Tên luận án:
SỰ GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP HIỆN NAY (Nghiên cứu trường hợp Khu công nghiệp Bắc Thăng Long Hà Nội)
Ngành:
XÃ HỘI HỌC
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Sự gắn kết trong gia đình công nhân khu công nghiệp hiện nay" tập trung nghiên cứu thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết gia đình của công nhân tại Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, Hà Nội. Đề tài xuất phát từ nhận định gia đình là tế bào xã hội, nhưng dưới tác động của công nghiệp hóa, đô thị hóa và toàn cầu hóa, gia đình công nhân đang trải qua nhiều thay đổi, dẫn đến tình trạng gắn kết "lỏng lẻo". Các biểu hiện cụ thể bao gồm nhiều nữ công nhân đơn thân nuôi con, gia đình ly thân/ly hôn, vợ chồng lệch ca làm việc, thiếu thời gian chăm sóc con cái, và phải gửi con về quê nhờ ông bà.
Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về sự gắn kết trong gia đình công nhân, phân tích các yếu tố tác động làm biến đổi sự gắn kết, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp nhằm tăng cường sự gắn kết. Luận án đã vận dụng lý thuyết trao đổi xã hội của Peter Blau và lý thuyết đoàn kết xã hội của E. Durkheim để phân tích. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở gia đình công nhân tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh, Hà Nội, làm việc trong Khu công nghiệp Bắc Thăng Long.
Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng sự gắn kết trong gia đình công nhân tại Khu công nghiệp Bắc Thăng Long còn lỏng lẻo, đặc biệt trong giao tiếp vợ chồng, chăm sóc con cái và phụng dưỡng ông bà. Các yếu tố như đặc điểm công việc, điều kiện sống (thu nhập, nhà ở) và các yếu tố nhân khẩu học có ảnh hưởng mạnh mẽ đến các khía cạnh gắn kết (kinh tế, quyền lực, phân công công việc, giao tiếp, đời sống tình dục). Luận án cũng chỉ ra rằng gia đình công nhân nhận được nhiều hỗ trợ từ ông bà về chăm sóc, giáo dục con cái và hỗ trợ thực phẩm. Dựa trên những phát hiện này, luận án đưa ra hệ thống giải pháp và khuyến nghị cụ thể cho Đảng, Nhà nước, các bộ ngành liên quan, ban quản lý khu công nghiệp, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và chính bản thân công nhân nhằm tăng cường sự gắn kết bền vững trong gia đình công nhân.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
- 4. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu và khung lý thuyết
- 5. Khung phân tích và biến số nghiên cứu
- 6. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- 6.1. Cơ sở lý luận
- 6.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 7. Đóng góp về lý luận và thực tiễn
- 7.1. Đóng góp về lý luận
- 7.2. Đóng góp về thực tiễn
- Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ SỰ GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN
- 1.1. HƯỚNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GẮN KẾT VỢ CHỒNG CÔNG NHÂN
- 1.2. HƯỚNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GẮN KẾT CHA MẸ VÀ CON CÁI
- 1.3. HƯỚNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GẮN KẾT VỢ CHỒNG VỚI ÔNG BÀ
- Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU SỰ GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP
- 2.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
- 2.1.1. Khái niệm công nhân
- 2.1.2. Khái niệm gia đình và gia đình công nhân
- 2.1.3. Khái niệm gắn kết, gắn kết gia đình và sự gắn kết gia đình công nhân
- 2.1.4. Khái niệm gắn kết xã hội
- 2.2. CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC LÝ THUYẾT VẬN DỤNG VÀO NGHIÊN CỨU SỰ GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN
- 2.2.1. Các chủ trương, đường lối và chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến nghiên cứu
- 2.3.1. Lý thuyết trao đổi xã hội của Peter Blau
- 2.3.2. Lý thuyết đoàn kết xã hội của E. Durkheim
- Chương 3: THỰC TRẠNG GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP BẮC THĂNG LONG
- 3.1. ĐẶC ĐIỂM GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP
- 3.1.1. Đặc điểm khu công nghiệp Bắc Thăng Long
- 3.1.2. Đặc điểm gia đình công nhân khu công nghiệp Bắc Thăng Long
- 3.2. GẮN KẾT VỢ CHỒNG CÔNG NHÂN
- 3.2.1. Gắn kết vợ chồng qua đóng góp kinh tế
- 3.2.2. Gắn kết vợ chồng qua trách nhiệm trong gia đình
- 3.2.3. Gắn kết vợ chồng qua phân công công việc trong gia đình
- 3.2.4. Gắn kết vợ chồng qua giao tiếp trong gia đình
- 3.2.5. Gắn kết vợ chồng qua đời sống tình dục
- 3.2.6. Mô hình gắn kết vợ chồng
- 3.3. GẮN KẾT CHA MẸ VỚI CON CÁI
- 3.3.1. Gắn kết cha mẹ với con cái qua chăm sóc
- 3.3.2. Gắn kết cha mẹ với con cái qua giáo dục
- 3.3.3. Mô hình gắn kết cha mẹ và con cái
- 3.4. GẮN KẾT VỢ CHỒNG VỚI ÔNG/BÀ
- 3.4.1. Gắn kết vợ chồng với ông/bà qua chăm sóc
- 3.4.2. Gắn kết vợ chồng với ông/bà qua phụng dưỡng
- 3.4.3. Mô hình gắn kết vợ chồng và ông bà, con cái
- Chương 4: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP
- 4.1. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN
- 4.1.1. Yếu tố nhân khẩu học
- 4.1.2. Các yếu tố đặc điểm công việc và điều kiện sống ảnh hưởng đến gắn kết gia đình công nhân
- 4.2. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CHÍNH SÁCH GẮN KẾT TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP
- 4.2.1. Nhóm giải pháp tăng cường gắn kết vợ chồng
- 4.2.1.1. Tư vấn kỹ năng sống và xây dựng gia đình hạnh phúc
- 4.2.1.2. Đảm bảo tiền lương, thu nhập để chăm sóc con cái
- 4.2.1.3. Tuyên truyền, giáo dục về hôn nhân và gia đình
- 4.2.1.4. Tư vấn về sức khỏe, chăm sóc sức khỏe sinh sản
- 4.2.2. Nhóm giải pháp tăng cường gắn kết cha mẹ với con cái
- 4.2.2.1. Thúc đẩy việc tổ chức nhà trẻ, mẫu giáo, trường học cho con công nhân
- 4.2.2.2. Thúc đẩy xây dựng nhà ở để có điều kiện chăm sóc con cái
- 4.2.2.3. Phát triển các dịch vụ tư vấn chăm sóc con cái
- 4.2.2.4. Tuyên truyền, phổ biến nuôi con bằng sữa mẹ
- 4.2.3. Nhóm giải pháp tăng cường gắn kết vợ/chồng với ông/bà
- 4.2.3.1. Quan tâm, hỏi han, động viên ông/bà kịp thời
- 4.2.3.2. Phụng dưỡng và có trách nhiệm với bố mẹ
- 4.2.3.3. Kính trọng và hiểu thảo với bố mẹ
- 4.2.3.4. Duy trì phong tục gia đình, dòng họ
- KẾT LUẬN
- KHUYẾN NGHỊ
- 1. Đối với Đảng, Nhà nước
- 2. Đối với các Bộ, ngành liên quan
- 3. Đối với Ban Quản lý các khu công nghiệp
- 4. Đối với chính quyền địa phương
- 5. Đối với các tổ chức chính trị - xã hội
- 6. Đối với doanh nghiệp
- 7. Đối với công nhân