ẢNH HƯỞNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM
Tài Chính- Ngân hàng (Mã số: 9.34.02.01)
Luận án "Ảnh hưởng của chính sách tài khóa đến hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam" của NCS Lưu Huyền Trang tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) như động lực phát triển kinh tế tại Việt Nam. Mặc dù DNNVV chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp và đóng góp đáng kể vào GDP, thu ngân sách nhà nước (NSNN) và tạo việc làm, nhưng các nghiên cứu về hiệu quả thực sự của chính sách tài khóa (CSTK) đối với khu vực này còn hạn chế.
Mục đích chính của luận án là phân tích ảnh hưởng của CSTK, cụ thể là chính sách thu và chi NSNN, đến hoạt động sản xuất kinh doanh của DNNVV tại Việt Nam, từ đó đề xuất các gợi ý chính sách nhằm cải thiện hoạt động của các doanh nghiệp này. Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, làm rõ lý thuyết về các kênh tác động trực tiếp và gián tiếp của CSTK thông qua việc điều chỉnh chính sách thu và chi tiêu công.
Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp bằng chứng định lượng về tác động của CSTK thông qua kênh thu nhập công (gánh nặng NSNN, thuế thu nhập doanh nghiệp - TNDN) và kênh chi tiêu công (chi đầu tư phát triển - ĐTPT, chi thường xuyên - TX) trên quy mô toàn quốc và trong giai đoạn 2011-2020. Kết quả cho thấy việc giảm gánh nặng NSNN và thuế TNDN có tác động tích cực đến kết quả hoạt động (KQHĐ) của DNNVV. Chính sách chi NSNN, đặc biệt là chi ĐTPT và chi TX, cũng góp phần thúc đẩy KQHĐ của doanh nghiệp. Luận án cũng chỉ ra rằng tác động của CSTK bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố cả bên trong và bên ngoài DNNVV, với sự khác biệt theo quy mô, ngành nghề và vùng địa lý.
Từ những phân tích này, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm hoàn thiện CSTK hỗ trợ DNNVV đến năm 2030, bao gồm: điều chỉnh chính sách thu NSNN (ưu đãi thuế TNDN, đơn giản hóa thủ tục), điều chỉnh chính sách chi NSNN (tăng chi ĐTPT cho cơ sở hạ tầng, KHCN, hỗ trợ đào tạo), tăng cường thực thi chính sách, phát triển kinh tế vĩ mô ổn định và các giải pháp hỗ trợ khác. Luận án cũng thừa nhận một số hạn chế về dữ liệu và phương pháp, đồng thời gợi mở các hướng nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.