Tên luận án:
CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ
Ngành:
Quản lý kinh tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế" tập trung nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái (TGHĐ) của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc điều hành chính sách TGHĐ linh hoạt, phù hợp với biến động thị trường khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, đặc biệt từ khi gia nhập WTO năm 2007 và ký kết các hiệp định thương mại lớn như CPTPP (2018), EVFTA (2020).
Nghiên cứu hệ thống hóa cơ sở lý luận về TGHĐ và cơ chế điều hành TGHĐ, mối quan hệ với chính sách tiền tệ, đồng thời làm rõ lý thuyết "Bộ ba bất khả thi" và kinh nghiệm điều hành TGHĐ của một số quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Singapore. Luận án đi sâu phân tích thực trạng cơ chế điều hành TGHĐ ở Việt Nam giai đoạn 2007-2020, đặc biệt chú trọng vào giai đoạn thực hiện cơ chế tỷ giá trung tâm từ năm 2016 đến nay, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô và thị trường ngoại hối biến động mạnh mẽ do các yếu tố như điều chỉnh lãi suất của Fed, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, và đại dịch COVID-19. Nghiên cứu đánh giá những thành công, hạn chế và nguyên nhân của cơ chế điều hành TGHĐ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).
Một điểm mới nổi bật của luận án là phân tích vấn đề thao túng tiền tệ gắn với thực tiễn Việt Nam (khi Việt Nam bị Bộ Tài chính Mỹ gắn mác là quốc gia thao túng tiền tệ vào tháng 12/2020), làm rõ các vấn đề đặt ra và đưa ra gợi ý chính sách để tháo gỡ. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp và kiến nghị chính sách toàn diện cho Chính phủ, các Bộ, ngành và NHNN nhằm hoàn thiện cơ chế điều hành TGHĐ theo hướng linh hoạt hơn, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo bền vững cán cân thanh toán quốc tế, hạn chế đô la hóa và nâng cao tính chuyển đổi của VND, đồng thời tránh bị gắn mác thao túng tiền tệ. Các giải pháp bao gồm việc lựa chọn cơ chế TGHĐ phù hợp, sử dụng và phối hợp hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ, nâng cao năng lực thực thi cơ chế TGHĐ linh hoạt, xác định và tính tỷ giá trung tâm, cũng như hoàn thiện công tác quản lý ngoại hối.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục tiêu của luận án
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của Luận án
- 4.1. Phương pháp luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Kết cấu của Luận án
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
- 1.1. Tổng quan nghiên cứu về cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 1.1.1. Nghiên cứu về cơ chế tỷ giá hối đoái
- 1.1.2. Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái và lý thuyết “Bộ ba bất khả thi"
- 1.1.3. Nghiên cứu về cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái tại Việt Nam
- 1.1.4. Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái với lạm phát, với cán cân thương mại và vay nợ nước ngoài của Việt Nam
- 1.2. Khoảng trống trong các nghiên cứu
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ
- 2.1. Cơ sở lý luận về tỷ giá hối đoái
- 2.1.1. Khái niệm tỷ giá hối đoái
- 2.1.2. Phân loại tỷ giá hối đoái
- 2.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái
- 2.1.4. Ảnh hưởng của biến động tỷ giá hối đoái đến nền kinh tế
- 2.2. Cơ sở lý luận về cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 2.2.1. Cơ chế tỷ giá hối đoái
- 2.2.1.1. Khái niệm cơ chế tỷ giá hối đoái
- 2.2.1.2. Các cơ chế tỷ giá hối đoái cơ bản
- 2.2.1.3. Cơ chế tỷ giá hối đoái theo cách phân loại của Quỹ Tiền tệ Quốc tế
- 2.2.2. Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 2.2.2.1. Khái niệm cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 2.2.2.2. Mục tiêu của cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 2.2.2.3. Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của Ngân hàng Trung ương
- 2.2.3. Vai trò của cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái trong điều hành chính sách tiền tệ
- 2.3. Cơ điều hành tỷ giá hối đoái trong điều kiện hội nhập quốc tế
- 2.3.1. Hội nhập quốc tế
- 2.3.2. Ảnh hưởng của hội nhập quốc tế đến cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 2.3.3. Lựa chọn cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái trong hội nhập quốc tế - Lý thuyết “Bộ ba bất khả thi”
- 2.3.3.1. Lý thuyết “Bộ ba bất khả thi”
- 2.3.3.2. Xu hướng lựa chọn cơ chế điều hành hành tỷ giá hối đoái
- 2.3.3.3. Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái và vấn đề “Bộ ba bất khả thi”
- 2.4. Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của một số nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ
- 3.1. Hội nhập quốc tế của Việt Nam
- 3.1.1. Tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam
- 3.1.2. Tiến trình hội nhập quốc tế của ngành ngân hàng Việt Nam
- 3.1.3. Các cam kết về hội nhập tài chính và mở cửa tài khoản vốn
- 3.2. Khuôn khổ pháp lý về quản lý ngoại hối và cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của Việt Nam
- 3.2.1. Vai trò của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc điều hành tỷ giá hối đoái và quản lý thị trường ngoại hối
- 3.2.2. Quy định về quản lý ngoại hối và giao dịch vãng lai
- 3.2.3. Quy định về giao dịch hối đoái trạng thái ngoại tệ của tổ chức tín dụng
- 3.2.4. Quy định về sử dụng ngoại tệ trong nước và quản lý thị trường vàng và chống đôla hóa
- 3.3. Cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của Việt Nam giai đoạn 2007-2020
- 3.3.1. Tổng quan cách thức điều hành tỷ giá hối đoái của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- 3.3.2. Diễn biến kinh tế vĩ mô, tỷ giá và cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của Việt Nam giai đoạn 2007- 2011
- 3.3.3. Diễn biến kinh tế vĩ mô, tỷ giá và cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái giai đoạn 2011 – 2016
- 3.3.4. Diễn biến kinh tế vĩ mô, tỷ giá và cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái mới giai đoạn 2016-2020
- 3.3.5. Việt Nam bị gắn mác là quốc gia thao túng tiền tệ và vấn đề đặt ra trong cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 3.4. Đánh giá cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của Việt Nam, 2007-2020
- 3.4.1. Những thành công của cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 3.4.2. Một số hạn chế trong cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
- 3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ
- 4.1. Xu hướng hệ thống tài chính, tiền tệ thế giới và Việt Nam
- 4.1.1. Xu hướng của hệ thống tài chính, tiền tệ toàn cầu đến năm 2030
- 4.1.2. Bối cảnh kinh tế và định hướng điều hành cơ chế tỷ giá hối đoái của Việt Nam
- 4.2. Mục tiêu và các nguyên tắc lựa chọn cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái của Việt Nam trong điều kiện hiện nay
- 4.3. Giải pháp hoàn thiện cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái đến năm 2025 và tầm nhìn 2030
- 4.3.1. Lựa chọn cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái phù hợp trong bối cảnh hiện nay
- 4.3.2. Sử dụng và phối hợp hiệu quả các công cụ của chính sách tiền tệ trong điều hành tỷ giá hối đoái
- 4.3.3. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực thực thi cơ chế tỷ giá hối đoái linh hoạt
- 4.3.4. Nhóm giải pháp xác định và tính tỷ giá trung tâm
- 4.3.5 Hoàn thiện công tác quản lý ngoại hối ở Việt Nam
- 4.4. Kiến nghị chính sách
- 4.4.1. Đối với Chính phủ, các Bộ, ngành
- 4.4.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam