KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÁC LÀNG QUAN HỌ TRUYỀN THỐNG THÍCH ỨNG VỚI QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA CỦA TỈNH BẮC NINH
Kiến trúc
Luận án tập trung nghiên cứu không gian kiến trúc cảnh quan của các làng Quan họ truyền thống tại tỉnh Bắc Ninh, phân tích sự thích ứng của chúng với quá trình đô thị hóa đang diễn ra. Đề tài nhấn mạnh tính cấp thiết của việc duy trì và phát triển các không gian này, vốn đóng vai trò cốt lõi trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của dân ca Quan họ và văn hóa làng truyền thống trước những tác động tích cực và tiêu cực của quá trình đô thị hóa.
Mục đích nghiên cứu là tìm kiếm các giải pháp tổ chức không gian phù hợp và thích ứng nhằm duy trì, phát triển tiếp nối các không gian kiến trúc cảnh quan tiêu biểu của làng Quan họ. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã thực hiện khảo sát toàn diện 44 làng Quan họ, phân tích tác động của đô thị hóa, nhận diện vai trò của không gian kiến trúc cảnh quan trong mối quan hệ với dân ca Quan họ, và đề xuất các giải pháp tổ chức không gian thích ứng.
Các kết quả chính của luận án bao gồm việc lần đầu tiên khảo sát có hệ thống không gian kiến trúc cảnh quan 44 làng Quan họ gốc, chỉ rõ sự cần thiết phải duy trì và phát triển các không gian diễn xướng và thực hành dân ca Quan họ. Luận án đã nhận diện các thành phần không gian kiến trúc cảnh quan giá trị cần lưu giữ như cảnh quan sinh thái nhân văn tổng thể, hệ thống di tích, công trình công cộng tiêu biểu và tầm quan trọng của cảnh quan mặt nước. Đồng thời, đề tài đề xuất ba hướng tiếp cận thích ứng từ góc độ bảo tồn, tính chất đô thị hóa và cấu trúc nghề nghiệp, cùng với các giải pháp tổ chức không gian cụ thể từ quy hoạch tổng thể đến các không gian thành phần như nhà ở, công trình tín ngưỡng, không gian công cộng và sản xuất.
Luận án góp phần bổ sung lý luận về quy hoạch và kiến trúc cảnh quan làng, xã nông thôn Việt Nam trong bối cảnh đô thị hóa, đồng thời đưa ra các kiến nghị về quản lý đô thị và du lịch văn hóa nhằm bảo tồn bền vững không gian văn hóa Quan họ Bắc Ninh.