Luận án Phát triển trang trại ở vùng Đông Nam Bộ

Tên luận án:

Phát triển trang trại ở vùng Đông Nam Bộ

Ngành:

Thông tin này không được cung cấp trực tiếp trong văn bản.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển trang trại ở vùng Đông Nam Bộ" được nghiên cứu dựa trên sự nhận thức sâu sắc về vai trò và tầm quan trọng của mô hình trang trại (TT) trong nền nông nghiệp toàn cầu và Việt Nam. Trên thế giới, TT đã là hình thức tổ chức sản xuất phổ biến và hiệu quả trong hàng trăm năm. Tại Việt Nam, sự phát triển nhanh chóng của TT từ đầu thập niên 90 đã góp phần khai thác hiệu quả đất đai, nguồn vốn trong dân, xóa đói giảm nghèo, thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội nông thôn và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

Thành công của TT không chỉ ở hiệu quả nội tại mà còn khẳng định một hướng đi đúng đắn cho phát triển nông nghiệp, nông thôn, đồng thời làm thay đổi nhận thức của các cấp, các ngành trong việc hoạch định chính sách. Tuy nhiên, so với các nước trên thế giới và yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, TT ở Việt Nam vẫn còn mang tính tự phát, chưa đóng góp thỏa đáng vào việc mở rộng quy mô sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Vùng Đông Nam Bộ (ĐNB) là một điển hình nổi bật về phát triển TT. Mặc dù xuất hiện và gia tăng mạnh mẽ từ những năm 90 như các vùng khác, TT ở ĐNB thể hiện số lượng và hiệu quả cao hơn đáng kể. Năm 2014, TT vùng ĐNB chiếm 20,7% tổng số lượng, 38,6% diện tích và 44,5% doanh thu TT của cả nước. Với diện tích chỉ chiếm 2,72% đất nông nghiệp, lao động 2,62% và số hộ tham gia sản xuất 0,39%, TT đã đóng góp tới 14% giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp vùng. Điều này cho thấy ĐNB là một điển hình phát triển TT cần được nghiên cứu và phổ biến.

Dù vậy, TT ở ĐNB vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Các nguyên nhân kìm hãm bao gồm thị trường nông nghiệp chưa phát triển, các yếu tố đầu vào và đầu ra cho sản xuất chưa được đảm bảo, cùng với những bất cập trong chính sách phát triển TT (như đất, vốn, vật tư, tiêu thụ). Tình trạng này dẫn đến việc phát triển TT còn thiếu quy hoạch và phổ biến tình trạng chạy theo số lượng.

Trước xu thế phát triển của đất nước và những cơ hội, thách thức đối với nông nghiệp ĐNB, việc cơ cấu lại nền nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với phát triển bền vững, khai thác lợi thế nhằm gia tăng tính cạnh tranh là vô cùng cần thiết. Trong bối cảnh đó, đẩy mạnh phát triển TT được xác định là một hướng đi đúng đắn và cần được ưu tiên.

Mục tiêu chính của luận án là làm rõ sự phát triển TT ở vùng ĐNB dưới góc độ địa lí, tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng và thực trạng phát triển TT. Từ đó, luận án đề xuất định hướng và các giải pháp góp phần thúc đẩy sự phát triển TT tại ĐNB. Để đạt được mục tiêu này, các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển TT vận dụng vào địa bàn ĐNB, phân tích các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá hiện trạng phát triển TT trong giai đoạn 2006 – 2014, và đề xuất định hướng cùng các giải pháp cụ thể cho phát triển TT tại vùng ĐNB.