CAN THIỆP PHÒNG NHIỄM GIUN TRUYỀN QUA ĐẤT CHO HỌC SINH LỚP 4, LỚP 5 TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN XAY, TỈNH UDOMXAY, LÀO NĂM 2021 - 2023
Y TẾ CÔNG CỘNG
Luận án "Can thiệp phòng nhiễm giun truyền qua đất cho học sinh lớp 4, lớp 5 tại một số trường tiểu học huyện Xay, tỉnh Udomxay, Lào năm 2021 - 2023" tập trung vào một vấn đề y tế công cộng cấp bách: nhiễm giun truyền qua đất (GTQĐ). Đây là một bệnh ký sinh trùng phổ biến toàn cầu, đặc biệt ảnh hưởng đến hơn 568 triệu học sinh tiểu học ở các quốc gia đang phát triển như Lào. Tỉnh Udomxay, một khu vực miền núi nghèo với điều kiện cơ sở vật chất trường học hạn chế và tập quán sinh hoạt lạc hậu của phần lớn học sinh dân tộc thiểu số, ghi nhận tỷ lệ nhiễm GTQĐ cao, lên tới 56,5% ở học sinh tiểu học vào năm 2023. Các hoạt động phòng chống đã được triển khai nhưng hiệu quả của truyền thông giáo dục vẫn cần được đánh giá.
Nghiên cứu được thực hiện với ba mục tiêu chính: (1) Mô tả thực trạng nhiễm GTQĐ và các yếu tố liên quan ở học sinh lớp 4, lớp 5 tại hai trường Bankhat và Namgan, huyện Xay, tỉnh Udomxay, Lào năm 2022; (2) Mô tả kiến thức, thực hành phòng nhiễm GTQĐ và các yếu tố liên quan ở cùng nhóm đối tượng và địa điểm vào năm 2022; (3) Xây dựng, triển khai và đánh giá kết quả can thiệp truyền thông nhằm cải thiện kiến thức, thực hành phòng nhiễm GTQĐ cho học sinh tại hai trường trên vào năm 2023.
Luận án mang tính tiên phong khi là nghiên cứu can thiệp đầu tiên về phòng nhiễm GTQĐ cho học sinh khối lớp 4, lớp 5 tại huyện Xay, tỉnh Udomxay, Lào. Điểm nổi bật là việc xây dựng các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh tiểu học vùng sâu vùng xa, khai thác vai trò của thầy cô giáo và cha mẹ. Các công cụ nghiên cứu và tài liệu truyền thông được thiết kế và dịch sang cả tiếng phổ thông Lào và tiếng Lào Lùm để đảm bảo tính gần gũi và hiệu quả. Kết quả nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả cao của giải pháp can thiệp: sau khi thực hiện, tỷ lệ học sinh đạt kiến thức về phòng nhiễm GTQĐ tăng từ 38,3% lên 96,4%, và tỷ lệ thực hành tăng từ 34,7% lên 91,1%. Luận án cung cấp cơ sở và bằng chứng khoa học quan trọng cho các nhà khoa học và quản lý trong việc triển khai công tác phòng chống GTQĐ cho học sinh tiểu học tại Lào.