Luận án Lập luận trên diễn đàn Quốc hội qua những phiên chất vấn

Tên luận án:

LẬP LUẬN TRÊN DIỄN ĐÀN QUỐC HỘI QUA NHỮNG PHIÊN CHẤT VẤN

Ngành:

Ngôn ngữ Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Lập luận trên diễn đàn Quốc hội qua những phiên chất vấn" của Nguyễn Diệu Thương, thuộc ngành Ngôn ngữ Việt Nam, tập trung nghiên cứu lập luận (LL) trong bối cảnh đặc thù của Quốc hội Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn nghiên cứu LL trên thế giới đang phát triển mạnh mẽ về logic phi hình thức và LL đời thường, trong khi tại Việt Nam, các nghiên cứu chủ yếu dừng ở phân tích cấu trúc ngôn ngữ nội tại, chưa đi sâu vào LL trong tương tác hội thoại và tại Nghị trường Quốc hội. Luận án hướng đến mục tiêu "Chuyển từ Quốc hội tham luận sang Quốc hội tranh luận" như chỉ đạo của nguyên Chủ tịch Quốc hội.

Mục đích nghiên cứu là vận dụng các lí thuyết LL quốc tế để nhận diện, phân tích, đánh giá LL (bao gồm cấu trúc ngôn ngữ nội tại và bối cảnh tranh luận) cũng như nhận xét việc sử dụng LL hiệu quả trong diễn ngôn hỏi, chất vấn, trả lời, điều hành tại diễn đàn Quốc hội Việt Nam. Nhiệm vụ của luận án bao gồm thu thập tài liệu, thống kê phân loại các thành phần cấu trúc LL (như mô hình LL, các lập luận yếu/sai, hành vi hỏi/trả lời, phương pháp, mô hình tương tác), phân tích đánh giá LL thông qua miêu tả, sơ đồ hóa và lược đồ hóa hội thoại tranh biện, từ đó nhận xét cách thức sử dụng LL.

Đối tượng nghiên cứu là lập luận qua những phiên chất vấn trên diễn đàn Quốc hội Việt Nam, được xem xét cả dưới góc độ là sản phẩm nói năng từ tiền đề đến kết luận và là hành vi ngôn ngữ phức hợp trong hội thoại tranh luận. Phạm vi nghiên cứu bao gồm LL (hình thức, nội dung) trong các phiên chất vấn trực tiếp từ khóa XI đến khóa XIV, với 206 LL từ hai phiên họp khóa XIII làm trường hợp mẫu và kiểm chứng từ các khóa khác. Luận án tiếp cận tích hợp logic học, ngữ dụng học và tu từ học, vận dụng các quan điểm của S. Toulmin, D. Walton, O. Ducrot và F.van Eemeren.

Luận án đóng góp trên phương diện lí luận bằng việc khẳng định giá trị và làm sáng tỏ các lí thuyết LL quốc tế qua nghiên cứu cụ thể tại Việt Nam. Về thực tiễn, luận án cung cấp phương pháp phân tích, đánh giá, phản biện, xây dựng LL trong bối cảnh chất vấn tại Quốc hội, có thể ứng dụng trực tiếp và làm tài liệu tham khảo cho các lĩnh vực liên quan. Cấu trúc luận án gồm Mở đầu, Kết luận và ba chương nội dung, trong đó Chương 1 trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lí luận và thực tiễn về LL.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
• Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu về lập luận ở nước ngoài
    • 1.1.2. Tình hình nghiên cứu về lập luận tại Việt Nam
  • 1.2. Cơ sở lí luận và thực tiễn
    • 1.2.1. Cơ sở lí luận
      • 1.2.1.1. Khái niệm lập luận
      • 1.2.1.2. Cấu trúc lập luận
      • 1.2.1.3. Phân loại lập luận
      • 1.2.1.4. Tiêu chuẩn một lập luận tốt (criteria of a good argument)
      • 1.2.1.5. Lí thuyết hội thoại tranh luận
      • 1.2.1.6. Lập luận sai
      • 1.2.1.7. Quan điểm tích hợp các hướng nghiên cứu để đánh giá lập luận
    • 1.2.2. Cơ sở thực tiễn
      • 1.2.2.1. Khái quát về QH Việt Nam
      • 1.2.2.2. Khái quát về hoạt động chất vấn trên diễn đàn QH Việt Nam
  • 1.3. Tiểu kết
• Chương 2.
• Chương 3.
• KẾT LUẬN