Tên luận án:
KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP SINH THÁI VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Ngành:
Kinh tế Quốc tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Kinh nghiệm quốc tế về phát triển các khu công nghiệp sinh thái và bài học cho Việt Nam" của tác giả Huỳnh Phúc Nguyên Thịnh, được thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam năm 2022, thuộc ngành Kinh tế Quốc tế, là một tóm tắt luận án tiến sĩ kinh tế. Đề tài tập trung giải quyết vấn đề các khu công nghiệp (KCN) truyền thống ở Việt Nam, mặc dù đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế, nhưng lại gây ra những tác động môi trường tiêu cực và sử dụng tài nguyên kém hiệu quả, chưa thực sự bền vững.
Luận án nhận định rằng việc phát triển các khu công nghiệp sinh thái (KCNST) là xu thế tất yếu trên thế giới, nhằm thúc đẩy phát triển bền vững thông qua việc sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và giảm phát thải. Việt Nam đã có những nhận thức và định hướng chính sách quan trọng, bao gồm việc phê duyệt các dự án thí điểm và ban hành Nghị định 82/2018/NĐ-CP, cùng với Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia, nhằm hoàn thiện thể chế và chính sách cho KCNST. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức và rào cản về thể chế, quy hoạch, hạ tầng, hệ thống thông tin, công nghệ và đặc biệt là khả năng hình thành mối liên kết cộng sinh công nghiệp. Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn thí điểm và cần có thêm kinh nghiệm.
Mục đích tổng quát của luận án là cung cấp các bài học kinh nghiệm thực tiễn về phát triển KCNST từ các quốc gia như Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời đề xuất các giải pháp và kiến nghị cụ thể cho Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan, phân tích thực trạng phát triển KCNST ở hai quốc gia châu Á này, chỉ ra những thành công, thách thức, hạn chế cùng nguyên nhân, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các biện pháp và kiến nghị vận dụng vào thực tiễn phát triển KCNST tại Việt Nam trong thời gian tới.
Luận án đóng góp vào việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về KCNST, phân tích sâu sắc chính sách và thực trạng phát triển KCNST ở Trung Quốc và Hàn Quốc, và đề xuất các giải pháp trọng yếu cho Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng, giúp các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, quản lý và doanh nghiệp tại Việt Nam tham khảo để xây dựng và phát triển KCNST thành công, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Luận án.
- 1.1. Các nghiên cứu lý thuyết khu công nghiệp sinh thái
- 1.2. Các nghiên cứu về khu công nghiệp sinh thái Trung Quốc
- 1.3. Các nghiên cứu về khu công nghiệp sinh thái Hàn Quốc
- 1.4. Các nghiên cứu về khu công nghiệp sinh thái Việt Nam
- 1.5. Khoảng trống nghiên cứu và đóng góp của luận án
-
Chương 2: Một số vấn đề chung về khu công nghiệp sinh thái và phát triển khu công nghiệp sinh thái.
- 2.1. Khu công nghiệp sinh thái
- 2.1.1. Khái niệm khu công nghiệp sinh thái
- 2.1.2. Phân loại các khu công nghiệp sinh thái
- 2.1.3. Đặc trưng của khu công nghiệp sinh thái
- 2.1.4. Vai trò của khu công nghiệp sinh thái
- 2.1.5. Những lợi ích từ phát triển khu công nghiệp sinh thái
- 2.1.6. Khu công nghiệp sinh thái trong mối quan hệ với phát triển bền vững
- 2.2. Nhu cầu phát triển khu công nghiệp sinh thái
- 2.2.1. Đóng góp và hạn chế của khu công nghiệp thông thường
- 2.2.2. Nhu cầu về tăng trưởng xanh
- 2.2.3. Nhu cầu liên kết của doanh nghiệp theo cụm liên kết ngành
- 2.2.4. Nhu cầu liên kết của doanh nghiệp theo mạng sản xuất
- 2.3. Tiền đề phát triển khu công nghiệp sinh thái
- 2.3.1. Hệ sinh thái công nghiệp
- 2.3.2. Cộng sinh công nghiệp
- 2.3.3. Kinh tế tuần hoàn
- 2.3.3. Các thách thức trong quá trình phát triển khu công nghiệp sinh thái
- 2.4. Nội dung phát triển khu công nghiệp sinh thái
- 2.5. Khung phân tích của luận án
-
Chương 3: Kinh nghiệm quốc tế về phát triển các khu công nghiệp sinh thái.
- 3.1. Phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Trung Quốc
- 3.1.1. Thực trạng phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Trung Quốc
- 3.1.2. Chính sách phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Trung Quốc
- 3.1.2.1. Hoàn thiện cơ sở pháp lý
- 3.1.2.2. Xây dựng bộ máy chỉ đạo tập trung phát triển các khu công nghiệp sinh thái
- 3.1.2.3. Xây dựng quy trình quản lý thống nhất chương trình phát triển các khu công nghiệp sinh thái
- 3.1.3. Những hạn chế trong phát triển các khu công nghiệp sinh thái ở Trung Quốc
- 3.2. Phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Hàn Quốc
- 3.2.1. Thực trạng phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Hàn Quốc
- 3.2.2. Chính sách phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Hàn Quốc
- 3.2.2.1. Định hình chiến lược phát triển các khu công nghiệp sinh thái
- 3.2.2.2. Thử nghiệm đa dạng cơ chế quản lý và phát triển các khu công nghiệp sinh thái
- 3.2.2.3. Lựa chọn cách thức vận hành khu công nghiệp sinh thái
- 3.2.3. Những hạn chế trong phát triển các khu công nghiệp sinh thái ở Hàn Quốc
- 3.3. Bài học kinh nghiệm
- 3.4. Tiểu kết
-
Chương 4: Giải pháp xây dựng và phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam.
- 4.1. Khái quát về phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam hiện nay
- 4.1.1. Thực trạng phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam
- 4.1.2. Khả năng phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam
- 4.1.3. Quan điểm và định hướng của Chính phủ đối với phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam
- 4.1.3.1. Quan điểm phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam
- 4.1.3.2. Định hướng phát triển KCNST ở Việt Nam
- 4.1.4. Tiêu chí về khu công nghiệp sinh thái
- 4.1.5. So sánh Việt Nam với Hàn Quốc và Trung Quốc trong việc phát triển khu công nghiệp sinh thái.
- 4.2. Đề xuất giải pháp phát triển khu công nghiệp sinh thái ở Việt Nam
- 4.2.1. Nhóm giải pháp về thể chế và chính sách
- 4.2.2. Nhóm giải pháp về quy hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn và chuẩn bị hạ tầng
- 4.2.3. Nhóm giải pháp về phát triển hệ thống thông tin và trình độ công nghệ
- 4.2.4. Nhóm giải pháp về chuỗi cung ứng và cụm liên kết ngành
- 4.4. Tiểu kết