LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO HỘ ĐẦU TƯ THEO CÁC HIỆP ĐỊNH VỀ ĐẦU TƯ CỦA ASEAN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Luật quốc tế
Luận án "Lý luận và thực tiễn về bảo hộ đầu tư theo các hiệp định về đầu tư của ASEAN trong giai đoạn hiện nay" của Nguyễn Quỳnh Anh nghiên cứu một cách hệ thống các vấn đề lý luận và pháp lý về bảo hộ đầu tư trong luật quốc tế nói chung và các hiệp định đầu tư của ASEAN. Đề tài xuất phát từ thực tiễn hoạt động đầu tư nước ngoài ngày càng tăng, đi kèm với nhiều rủi ro, nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ thống thể chế bảo hộ đầu tư để bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và thu hút vốn.
Đối tượng nghiên cứu chính là các quy định về bảo hộ đầu tư trong các Hiệp định nội khối của ASEAN, đặc biệt là Hiệp định đầu tư toàn diện ASEAN (ACIA) năm 2009, cũng như so sánh với các hiệp định song phương, đa phương khác và pháp luật quốc gia thành viên ASEAN. Luận án làm rõ các khái niệm, đặc điểm, vai trò, cơ sở pháp lý và các nguyên tắc bảo hộ đầu tư phổ biến như đối xử tối huệ quốc (MFN), đối xử quốc gia (NT), đối xử công bằng và thoả đáng (FET), và bảo hộ an toàn và đầy đủ (FPS). Các biện pháp bảo hộ đầu tư được phân tích bao gồm không tước quyền sở hữu và bồi thường, chuyển vốn và tài sản ra nước ngoài, bồi thường trong trường hợp xung đột vũ trang, thế quyền, giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và Nhà nước, và điều khoản chung.
Về thực tiễn, luận án phân tích mức độ thực thi các quy định của ASEAN về bảo hộ đầu tư tại một số quốc gia thành viên và đặc biệt là tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Luật Đầu tư năm 2014, có nhiều điểm tương thích với ACIA về nguyên tắc và biện pháp bảo hộ. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra những hạn chế như một số quy định chưa tương thích hoàn toàn (bồi thường xung đột vũ trang, thế quyền, giải quyết tranh chấp), còn chung chung, thiếu chi tiết và chồng chéo.
Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các Hiệp định của ASEAN về bảo hộ đầu tư tại Việt Nam. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước (bổ sung nội dung chưa ghi nhận, quy định chi tiết hơn các biện pháp bảo hộ, cải thiện cơ chế giải quyết tranh chấp), nâng cao chất lượng cán bộ, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh tuyên truyền và gia nhập các điều ước quốc tế liên quan. Luận án góp phần cung cấp tài liệu tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp Việt Nam.