ cấp thu thập qua bảng hỏi khảo sát cấp quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất điện ở Việt Nam, được phân tích bằng phần mềm Excel và SPSS. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp sản xuất điện tại Việt Nam, với dữ liệu ngành điện từ 2014-2022 và khảo sát thực trạng KTQTMT trong 3 năm 2021-2023.
Luận án đã đóng góp vào mặt học thuật và lý luận thông qua việc tổng hợp khung lý thuyết về KTQTMT, nghiên cứu các cơ sở lý thuyết của các nhân tố ảnh hưởng (như lý thuyết hợp pháp, quá trình đổi mới, ngẫu nhiên và thể chế), và xây dựng mô hình nghiên cứu. Luận án đã phân tích tình huống điển hình tại Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình để làm rõ vai trò của KTQTMT trong kiểm soát chi phí và ra quyết định kinh doanh. Kết quả nghiên cứu định lượng chứng minh có 5 nhân tố tác động tích cực đến việc áp dụng KTQTMT trong các doanh nghiệp sản xuất điện ở Việt Nam, trong đó áp lực cưỡng ép và nhận thức của nhà quản lý cấp cao là hai nhân tố có tác động mạnh nhất. Dựa trên những kết quả này, tác giả đã đề xuất các giải pháp chính cho doanh nghiệp và kiến nghị cho các bên liên quan (Chính phủ, cơ sở giáo dục, hiệp hội) nhằm tăng cường việc áp dụng KTQTMT.
Tuy nhiên, luận án cũng có những hạn chế như chỉ giải thích được 63.7% sự biến thiên của biến phụ thuộc, chỉ tập trung vào ngành điện, và kích thước mẫu tương đối nhỏ, dẫn đến hạn chế khi suy rộng ra tổng thể. Tác giả cũng đề xuất các hướng nghiên cứu trong tương lai, bao gồm xác định thêm các nhân tố tác động khác, mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các ngành nghề khác hoặc kế toán trách nhiệm xã hội, và nghiên cứu tác động của KTQTMT đến hiệu quả doanh nghiệp.