Luận án Tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

TRANH TỤNG TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Luật kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "TRANH TỤNG TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY" của tác giả Đặng Quang Dũng, hoàn thành năm 2023, tập trung nghiên cứu một vấn đề mang tính thời sự và có ý nghĩa đột phá trong cải cách tư pháp tại Việt Nam. Đề tài được xây dựng trên cơ sở các định hướng chiến lược từ Nghị quyết của Bộ Chính trị và Hiến pháp năm 2013, nhấn mạnh việc đảm bảo tranh tụng là nguyên tắc quan trọng trong hoạt động xét xử, nhằm mục tiêu công bằng, dân chủ, khách quan và minh bạch.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù tranh tụng đã được ghi nhận trong pháp luật, việc triển khai trên thực tế còn gặp nhiều hạn chế. Những bất cập bao gồm việc chưa đánh giá đúng đắn vị trí, vai trò của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng, dẫn đến quyền và lợi ích hợp pháp chưa được bảo đảm đầy đủ. Các quy định pháp luật về tranh tụng còn chung chung, chưa cụ thể, gây khó khăn trong quá trình áp dụng. Từ đó, luận án khẳng định sự cần thiết của một công trình nghiên cứu chuyên sâu để nhận diện và khắc phục những khuyết thiếu này.

Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về tranh tụng trong tố tụng dân sự, đồng thời đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện tranh tụng tại Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ như làm rõ khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của tranh tụng; nghiên cứu cơ sở khoa học và các yếu tố đảm bảo thực hiện; đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng; và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật.

Luận án đã tổng quan một cách hệ thống các vấn đề liên quan đến tranh tụng trong tố tụng dân sự, phân tích và làm sáng tỏ các vấn đề lý luận như khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa, các nguyên tắc điều chỉnh và nội dung cơ bản của pháp luật về tranh tụng. Đồng thời, luận án cũng đánh giá thực trạng các quy định pháp luật và thực tiễn thực hiện ở Việt Nam, chỉ ra những khiếm khuyết và hạn chế. Trên cơ sở đó, luận án đưa ra các định hướng và giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay, chủ yếu tập trung vào quá trình giải quyết vụ án dân sự tại Tòa án ở cấp sơ thẩm và phúc thẩm. Đây là một đóng góp quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn cho khoa học pháp luật và công tác tư pháp.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tình hình nghiên cứu đề tài luận án
    • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu những vấn đề lý luận về tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 1.1.2. Tình hình nghiên cứu thực trạng pháp luật về tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 1.1.3. Tình hình nghiên cứu giải pháp hoàn thiện pháp luật về thực hiện tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam
  • 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu
    • 1.2.1. Những kết quả đạt được và được kế thừa trong luận án
    • 1.2.2. Những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết
  • 1.3. Cơ sở lý thuyết và câu hỏi nghiên cứu

• Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRANH TỤNG TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ

  • 2.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.1.1. Khái niệm tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.1.2. Đặc điểm của tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.1.3. Ý nghĩa của tranh tụng trong tố tụng dân sự
  • 2.2. Cơ sở khoa học của việc quy định tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.2.1. Xuất phát từ việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tố tụng dân sự
    • 2.2.2. Bảo đảm bình đẳng, công bằng, dân chủ, công khai, công lý không bị chậm trễ trong hoạt động tố tụng dân sự
    • 2.2.3. Xuất phát từ bảo đảm tòa án ra phán quyết đúng đắn, chính xác
  • 2.3. Các yếu tố đảm bảo thực hiện tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.3.1. Các quy định của pháp luật về tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.3.2. Vai trò của tòa án khi giải quyết vụ án
    • 2.3.3. Sự hỗ trợ của các cá nhân, cơ quan, tổ chức đối với đương sự
    • 2.3.4. Cơ chế kiểm sát, giám sát hoạt động tranh tụng
    • 2.3.5. Sự hiểu biết pháp luật của các đương sự
  • 2.4. Khái quát nội dung điều chỉnh của pháp luật về tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.4.1. Các nguyên tắc bảo đảm thực hiện tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 2.4.2. Mối quan hệ giữa chế định tranh tụng với chế định khác của pháp luật liên quan

• Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ TRANH TỤNG TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

  • 3.1. Thực trạng pháp luật về tranh trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay
    • 3.1.1. Thực trạng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của đương sự, người đại diện và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự
    • 3.1.2. Thực trạng pháp luật về chứng minh và chứng cứ
    • 3.1.3. Thực trạng pháp luật về tranh tụng tại phiên tòa
    • 3.1.4. Thực trạng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của tòa án trong việc bảo đảm tranh tụng
    • 3.1.5. Thực trạng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của viện kiểm sát trong việc bảo đảm tranh tụng
  • 3.2. Thực tiễn thực hiện tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 3.2.1 Kết quả đạt được trong việc thực hiện các quy định của pháp luật Việt Nam thực hiện tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 3.2.2 Nguyên nhân của một số hạn chế trong thực tiễn thực hiện về tranh tụng trong tố tụng dân sự hiện nay

• Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆP PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN TRANH TỤNG TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

  • 4.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật thực hiện tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay
    • 4.1.1. Đề cao vai trò và trách nhiệm của Tòa án, thiết lập cơ chế phù hợp để có thể hạn chế tối đa việc vi phạm quyền tố tụng của đương sự
    • 4.1.2. Thiết lập được các cơ chế bảo đảm sự độc lập, khách quan của Tòa án
    • 4.1.3. Thiết lập được một hệ thống chế tài hợp lý để ngăn chặn, xử lý có hiệu quả hành vi vi phạm quyền tranh tụng của đương sự
    • 4.1.4. Đáp ứng yêu cầu về cải cách tư pháp và hội nhập kinh tế quốc tế trong bối cảnh hiện nay
    • 4.1.5. Bảo đảm quyền tiếp cận công lý của công dân
    • 4.1.6. Tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của các nước trên thế giới về tranh tụng trong tố tụng dân sự
    • 4.1.7. Đáp ứng yêu cầu về tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và khắc phục những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật có liên quan đến tranh tụng trong tố tụng dân sự
  • 4.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay
    • 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay
    • 4.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về tranh tụng trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay

• KẾT LUẬN