Tên luận án:
ĐÔ THỊ HÓA Ở THÀNH PHỐ VINH (TỈNH NGHỆ AN) TỪ NĂM 1974 ĐẾN NĂM 2008
Ngành:
Lịch sử Việt Nam
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Đô thị hóa ở thành phố Vinh (tỉnh Nghệ An) từ năm 1974 đến năm 2008" của Nguyễn Thị Kim Sang là một công trình nghiên cứu lịch sử hệ thống và toàn diện về quá trình đô thị hóa tại thành phố Vinh trong giai đoạn từ khi công cuộc tái thiết sau chiến tranh bắt đầu (01/5/1974) cho đến khi thành phố được công nhận là đô thị loại I (05/9/2008). Đề tài này giải quyết khoảng trống nghiên cứu hiện có, cung cấp cái nhìn sâu sắc về những nét chung và riêng của đô thị hóa Vinh so với các đô thị khác trong vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.
Mục đích chính của luận án là phục dựng bức tranh toàn cảnh về cơ sở hạ tầng, dân cư, kinh tế, văn hóa, xã hội của thành phố Vinh, đồng thời chỉ ra các điểm chung, riêng và những ảnh hưởng (tích cực lẫn bất cập) của quá trình này đối với người dân và vùng Bắc Trung Bộ. Luận án tập trung làm rõ đặc trưng nổi bật của đô thị hóa Vinh trên nền tảng một thành phố bị chiến tranh phá hủy hoàn toàn, trải qua quá trình từ đô thị loại II lên loại I. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm thu thập tư liệu, phân tích sự chuyển đổi về kinh tế, văn hóa - xã hội, quản lý, điều hành đô thị, quá trình địa phương hóa dân cư, và rút ra các nhận xét, tồn tại, bất cập cùng kinh nghiệm thực tiễn.
Nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu là lịch sử và logic, kết hợp phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu, điều tra xã hội học và liên ngành. Nguồn tài liệu được sử dụng bao gồm tài liệu gốc từ các cơ quan hành chính và các công trình khoa học đã công bố.
Luận án đã đóng góp mới bằng cách tái hiện sinh động quá trình mở rộng không gian đô thị Vinh thông qua sáp nhập làng xã, thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phi nông nghiệp, nâng cao đời sống văn hóa vật chất và tinh thần. Đồng thời, nó chỉ ra những thành tựu to lớn về kiến trúc, kinh tế, dân cư, văn hóa, xã hội và cảnh quan, cũng như những tồn tại, hạn chế, bất cập như thu hẹp đất nông nghiệp, thách thức về việc làm, và những vấn đề trong quản lý văn hóa - văn minh đô thị. Luận án cũng rút ra nhiều bài học kinh nghiệm và đề xuất quan trọng cho sự phát triển bền vững của thành phố Vinh.
Kết quả nghiên cứu khẳng định sự quan trọng của Đảng, Nhà nước trong việc tái thiết và phát triển Vinh thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội của vùng Bắc Trung Bộ, đồng thời nhấn mạnh quá trình "địa phương hóa/Nghệ An hóa dân cư" là một điểm khác biệt.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích của luận án
- 2.2. Nhiệm vụ của luận án
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
- 4.1. Cơ sở lý luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 4.3. Nguồn tài liệu
- 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 6.1. Ý nghĩa lý luận:
- 6.2. Ý nghĩa thực tiễn:
- 7. Bố cục của luận án
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN TƯ LIỆU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
- 1.1. Khái niệm đô thị, đô thị hoá
- 1.2. Một số công trình nghiên cứu về đô thị và đô thị hoá ở Việt Nam
- 1.2.1. Những công trình nghiên cứu về đô thị và đô thị hoá ở Việt Nam nói chung
- 1.2.2. Một số công trình nghiên cứu về đô thị và đô thị hoá ở thành phố Vinh
- 1.3. Nhận xét về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu, giải quyết
