CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ CÁC TỘI PHẠM MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Luật hình sự và tố tụng hình sự
Luận án "CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ CÁC TỘI PHẠM MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY" của Vũ Thị Thùy Dung, thuộc ngành Luật hình sự và tố tụng hình sự, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết và thời sự trong bối cảnh tình hình tội phạm môi trường (TPMT) không ngừng gia tăng về quy mô và tính chất nguy hiểm tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ nhận thức sâu sắc về vai trò quan trọng của môi trường và sự cần thiết phải hoàn thiện chính sách pháp luật hình sự (CSPLHS) để ứng phó hiệu quả với loại tội phạm này.
Mục đích chính của luận án là cung cấp một hệ thống lý luận toàn diện về CSPLHS đối với các TPMT, đồng thời đánh giá thực trạng ưu điểm, hạn chế và khó khăn trong thực tiễn thực hiện chính sách này. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện CSPLHS về các TPMT, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm môi trường. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu bao gồm: phân tích tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước; làm rõ các vấn đề lý luận về CSPLHS về các TPMT như khái niệm, đặc điểm, mục tiêu, nội dung; đánh giá thực trạng thể hiện của CSPLHS về các TPMT thông qua chính sách về tội phạm, hình phạt và thực tiễn áp dụng; và đề xuất các giải pháp cụ thể để hoàn thiện chính sách.
Luận án được xác định là công trình Tiến sĩ đầu tiên nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện và chuyên sâu về CSPLHS đối với các TPMT trong khoa học luật hình sự Việt Nam. Những đóng góp mới về khoa học bao gồm việc kế thừa và phát triển khái niệm, đặc điểm của CSPLHS về các TPMT; phân tích làm rõ mục tiêu, đối tượng, nội dung; làm rõ thực trạng chính sách về tội phạm và hình phạt; đánh giá thực tiễn thi hành và đề xuất các giải pháp hoàn thiện CSPLHS. Về ý nghĩa lý luận, luận án cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho hoạt động nghiên cứu CSPLHS về các TPMT, góp phần xây dựng và hoàn thiện pháp luật hình sự để bảo vệ môi trường. Về ý nghĩa thực tiễn, luận án là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà làm luật, cán bộ thực tiễn và giảng viên, sinh viên các ngành luật.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng CSPLHS về các TPMT đã cơ bản đáp ứng mục tiêu đề ra nhưng chưa đạt được hiệu quả toàn diện do sự phát triển nhanh chóng của kinh tế - xã hội. Luận án đề xuất các hướng hoàn thiện như tiếp tục nghiên cứu để tội phạm hóa, phi tội phạm hóa một số hành vi; sửa đổi, bổ sung các dấu hiệu cấu thành tội phạm và chế tài; ban hành văn bản pháp luật hướng dẫn. Đồng thời, các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện bao gồm hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch triển khai, tăng cường tuyên truyền, đôn đốc, đánh giá và thành lập Tòa chuyên trách về môi trường.