CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM ĐỐI VỚI NỮ SINH VIÊN TRONG PHÒNG NGỪA QUẤY RỐI TÌNH DỤC
Công tác xã hội
Luận án "Công tác xã hội nhóm đối với nữ sinh viên trong phòng ngừa quấy rối tình dục" của Lê Thị Lâm, ngành Công tác xã hội (mã số 9 76 01 01), được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội vào năm 2020, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Phan Thị Mai Hương và PGS.TS Đỗ Thị Vân Anh.
Nghiên cứu xuất phát từ thực trạng quấy rối tình dục (QRTD) là một vấn đề xã hội phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt đối với nữ sinh viên – nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Tuy nhiên, các hoạt động công tác xã hội (CTXH) nhằm phòng ngừa QRTD cho nữ sinh viên ở Việt Nam còn hạn chế, thường thiên về can thiệp cá nhân hơn là phòng ngừa có hệ thống và chưa phát huy hết vai trò của CTXH nhóm.
Mục tiêu của luận án là nghiên cứu lý luận và thực trạng CTXH nhóm đối với nữ sinh viên trong phòng ngừa QRTD, từ đó đề xuất và thử nghiệm mô hình hoạt động CTXH nhóm nhằm hình thành và củng cố năng lực phòng ngừa QRTD cho nữ sinh viên. Luận án đã tổng quan các nghiên cứu trong nước và quốc tế, xây dựng khung lý thuyết CTXH nhóm phù hợp với bối cảnh văn hóa Việt Nam và đặc điểm tâm lý của sinh viên.
Các phương pháp nghiên cứu đa dạng được sử dụng bao gồm: nghiên cứu văn bản, chuyên gia, điều tra bằng bảng hỏi (trên 618 nữ sinh viên tại Đà Nẵng), phỏng vấn sâu (với nhân viên xã hội, cán bộ quản lý, giảng viên) và thực nghiệm chương trình CTXH nhóm. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng nữ sinh viên có nhu cầu cao về nâng cao kiến thức và kỹ năng phòng ngừa QRTD, nhưng thực trạng kiến thức và kỹ năng của họ còn hạn chế, với nhiều nhầm lẫn trong nhận diện và ứng phó bị động trước các tình huống quấy rối.
Luận án đã đề xuất một mô hình hoạt động CTXH nhóm với các nội dung cụ thể về phòng ngừa QRTD và các kỹ năng ứng phó, được triển khai theo tiến trình 4 giai đoạn. Quá trình thử nghiệm cho thấy mô hình này có tính khả thi và hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao kiến thức, kỹ năng và thái độ tích cực cho nữ sinh viên, giúp họ tự bảo vệ và lan tỏa thông điệp phòng ngừa ra cộng đồng. Luận án cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng, đóng góp vào việc xây dựng cộng đồng an toàn, thân thiện, văn minh.