Luận án Ma thuật trong đời sống văn hóa của người Thái tỉnh Sơn La

Tên luận án:

MA THUẬT TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỦA NGƯỜI THÁI TỈNH SƠN LA

Ngành:

Văn hóa học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Ma thuật trong đời sống văn hóa của người Thái tỉnh Sơn La" của Đỗ Thị Thu Hà là một nghiên cứu chuyên sâu về các hành vi, nghi lễ ma thuật hiện diện trong cộng đồng Thái tại Sơn La. Đề tài nhằm luận giải vai trò và ý nghĩa của ma thuật trong các lĩnh vực đời sống văn hóa Thái, đồng thời phân tích phương cách người Thái tương tác với các lực lượng siêu nhiên và diễn giải nghĩa hành vi ma thuật trong hệ thống vũ trụ quan tộc người, mối quan hệ giữa đời sống tâm linh, kinh tế, văn hóa, xã hội cụ thể trên địa bàn.

Nghiên cứu này là công trình đầu tiên tiếp cận thực hành ma thuật Thái theo hướng bối cảnh đặc thù, đặt chúng trong ba lớp bối cảnh: tình huống, ngữ nghĩa và xã hội. Luận án khám phá hệ thống thế giới quan tộc người Thái, chỉ ra rằng "phi" (thần linh, ma, hồn) là chìa khóa của các thực hành ma thuật. Tác giả phân loại ma thuật Thái thành Ma thuật tương tác với khuân (hồn vía) và Ma thuật tương tác với phỉ (ma), đồng thời phân tích chi tiết các đặc điểm về phương thức thực hành, hệ thống ngôn ngữ, thẩm quyền người thực hành, đồ lễ và thao tác mang tính biểu tượng.

Luận án cũng đặt ma thuật Thái trong bối cảnh đời sống xã hội đương đại, cho thấy sự tham gia của ma thuật trong nhiều khía cạnh đời sống con người và khả năng biến đổi để thích ứng với hiện tại. Kết quả nghiên cứu phá bỏ các định kiến về ma thuật, khẳng định ma thuật Thái không chỉ là sản phẩm của quá khứ mà vẫn đang tiếp tục được tạo ra với những diện mạo và lớp nghĩa mới. Đặc biệt, nghiên cứu giải hủy ý niệm về một "văn hóa Thái" đơn nhất, biệt lập, làm nổi bật sự đa dạng của các tiểu vùng văn hóa Thái và các thực hành ma thuật đa dân tộc, đa văn hóa.

Về mặt lý luận, luận án nhấn mạnh ma thuật cần được nhìn nhận như một hiện tượng văn hóa trong chỉnh thể hệ thống văn hóa của chính nó, với vai trò quan trọng của thế giới quan tộc người. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách và ngữ liệu để "giải định kiến" về ma thuật, đóng góp vào tri thức về văn hóa tộc người Thái và các dân tộc Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu
• Chương 1 - Tổng quan tình hình nghiên cứu, Cơ sở lý luận và Địa bàn nghiên cứu
• Chương 2 - Ma thuật Thái trong hệ thống vũ trụ quan tộc người
• Chương 3 - Ma thuật Thái: Diện mạo các thực hành tương tác với phi
• Chương 4 - Ma thuật Thái: Mở rộng ranh giới, đa chiều tương tác trong xã hội đương đại
• Chương 5 - Nghiên cứu ma thuật Thái trong bối cảnh đặc thù: Những vấn đề bàn luận
• Kết luận
• Phụ lục (gồm cả Phụ lục Ảnh)
• Tài liệu tham khảo