TỘI BUÔN LẬU TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN ĐÔNG NAM BỘ VIỆT NAM HIỆN NAY: TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ PHÒNG NGỪA
Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
Luận án là công trình nghiên cứu chuyên sâu và hệ thống về tình hình, nguyên nhân và phòng ngừa tội buôn lậu trên địa bàn miền Đông Nam Bộ Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2020. Tội buôn lậu được nhận định là một hiện tượng kinh tế xã hội tiêu cực, diễn biến phức tạp, có mức độ ẩn cao với phương thức thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, gây xâm phạm nghiêm trọng đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước tại khu vực này.
Nghiên cứu đã làm rõ tình hình tội buôn lậu trên địa bàn miền Đông Nam Bộ, phân tích cả phần hiện (đã bị phát hiện, xử lý) và phần ẩn của tình hình này, phản ánh bức tranh toàn cảnh về thực trạng buôn lậu. Các số liệu thống kê và phương pháp điều tra xã hội học cho thấy tội buôn lậu là loại tội phạm có độ ẩn rất lớn, đặc biệt tại các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu với số vụ án được xử lý rất thấp trong 10 năm qua. Luận án cũng đã phân tích và xác định các nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh và tồn tại tình hình tội buôn lậu trên địa bàn, bao gồm các yếu tố về đặc điểm địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội (miền ĐNB là trung tâm thương mại, công nghiệp lớn, thị trường tiêu thụ hàng lậu tiềm năng), văn hóa – giáo dục, tâm lý xã hội (nhu cầu hàng nhập lậu, tâm lý muốn làm giàu nhanh), pháp luật (hệ thống pháp quy chưa hoàn thiện, thiếu văn bản hướng dẫn), tổ chức, quản lý xã hội (hạn chế về trình độ, kinh nghiệm quản lý kinh tế) và hạn chế trong hoạt động phòng ngừa từ các chủ thể chuyên trách.
Trên cơ sở những phân tích này, luận án đề xuất một hệ thống các giải pháp phòng ngừa tình hình tội buôn lậu trên địa bàn miền Đông Nam Bộ một cách phù hợp và có tính khả thi. Các giải pháp này tập trung vào việc hạn chế, khắc phục các nguyên nhân, điều kiện đã được xác định, đồng thời củng cố các lực lượng phòng ngừa và hoàn thiện pháp luật liên quan.