HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TẬP ĐOÀN BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM
Kế toán
Luận án tập trung vào việc hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp (BCTCDN) tại các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT). Luận án khẳng định phân tích BCTCDN là một công cụ quản lý tài chính thiết yếu.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, các công trình trước đây đã làm rõ yếu tố cơ bản để tổ chức bộ máy phân tích BCTC nói chung, nhưng còn tồn tại nhiều khoảng trống. Cụ thể, phương pháp phân tích BCTCDN còn thiếu tính đồng bộ, đặc biệt là trong lý luận và thực tiễn về dự báo rủi ro phá sản. Về nội dung, hầu hết các nghiên cứu tiếp cận phân tích BCTCDN theo chu trình tài chính phục vụ quản trị, trong khi việc phân tích dựa trên cơ sở dữ liệu BCTC ít được chú trọng.
Để giải quyết vấn đề này, luận án đặt ra các câu hỏi nghiên cứu về lý luận cơ bản của phân tích BCTC DN, kinh nghiệm thực tiễn quốc tế có thể áp dụng tại Việt Nam, và thực trạng phân tích BCTC tại các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn VNPT.
Về mặt lý luận, luận án tổng quan về BCTC và phân tích BCTCDN, định nghĩa phân tích BCTCDN là việc sử dụng hệ thống các phương pháp để xem xét, đánh giá dữ liệu trên BCTC và thông tin liên quan, từ đó đưa ra nhận định về tình hình tài chính. Luận án cũng đề cập đến các khía cạnh phân tích báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh (bao gồm thu nhập, doanh thu, chi phí), tốc độ luân chuyển các khoản phải thu, và hiệu suất sử dụng vốn cố định, cùng các nhân tố khách quan ảnh hưởng như môi trường pháp lý, chỉ tiêu tham chiếu, môi trường quốc tế và kinh doanh trong nước. Luận án cũng xem xét kinh nghiệm phân tích BCTCDN từ các nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam.
Thực trạng tại các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn VNPT cho thấy 100% doanh nghiệp đã tổ chức bộ máy phân tích BCTC. Tuy nhiên, việc phân tích khả năng thanh toán chủ yếu dừng lại ở ngắn hạn và nhanh, chưa chuyên sâu vào thanh toán tức thời hoặc nợ đến hạn. Phân tích tình hình tăng trưởng đã sử dụng các chỉ tiêu về tài sản, vốn chủ sở hữu, doanh thu và lợi nhuận. Các hạn chế được chỉ ra bao gồm thiếu quy định bắt buộc phân tích BCTC phục vụ quản trị, chưa có hệ thống chỉ tiêu tài chính trung bình theo ngành để so sánh, cùng với việc đào tạo nghiệp vụ và nhận thức của nhà quản lý về phân tích BCTC còn hạn chế.
Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp hoàn thiện, bao gồm hoàn thiện tổ chức bộ máy và quy trình phân tích BCTC, áp dụng các chỉ tiêu phân tích quản trị chi phí và sức sinh lời hoạt động, và hoàn thiện phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Luận án cũng kiến nghị Nhà nước và Tập đoàn VNPT tổ chức các khóa học, yêu cầu báo cáo trách nhiệm xã hội và môi trường, nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng chuyên môn, biến công cụ phân tích BCTC thành công cụ quản trị hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.