NGHIÊN CỨU BỆNH VIÊM QUANH RĂNG PHÁ HỦY (AGGRESSIVE PERIODONTITIS) VỀ LÂM SÀNG, VI KHUẨN VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ
Răng Hàm Mặt
Luận án "Nghiên cứu bệnh viêm quanh răng phá hủy (Aggressive Periodontitis) về lâm sàng, vi khuẩn và đánh giá hiệu quả điều trị" của Nguyễn Ngọc Anh, thực hiện tại Trường Đại học Y Hà Nội, nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, X-quang, vi khuẩn và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh viêm quanh răng phá hủy (VQR phá hủy). Nghiên cứu được tiến hành trên 89 bệnh nhân từ năm 2016-2021.
VQR phá hủy là bệnh hiếm gặp, đặc trưng bởi sự phá hủy nhanh chóng dây chằng quanh răng và tiêu xương ổ răng ở người trẻ tuổi, thường không tương xứng với kích thích viêm tại chỗ. Ở Việt Nam, các nghiên cứu về đặc điểm lâm sàng, vi khuẩn và điều trị bệnh này còn hạn chế, dẫn đến việc phát hiện muộn và phương pháp điều trị chưa thực sự hiệu quả.
Nghiên cứu đã xác định các đặc điểm lâm sàng, X-quang và yếu tố liên quan của bệnh VQR phá hủy. Cụ thể, tỷ lệ mắc ở nữ giới cao hơn nam giới, với độ tuổi trung bình là 28,5 tuổi. Tình trạng vệ sinh răng miệng của bệnh nhân thường khá tốt nhưng không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các tổn thương về độ sâu túi quanh răng, mất bám dính lâm sàng, lung lay răng và hở chẽ chân răng được ghi nhận nặng nhất tại vị trí răng cửa giữa và răng hàm lớn thứ nhất, có tính chất đối xứng. Về X-quang, tiêu xương kết hợp và tiêu xương chéo là hình thái chủ yếu, tập trung ở răng cửa giữa và răng hàm lớn thứ nhất. Đặc biệt, độ sâu túi quanh răng có mối liên quan với tình trạng hút thuốc lá và vệ sinh răng miệng.
Về đặc điểm vi khuẩn, nghiên cứu đã phát hiện 22 chi và 41 loài vi khuẩn, trong đó chi Streptococcus và loài Streptococcus oralis chiếm tỷ lệ cao nhất. Vi khuẩn kỵ khí tuyệt đối chiếm tỷ lệ vượt trội (59,1%), và vi khuẩn Gram dương nhiều hơn Gram âm. Một số loài vi khuẩn gây bệnh được xác định bao gồm Veillonella parvula, Prevotella intermedia, Aggregatibacter actinomycetemcomitans, Parvimonas micra, Treponema denticola, Campylobacter showae, Tannerella forsythia, Eikenella corrodens. Số lượng vi khuẩn kỵ khí tại vị trí lấy mẫu có mối liên quan đáng kể với độ sâu túi quanh răng.
Về hiệu quả điều trị, phương pháp phẫu thuật vạt Widman cải tiến kết hợp kháng sinh toàn thân (nhóm beta lactam và immidazol) cùng với điều trị duy trì định kỳ 3 tháng một lần đã mang lại kết quả tích cực. Sau 15 tháng theo dõi, tỷ lệ thành công cao, với mức độ hồi phục tốt duy trì từ mốc 6 đến 15 tháng điều trị. Các chỉ số lâm sàng như độ sâu túi quanh răng, mất bám dính quanh răng, và mức độ lung lay răng đều giảm đáng kể và ổn định. Mức độ phục hồi xương ổ răng cũng được ghi nhận sau 9 tháng điều trị. Nghiên cứu này đóng góp bằng chứng khoa học quan trọng về lâm sàng, vi khuẩn và phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh VQR phá hủy tại Việt Nam.