Chất lượng và hoạt động của ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở; hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện việc nâng cao chất lượng ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xây dựng Đảng
Luận án tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của công tác kiểm tra, giám sát, coi đây là chức năng lãnh đạo của Đảng và nhiệm vụ thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, đặc biệt là tại các đảng bộ cơ sở ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội. Hoạt động này có ý nghĩa then chốt trong việc xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh và góp phần xây dựng các học viện, trường sĩ quan Quân đội vững mạnh toàn diện. Để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác này, luận án đề xuất một hệ thống nội dung và giải pháp đồng bộ.
Phạm vi khảo sát của nghiên cứu bao gồm các học viện lớn như Học viện Chính trị, Học viện Lục quân, Học viện Phòng không - Không quân, Học viện Hậu cần, cùng với các trường sĩ quan như Trường Sĩ quan Lục quân 1, Trường Sĩ quan Lục quân 2, Trường Sĩ quan Chính trị, và Trường Sĩ quan Pháo binh. Các tư liệu và số liệu phục vụ luận án chủ yếu được giới hạn từ năm 2015 đến nay.
Cơ sở lý luận của đề tài được xây dựng trên hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, và đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam. Luận án cũng tổng quan các công trình nghiên cứu trước đó về công tác xây dựng Đảng, kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng của các tác giả như Nhiệm Khắc Lễ, Ngô Tu Nghệ, Lý Luyện Trung, Trương Thụ Quân, Tạng Thắng Nghiệp, từ đó tiếp cận nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của ủy ban kiểm tra ở nhiều góc độ khác nhau.
Nội dung nghiên cứu sâu sắc về cơ cấu tổ chức, chế độ làm việc, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác và vai trò của ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở. Luận án chỉ ra những vấn đề có tính nguyên tắc trong việc nâng cao chất lượng ủy ban kiểm tra, bao gồm sự bám sát yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Đảng, kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, gắn với các cuộc vận động lớn của Đảng và Quân đội, đồng thời đặt dưới sự lãnh đạo chặt chẽ.
Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát cho thấy những hạn chế nhất định, như phẩm chất, năng lực của một số ủy viên ủy ban kiểm tra còn hạn chế, và kết quả thực hiện nhiệm vụ chưa cao. Những hạn chế này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, cũng như năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ cơ sở. Nguyên nhân của thực trạng này được phân tích, trong đó nguyên nhân chủ quan được coi là chủ yếu và quyết định.
Luận án đề xuất các hình thức, biện pháp nâng cao chất lượng ủy ban kiểm tra, bao gồm giáo dục thông qua sinh hoạt cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra; hệ thống chỉ huy, tổ chức quần chúng, hội đồng quân nhân; các hình thức công tác tư tưởng (giáo dục chính trị, tuyên truyền, cổ động, văn hóa quần chúng, thi đua); và từ thực tiễn tiến hành kiểm tra, giám sát. Đồng thời, các biện pháp củng cố, kiện toàn ủy ban kiểm tra và bồi dưỡng nâng cao chất lượng ủy viên cũng được nhấn mạnh, như tổ chức đại hội đảng bộ cơ sở đúng quy định, thay đổi, miễn nhiệm, bổ sung ủy viên khi cần thiết, và thực hiện bồi dưỡng từ cấp trên xuống cấp dưới.
Kết luận chương cuối cùng khẳng định việc nâng cao chất lượng ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở chịu tác động của nhiều yếu tố thuận lợi và khó khăn, đòi hỏi các chủ thể và lực lượng liên quan phải nhận thức đầy đủ, phát huy thuận lợi và khắc phục khó khăn để tiếp tục nâng cao chất lượng công tác này.