Luận án Quan niệm về giá trị con cái trong gia đình hiện nay (Nghiên cứu trường hợp thành phố Hà Nội)

Tên luận án:

QUAN NIỆM VỀ GIÁ TRỊ CON CÁI TRONG GIA ĐÌNH HIỆN NAY (Nghiên cứu trường hợp Thành phố Hà Nội)

Ngành:

XÃ HỘI HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "QUAN NIỆM VỀ GIÁ TRỊ CON CÁI TRONG GIA ĐÌNH HIỆN NAY (Nghiên cứu trường hợp Thành phố Hà Nội)" của Nguyễn Thị Lan, thuộc ngành Xã hội học, tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết về giảm mức sinh tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị như Hà Nội, nhằm góp phần duy trì mức sinh thay thế theo mục tiêu của Chính phủ. Nghiên cứu nhằm nhận diện quan niệm của các bậc cha mẹ về giá trị con cái, phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đặc điểm cá nhân đến quan niệm này, và đề xuất các kiến nghị chính sách phù hợp.

Đề tài định nghĩa giá trị con cái bao gồm các chiều cạnh cảm xúc, xã hội và kinh tế, xem xét cả lợi ích và phí tổn mà con cái mang lại cho cha mẹ. Sử dụng các lý thuyết về giá trị con cái của Hoffman Lois & Martin, Cigdem Kagitcibasi, David Lucas & Paul Mayer, nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng (khảo sát 660 mẫu tại các khu vực đô thị và nông thôn Hà Nội) và định tính (30 phỏng vấn sâu).

Kết quả nghiên cứu chỉ ra một "tháp giá trị" của con cái trong quan niệm của các bậc cha mẹ: giá trị cảm xúc đứng cao nhất (niềm vui, hạnh phúc, tình yêu thương), tiếp đến là giá trị xã hội (duy trì hôn nhân, dòng dõi, vị thế xã hội), và thấp nhất là giá trị kinh tế (hỗ trợ tài chính, an sinh tuổi già). Về phí tổn, chi phí kinh tế cho con cái (giáo dục, nuôi dưỡng) là gánh nặng lớn nhất, theo sau là căng thẳng cảm xúc khi nuôi dạy con, trong khi phí tổn cơ hội xã hội ít được quan tâm hơn. Nghiên cứu cũng khẳng định các yếu tố đặc điểm cá nhân như giới tính, độ tuổi, khu vực cư trú, học vấn, thu nhập và mức sinh hiện tại có ảnh hưởng đáng kể đến quan niệm về giá trị con cái. Đặc biệt, sự hiện đại hóa đã làm giảm tầm quan trọng của giá trị kinh tế, đồng thời tăng cường giá trị cảm xúc của con cái.

Luận án có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ và hoàn thiện khái niệm giá trị con cái theo cách tiếp cận hai chiều cạnh (lợi ích và phí tổn). Về ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu cung cấp dữ liệu quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách dân số để xây dựng các giải pháp khuyến sinh hiệu quả, phù hợp với từng nhóm đối tượng tại Hà Nội, góp phần đạt được mục tiêu dân số đến năm 2030.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

• Chương 2. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

• Chương 3. Thực trạng quan niệm về giá trị con cái của các bậc cha mẹ ở Thành phố Hà Nội hiện nay

• Chương 4. Ảnh hưởng của yếu tố đặc điểm cá nhân các bậc cha mẹ đến quan niệm của họ về giá trị con cái