- 1.3.1. Nhận xét về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.3.2. Những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu, giải quyết
Chương 2: QUY HOẠCH, MỞ RỘNG KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ, XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG VẬT CHẤT KỸ THUẬT, QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH ĐÔ THỊ VINH
- 2.1. Một số nhân tố ảnh hưởng đến đô thị hoá ở thành phố Vinh từ năm 1974 đến năm 2008
- 2.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, xã hội
- 2.1.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
- 2.1.1.2. Điều kiện lịch sử, văn hoá - xã hội
- 2.1.2. Nguồn lực dân cư
- 2.1.3. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền địa phương về tái thiết, xây dựng, phát triển thành phố Vinh
- 2.2. Quy hoạch, mở rộng địa giới hành chính, không gian đô thị Vinh
- 2.2.1. Quy hoạch, mở rộng địa giới hành chính không gian đô thị Vinh
- 2.2.2. Chia tách, sáp nhập, thay đổi địa danh, địa giới các phường, xã, dân cư trên địa bàn thành phố
- 2.2.2.1. Phường Bến Thủy
- 2.2.2.2. Phường Cửa Nam
- 2.2.2.3. Phường Đội Cung
- 2.2.2.4. Phường Đông Vĩnh
- 2.2.2.5. Phường Hà Huy Tập
- 2.2.2.6. Xã Nghi Ân, xã Nghi Đức, xã Nghi Liên, xã Nghi Kim
- 2.3. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng
- 2.3.1. Đầu tư xây dựng khu phố Quang Trung
- 2.3.2. Đầu tư xây dựng các tuyến đường bộ nội thị, bến xe
- 2.3.3. Đầu tư xây dựng ga Vinh, cảng Bến Thủy và sân bay Vinh
- 2.3.3.1. Đầu tư xây dựng, mở rộng ga Vinh
- 2.3.3.2. Đầu tư xây dựng cảng Bến Thủy, sân bay Vinh
- 2.3.3.3. Đầu tư khôi phục nhà máy nhiệt điện Vinh, các trạm biến thế và hệ thống đường dây tải điện
- 2.3.3.4. Đầu tư xây dựng trường học, bệnh viện, trạm xá, trung tâm y tế dự phòng
- 2.3.4. Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất ngành Bưu điện, Bưu chính viễn thông
- 2.3.5. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ các hoạt động văn hóa, xã hội của người dân
- 2.3.5.1. Đầu tư xây dựng công viên Nguyễn Tất Thành
- 2.3.5.2. Đầu tư xây dựng Quảng trường và tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh
- 2.3.5.3. Đầu tư xây dựng lâm viên Dũng Quyết và đền thờ Hoàng đế Quang Trung
- 2.3.5.4. Đầu tư xây dựng một số hạng mục công trình khác
- 2.4. Quản lý, điều hành đô thị
- 2.4.1. Quản lý, sử dụng nguồn tài nguyên đất đai
- 2.4.2. Quản lý việc thu gom, xử lý rác thác, nước thải, chất thải công nghiệp, xây dựng, rác thải sinh hoạt
- 2.4.3. Xây dựng, quản lý văn hoá, trật tự, an ninh, an toàn xã hội
Chương 3: CHUYỂN ĐỔI KINH TẾ, TẬP TRUNG DÂN CƯ, PHÂN TẦNG XÃ HỘI, XÂY DỰNG VĂN HOÁ - VĂN MINH ĐÔ THỊ
- 3.1. Sự chuyển đổi về kinh tế
- 3.1.1. Chuyển đổi trong kinh tế nông nghiệp
- 3.1.2. Chuyển đổi trong các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
- 3.1.3. Các ngành dịch vụ, thương mại, du lịch
- 3.1.3.1. Chuyển đổi trong ngành thương mại
- 3.1.3.2. Chuyển đổi trong du lịch, dịch vụ
- 3.2. Quá trình tập trung dân cư trên địa bàn thành phố Vinh
- 3.3. Vấn đề việc làm và phân tầng xã hội
- 3.4. Xây dựng, phát triển văn hóa, văn minh đô thị
Chương 4: NHẬN XÉT VỀ ĐÔ THỊ HOÁ Ở THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN TỪ NĂM 1974 ĐẾN NĂM 2008
- 4.1. Ảnh hưởng tích cực của đô thị hoá ở thành phố Vinh đối với tỉnh Nghệ Tĩnh, Nghệ An và vùng Bắc Trung bộ
- 4.2. Tác động trái chiều của Đô thị hoá ở thành phố Vinh đối với Nghệ An, Hà Tĩnh
- 4.3. Một số bài học kinh nghiệm và ý kiến đề xuất
KẾT LUẬN