Ảnh hưởng của chirp tần số trong quá trình hình thành và lan truyền xung cực ngắn trong môi trường phi tuyến
Vật lý Quang học
Luận án này tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của chirp tần số trong quá trình hình thành và lan truyền xung cực ngắn trong môi trường phi tuyến, đặc biệt là laser sợi quang. Mở đầu, tài liệu giới thiệu sợi quang là môi trường phi tuyến, nơi các xung laser ngắn và cực ngắn chịu tác động của nhiều hiệu ứng phi tuyến như tán sắc, tự biến điệu xung, tán xạ Raman, Brillouin và Kerr. Khái niệm soliton quang học, một trạng thái truyền dẫn đặc biệt không bị méo dạng do cân bằng giữa tán sắc và hiệu ứng phi tuyến, được nhấn mạnh là cơ sở cho các ứng dụng thông tin quang.
Mục tiêu chính của luận án là khảo sát quá trình hình thành và biến dạng của xung laser dạng Gauss có chirp trong laser sợi quang và sợi quang tán sắc, từ đó phân tích điều kiện hình thành soliton quang học. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc sử dụng các công cụ lý thuyết để xây dựng các phương trình mô tả quá trình truyền lan xung và sử dụng phương pháp số cùng phần mềm tính toán để mô phỏng.
Các kết quả nghiên cứu mới chỉ ra rằng xung Gauss chirp dương (C > 0) sẽ bị nén trong sợi quang chiết suất dị thường (β₂ < 0), và ngược lại đối với xung chirp âm trong sợi quang tán sắc thường khi Cβ₂ < 0. Luận án cũng đề xuất một cấu hình laser sợi quang vòng biến điệu thụ động, sử dụng phương trình Ginzburg - Landau để dẫn ra các điều kiện phát xung ổn định hoặc soliton thời gian. Mô phỏng cho thấy số vòng qua lại trong buồng cộng hưởng càng lớn thì quá trình nén hoặc mở rộng xung càng hiệu quả. Ngoài ra, nghiên cứu còn khảo sát ảnh hưởng của tham số chirp tần số C, tán sắc bậc hai β₂ và công suất đỉnh P₀ lên chiều dài sợi quang cần thiết để laser hoạt động ở chế độ soliton, đồng thời xác định các bộ tham số mà laser có thể hoặc không thể phát soliton.
Chương 1: Trình bày về quá trình lan truyền ánh sáng trong môi trường tán sắc nói chung và trong sợi quang nói riêng. Phân tích những hiệu ứng ảnh hưởng đến quá trình biến dạng xung laser trong môi trường tán sắc phi tuyến. Từ đó, trình bày về cấu hình chung của laser sợi quang và một số lý thuyết và công nghệ laser sợi quang.
Chương 2: Trình bày về chirp tần số, quá trình sinh chirp và hủy chirp. Phân tích ảnh hưởng của chirp lên quá trình biến đổi xung trong môi trường tán sắc. Từ đó, dẫn ra những vấn đề nghiên cứu trong chương 3 và chương 4.
Chương 3: Dẫn phương trình lan truyền xung Gauss có chirp tần số trong sợi quang tán sắc cảm ứng và tán sắc bậc ba cho xung Gauss có chirp. Khảo sát ảnh hưởng của tham số chirp và tham số tán sắc lên quá trình biến đổi độ rộng xung. Từ biểu thức tính hệ số biến đổi độ rộng xung, tìm điều kiện xuất hiện soliton. Khảo sát và phân tích ảnh hưởng của tham số chirp bậc ba lên hệ số biến đổi độ rộng với các xung có độ rộng khác nhau.
Chương 4: Đề xuất mẫu laser sợi quang biến điệu thụ động với buồng cộng hưởng laser sử dụng cách tử Bragg sợi quang. Dẫn phương trình lan truyền xung Gauss có chirp tần số trong buồng cộng hưởng. Sử dụng phương trình đã dẫn ra để khảo sát quá trình biến dạng xung trong buồng cộng hưởng laser đồng thời tìm điều kiện phát ổn định hay phát soliton thời gian phụ thuộc vào chiều dài sợi quang.
1.1.1. Hệ phương trình Maxwell
1.1.2. Phương trình lan truyền xung phi tuyến
1.1.3 Các hiệu ứng phi tuyến bậc cao
1.2.1. Cấu tạo của laser sợi quang
1.2.2.1. Khóa mode thụ động
1.2.2.2. Khóa mode chủ động
1.2.3.1. Laser sợi quang cấy Yb khóa mode thụ động bằng kỹ thuật quay phân cực phi tuyến
1.2.3.2. Laser sợi quang khóa mode với gương cách tử có chirp
2.1.1. Quá trình tạo chirp.
2.1.2. Quá trình bù trừ chirp
2.2.1.Nén xung trong buồng cộng hưởng.
2.2.2. Nén xung ngoài buồng cộng hưởng.
3.1.1. Hệ số mở rộng xung Gauss có chirp
3.1.2. Ảnh hưởng của tham số tán sắc và tham số chirp
3.1.3. Sự thay đổi dạng xung truyền trong sợi quang
3.1.4. Tốc độ mở rộng xung
3.1.5. Khảo sát sự phụ thuộc của chiều dài sợi vào tham số chirp C
3.2.1. Hệ số mở rộng xung
3.2.2. Ảnh hưởng của tham số tán sắc bậc ba
4.6.1. Ảnh hưởng của tham số chirp C
4.6.2. Ảnh hưởng của tham số tán sắc β₂