Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG NGHƯNG THỞ KHI NGỦ Ở TRẺ HEN PHẾ QUẢN
Ngành:
Nhi khoa
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ hen phế quản" tập trung vào hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSAS) ở trẻ em mắc hen phế quản (HPQ), một tình trạng đồng mắc có hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe và phát triển tâm thần kinh của trẻ. Nghiên cứu này được tiến hành do tại Việt Nam còn ít công trình nghiên cứu về OSAS ở trẻ em, đặc biệt là ở trẻ HPQ.
Mục tiêu chính của luận án là đánh giá tỷ lệ mắc OSAS ở trẻ HPQ, mô tả các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng liên quan, và đánh giá hiệu quả điều trị nội khoa (chủ yếu bằng thuốc kháng leukotriene) đối với hội chứng này và hen phế quản ở trẻ.
Nghiên cứu được thực hiện trên 139 bệnh nhi HPQ trên 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi Trung ương, với thiết kế mô tả cắt ngang, tiến cứu cho mục tiêu 1 và 2, và can thiệp lâm sàng không đối chứng cho mục tiêu 3, theo dõi trong 3 và 6 tháng.
Kết quả cho thấy tần suất mắc OSAS ở trẻ HPQ rất cao, lên đến 71,2%, với tỷ lệ nam giới cao hơn nữ giới (73,4%). Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 9,3 tuổi, BMI trung bình 17,4 kg/m². Các triệu chứng ban đêm thường gặp bao gồm ngủ không yên giấc (76,8%), ngáy ngủ (61,6%), đổ mồ hôi trộm (52,5%). Triệu chứng ban ngày phổ biến là cáu gắt (46,5%), hành vi bất thường (30,3%), buồn ngủ ban ngày (26,3%). Đáng chú ý, triệu chứng ngáy khi ngủ làm tăng nguy cơ mắc OSAS gấp gần 4 lần. Chỉ số AHI trung bình là 4,84 lần/giờ, với 61,6% ở mức độ nhẹ, 25,3% trung bình và 13,1% nặng; độ bão hòa oxy máu thấp nhất trung bình là 78,48%. Nghiên cứu cũng tìm thấy mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa chỉ số khối cơ thể (BMI) với chỉ số ngáy, và giữa chỉ số FENO phế quản/FENO mũi với chỉ số AHI. Tuy nhiên, không có mối tương quan giữa mức độ nặng hen phế quản hay chỉ số FEV1 với chỉ số AHI.
Sau 6 tháng điều trị nền HPQ bằng ICS kết hợp với thuốc kháng leukotriene (Singulair), các triệu chứng OSAS ở trẻ HPQ được cải thiện đáng kể. Mức độ nặng của OSAS giảm rõ rệt, với mức độ nặng đã khỏi hẳn sau 3 tháng và mức độ trung bình chỉ còn 1,9% sau 6 tháng; 28,3% bệnh nhân hết hẳn hội chứng ngưng thở. Đồng thời, kiểm soát hen được cải thiện rõ rệt, thể hiện qua việc giảm mức độ nặng hen, tăng điểm kiểm soát hen ACT, cải thiện chức năng hô hấp (FEV1, FVC, PEF) và giảm nồng độ FENO phế quản/mũi.
Kết luận, nghiên cứu khẳng định tỷ lệ OSAS cao ở trẻ HPQ và hiệu quả của phác đồ điều trị kết hợp ICS và thuốc kháng leukotriene trong việc kiểm soát cả hen và OSAS, cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ.
Mục lục chi tiết:
-
ĐẶT VẤN ĐỀ
-
NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
-
CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN
-
Chương 1 TỔNG QUAN
- 1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu
- 1.1.1. Thế giới
- 1.1.2. Việt Nam
- 1.2. Dịch tễ học, các yếu tố bệnh sinh liên quan và hậu quả hội chứng ngừng thở khi ngủ ở trẻ em
- 1.3. Chẩn đoán hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ ở trẻ em
- 1.4. Điều trị hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
-
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu:
- 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhi nghiên cứu:
- 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ:
- 2.2. Phương pháp nghiên cứu
- 2.2.1.Thiết kế nghiên cứu:
- 2.2.2. Cỡ mẫu
- 2.2.3. Nội dung nghiên cứu – các chỉ tiêu chính
- 2.2.4. Phương tiện nghiên cứu
- 2.2.5. Xử lý số liệu:
- 2.2.6. Đạo đức nghiên cứu
-
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. Tần suất mắc ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ ở trẻ hen phế quản
- 3.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của trẻ hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
- 3.2.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân hen phế quản bị ngừng thở khi ngủ
- 3.2.2. Triệu chứng ban đêm và bam ngày của trẻ hen phế quản bị ngưng thở khi ngủ
- 3.2.3. Đặc điểm cận lâm sàng và thăm dò chức năng của trẻ HPQ bị OSAS
- 3.2.4. Mối liên quan giữa hen phế quản và ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
- 3.2.4.1. Mối tương quan giữa mức độ nặng hen phế quản và chỉ số FEV1 với chỉ số AHI khi ngủ
- 3.2.4.2. Mối tương quan giữa BMI với chỉ số ngáy ở bệnh nhân hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
- 3.2.4.3. Mối tương quan giữa chỉ số FENO phế quản và FENO mũi với chỉ số AHI khi ngủ
- 3.2.4.4. Các triệu chứng ban đêm và ban ngày của trẻ hen phế quản có nguy cơ bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
- 3.3. Đặc điểm bệnh nhân hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ sau 3 tháng và 6 tháng điều trị bằng Singulair phối hợp điều trị nền hen
- 3.3.1. Đặc điểm về mức độ nặng hen phế quản sau 3 tháng - 6 tháng điều trị
- 3.3.2. Đặc điểm về mức độ kiểm soát HPQ sau 6 tháng
- 3.3.3. Thay đổi điểm kiểm soát hen ACT sau 6 tháng
- 3.3.4. Đặc điểm chức năng hô hấp sau 6 tháng
- 3.3.5. Đặc điểm FENO phế quản sau 6 tháng điều trị
- 3.3.6. Đặc điểm liên quan đến ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ ở bệnh nhân hen phế quản sau 6 tháng điều trị
- 3.3.6.1. Triệu chứng ban đêm ở bệnh nhân hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ sau 6 tháng
- 3.7.6.2. Triệu chứng ban ngày ở bệnh nhân hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ sau 6 tháng
- 3.3.7. Sự thay đổi mức độ nặng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ sau 6 tháng điều trị
-
Chương 4 BÀN LUẬN
- 4.1. Tần suất mắc ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ ở hen phế quản
- 4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của trẻ hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
- 4.3. Đặc điểm diễn biễn của trẻ hen phế quản bị OSAS sau 3 tháng và 6 tháng điều trị
- 4.3.1. Đặc điểm về mức độ nặng, mức độ kiểm soát HPQ và điểm ACT
- 4.3.2. Đặc điểm về chức năng hô hấp và FENO
- 4.3.3. Đặc điểm triệu chứng OSAS và đa ký hô hấp sau 6 tháng điều trị
-
KẾT LUẬN
- 1. Tuần suất mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ hen phế quản
- 2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng trẻ hen phế quản bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ
- 3. Mức độ cải thiện hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ và kết quả điều trị hen của trẻ hen phế quản bị ngưng thở khi ngủ bằng thuốc kháng Leukotriene
-
KIẾN NGHỊ