Luận án Nghiên cứu tổng hợp lớp phủ thổ nhưỡng tỉnh Thừa Thiên Huế phục vụ phát triển nông lâm nghiệp

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TỔNG HỢP LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG LÂM NGHIỆP BỀN VỮNG

Ngành:

Địa lý Tài nguyên và Môi trường

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu tổng hợp lớp phủ thổ nhưỡng tỉnh Thừa Thiên Huế phục vụ phát triển nông lâm nghiệp bền vững" của Lê Phúc Chi Lăng, chuyên ngành Địa lý Tài nguyên và Môi trường (mã số 62 44 02 19), được hoàn thành vào năm 2015. Nghiên cứu này xuất phát từ tính cấp thiết của việc bảo vệ và sử dụng hiệu quả lớp phủ thổ nhưỡng, vốn có vai trò rất quan trọng đối với sản xuất nông lâm nghiệp nhưng lại phân hóa đa dạng và phức tạp, đồng thời chịu nhiều tác động thoái hóa ở Thừa Thiên Huế. Tình trạng bất cập trong hoạt động nông lâm nghiệp của tỉnh, như giảm hiệu quả kinh tế, thoái hóa đất gia tăng và chuyển đổi cây trồng tùy tiện, đòi hỏi phải có cơ sở khoa học để định hướng phát triển bền vững.

Mục tiêu chính của luận án là xây dựng luận cứ khoa học phục vụ phát triển nông lâm nghiệp bền vững trên cơ sở nghiên cứu tổng hợp lớp phủ thổ nhưỡng tỉnh Thừa Thiên Huế. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan tài liệu liên quan, nghiên cứu đặc điểm địa lý phát sinh và thoái hóa lớp phủ thổ nhưỡng, đánh giá tính thích hợp của lớp phủ thổ nhưỡng đối với các loại hình sản xuất nông lâm nghiệp, và đề xuất các giải pháp sử dụng hợp lý đất đai. Luận án đã đóng góp mới bằng cách làm rõ các đặc trưng phát sinh, phát triển và thoái hóa lớp phủ thổ nhưỡng tỉnh Thừa Thiên Huế trên quan điểm địa lý. Đặc biệt, nghiên cứu đã xây dựng bản đồ đơn vị đất đai tỷ lệ 1/100.000 có tính đến yếu tố thoái hóa đất, đồng thời xác lập cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên đất.

Kết quả nghiên cứu cho thấy Thừa Thiên Huế có lớp phủ thổ nhưỡng đa dạng, phức tạp với 10 nhóm và 23 loại đất khác nhau, hình thành dưới tác động tổng hợp của các yếu tố tự nhiên và nhân tác mang tính đặc thù nhiệt đới ẩm. Hiện trạng thoái hóa đất được phân thành 3 cấp độ: nhẹ hoặc không thoái hóa (chiếm 47,18% tổng diện tích tự nhiên), thoái hóa trung bình (23,31%) và thoái hóa nặng (23,15%). Luận án đã xây dựng bản đồ 130 đơn vị đất đai (ĐVĐĐ) dựa trên 9 chỉ tiêu và đánh giá mức độ thích hợp (S1, S2, S3, N) cho 4 loại cây trồng chính (cây hàng năm, bưởi thanh trà, cao su, keo tai tượng) trên 80 ĐVĐĐ. Trên cơ sở các đánh giá này, luận án đề xuất định hướng sử dụng hợp lý tài nguyên đất theo 3 chức năng chính: khai thác kinh tế (38,86%), phòng hộ và khai thác kinh tế (13,73%), và phòng hộ và bảo tồn tự nhiên (47,40%), kèm theo các giải pháp cụ thể nhằm ngăn ngừa, hạn chế thoái hóa đất và phát triển nông lâm nghiệp bền vững. Luận án này là tài liệu tham khảo giá trị cho công tác đào tạo, nghiên cứu và hoạch định chính sách tại địa phương.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU
• Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU TỔNG HỢP LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG LÂM NGHIỆP TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
  • 1.1. Các khái niệm
  • 1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam có liên quan đến đề tài
    • 1.2.1. Các công trình nghiên cứu theo hướng phân loại đất
    • 1.2.2. Các công trình nghiên cứu theo hướng thoái hóa đất
    • 1.2.3. Các công trình nghiên cứu theo hướng đánh giá và phân hạng đất đai
    • 1.2.4. Các công trình nghiên cứu về điều kiện tự nhiên và sử dụng hợp lý lãnh thổ có liên quan đến tỉnh Thừa Thiên Huế
  • 1.3. Quan điểm, phương pháp đánh giá thoái hóa đất và thích hợp đất đai phục vụ phát triển nông lâm nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế
    • 1.3.1. Quan điểm đánh giá
    • 1.3.2. Phương pháp đánh giá
• Chương 2. ĐẶC TRƯNG ĐỊA LÝ PHÁT SINH VÀ THOÁI HÓA LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
  • 2.1. Các yếu tố phát sinh và thoái hóa lớp phủ thổ nhưỡng tỉnh Thừa Thiên Huế
    • 2.1.1. Vị trí địa lý
    • 2.1.2. Điều kiện địa chất và đá mẹ thành tạo đất
    • 2.1.3. Điều kiện địa hình thành tạo đất
    • 2.1.4. Điều kiện khí hậu thành tạo đất
    • 2.1.5. Điều kiện thủy văn thành tạo đất
    • 2.1.6. Điều kiện thảm thực vật thành tạo đất
    • 2.1.7. Hoạt động của con người trong khai thác sử dụng đất
  • 2.2. Các quá trình hình thành đất ở tỉnh Thừa Thiên Huế
  • 2.3. Đặc điểm đất tỉnh Thừa Thiên Huế
• Chương 3. ĐÁNH GIÁ TỔNG HỢP LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG LÂM NGHIỆP
  • 3.1. Thực trạng thoái hóa đất tỉnh Thừa Thiên Huế
    • 3.1.1. Các quá trình thoái hóa đất đặc trưng của các vùng địa lý
    • 3.1.2. Hiện trạng thoái hóa đất tỉnh Thừa Thiên Huế
  • 3.2. Đánh giá thích hợp đất đai phục vụ phát triển nông lâm nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế
    • 3.2.1. Lựa chọn và phân cấp chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
    • 3.2.2. Kết quả xây dựng bản đồ đơn vị đất đai tỉnh Thừa Thiên Huế
    • 3.2.3. Đánh giá và phân hạng thích hợp các đơn vị đất đai phục vụ phát triển nông lâm nghiệp
  • 3.3. Đề xuất giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên đất phục vụ phát triển nông lâm nghiệp bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế
    • 3.3.1. Cơ sở khoa học của việc đề xuất
    • 3.3.2. Đề xuất định hướng sử dụng hợp lý tài nguyên đất cho phát triển nông lâm nghiệp bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế theo chức năng đơn vị đất đai
    • 3.3.3. Đề xuất giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên đất phục vụ phát triển nông lâm nghiệp bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