TƯ TƯỞNG CỦA JIDDU KRISHNAMURTI VỀ CON NGƯỜI
Triết học
Luận án "Tư tưởng của Jiddu Krishnamurti về con người" của Võ Anh Tuấn, thuộc ngành Triết học, được hoàn thành vào năm 2020, tập trung nghiên cứu sâu sắc về triết lý nhân sinh của Jiddu Krishnamurti. Đề tài xuất phát từ thực trạng các lý giải nhân học phong phú trong lịch sử triết học, đối lập với tình trạng khủng hoảng tinh thần và sự tha hóa của con người hiện đại, mặc dù nền văn minh đã đạt nhiều thành tựu vượt bậc. Krishnamurti, một nhà tư tưởng lớn của Ấn Độ, đã nhận diện những khía cạnh phi nhân tính và sự tha hóa của tồn tại người trong xã hội đương đại.
Mục đích của luận án là nghiên cứu tư tưởng của Krishnamurti về con người một cách chuyên sâu và có hệ thống, từ đó đánh giá những giá trị và hạn chế của nó. Các nhiệm vụ chính bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu, làm rõ bối cảnh lịch sử-xã hội và tiền đề văn hóa-tư tưởng hình thành tư tưởng của ông, hệ thống hóa và luận giải nội dung cốt lõi, cũng như nhận xét về giá trị và hạn chế. Luận án sử dụng cơ sở lý luận là chủ nghĩa duy vật biện chứng và lịch sử, cùng các phương pháp nghiên cứu định tính như lịch sử và lôgic, phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, so sánh.
Luận án khẳng định nguyên nhân gốc rễ của tình trạng khủng hoảng nhân sinh hiện đại không phải từ yếu tố ngoại tại mà từ "tâm trí bị điều kiện" bởi tri thức, tín niệm, truyền thống và sự phân mảnh của cái tôi. Krishnamurti đề xuất một "cách mạng nội tâm" toàn triệt, bao gồm việc chấm dứt truyền thống, tư tưởng, tri thức, thời gian và bản ngã, đồng thời nuôi dưỡng "tỉnh giác không lựa chọn" và "trí thông minh" để đạt được tự do đích thực. Ông nhấn mạnh sứ mệnh của "giáo dục đúng đắn" (Right Education) trong việc khai phóng tâm trí, giáo dưỡng tâm hồn và phát triển năng lực tự tri, thay vì chỉ tập trung vào tích lũy kiến thức kỹ thuật như nền giáo dục truyền thống.
Những đóng góp mới của luận án là khái quát bối cảnh hình thành tư tưởng, hệ thống hóa nội dung cốt lõi, và xác định giá trị cùng hạn chế. Về mặt lý luận, luận án làm phong phú thêm hiểu biết về triết học nhân sinh của Krishnamurti ở Việt Nam; về thực tiễn, nó là tài liệu tham khảo giá trị cho nghiên cứu triết học phương Tây đương đại và nhận diện khủng hoảng tinh thần. Mặc dù tư tưởng Krishnamurti có thể chứa yếu tố duy tâm chủ quan và giải pháp của ông có phần khó áp dụng cho cộng đồng rộng lớn, luận án vẫn ghi nhận ý nghĩa sâu sắc trong việc thức tỉnh con người về trạng huống hiện hữu, tha hóa tinh thần và tiềm năng tự giải phóng tâm trí.