Luận án Đặc điểm hoạt động động đất khu vực Biển Đông

Tên luận án:

ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG ĐỘNG ĐẤT KHU VỰC BIỂN ĐÔNG

Ngành:

Kỹ thuật Địa vật lý

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG ĐỘNG ĐẤT KHU VỰC BIỂN ĐÔNG" của Vũ Thị Hoãn, hoàn thành năm 2018 thuộc ngành Kỹ thuật Địa vật lý, tập trung nghiên cứu khu vực Biển Đông – một vùng chuyển tiếp giữa các mảng kiến tạo với nguy cơ động đất và sóng thần cao. Đề tài xuất phát từ hạn chế của các nghiên cứu trước đây về chu kỳ số liệu không đủ dài và thiếu sự thống nhất về thang độ lớn động đất, đặc biệt trong đánh giá độ lớn động đất cực đại (Mmax). Luận án ứng dụng phương pháp phân bố cực trị tổng quát (GEV) để khắc phục những hạn chế này, mang lại khả năng xác định mốc thời gian dự báo cụ thể hơn.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là làm sáng tỏ các đặc điểm hoạt động động đất, đánh giá Mmax cho khu vực Biển Đông và phân tích chi tiết các trận động đất mạnh dựa trên danh mục động đất mới và thống nhất. Các điểm mới nổi bật bao gồm việc thành lập danh mục động đất thống nhất cho khu vực Biển Đông giai đoạn 1900-2017 với độ lớn từ Mw≥3, làm sáng tỏ quá trình trong vùng nguồn của 6 trận động đất mạnh, khẳng định sự tồn tại của một đứt gãy giả định và phác thảo ba đoạn đứt gãy giả định khác ở Indonesia. Kết quả quan trọng là việc đánh giá Mmax cho khu vực Biển Đông là Mw=8.7 trong vòng 100 năm kể từ năm 2017 với xác suất 0.8.

Luận án đã xác định mức đại diện động đất của khu vực là Mw=4.7. Chấn tâm các trận động đất mạnh phân bố chủ yếu tại nơi tiếp giáp giữa các đới kiến tạo chính, đặc biệt dày đặc ở phía Đông Biển Đông, với phần lớn các trận động đất xảy ra trong lớp vỏ Trái đất (độ sâu dưới 75km). Chế độ hoạt động động đất mạnh được chia thành 4 giai đoạn, mỗi giai đoạn có 1-2 trận động đất với Mmax ≥ 8.0, và chu kỳ lặp lại cho Mmax ≥ 7.5 là 3-5 năm.

Về ý nghĩa khoa học, danh mục động đất được xây dựng là cơ sở dữ liệu quan trọng cho các nghiên cứu về phân vùng động đất, đánh giá nguy hiểm động đất và sóng thần. Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả dự báo Mmax đóng vai trò định hướng cho các mô hình cảnh báo sóng thần và cung cấp cơ sở khoa học cho quy hoạch các công trình trên biển và ven biển, góp phần đảm bảo an toàn và hiệu quả. Việc xác định các đoạn đứt gãy giả định cũng có giá trị thực tiễn đáng kể trong khoa học địa chất.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỘNG ĐẤT KHU VỰC BIỂN ĐÔNG VÀ LÂN CẬN

  • 1.1. Đặc điểm kiến tạo-địa động lực hiện đại khu vực Biển Đông và kế cận
  • 1.2. Tình hình nghiên cứu đặc điểm hoạt động động đất khu vực Biển Đông.
  • 1.2.1. Vài nét về việc thành lập danh mục động đất khu vực Biển Đông.
  • 1.2.2. Tình hình nghiên cứu về đặc điểm hoạt động động đất khu vực Biển Đông.
  • 1.2.3. Tình hình nghiên cứu dự báo độ lớn động đất cực đại khu vực Biển Đông.

• CHƯƠNG 2: PHẠM VI KHU VỰC NGHIÊN CỨU, SỐ LIỆU SỬ DỤNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Phạm vi khu vực nghiên cứu
  • 2.2. Số liệu sử dụng
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
  • 2.3.1. Phương pháp so sánh, đối chiếu
  • 2.3.2. Phương pháp phân tích hồi quy
  • 2.3.3. Phương pháp cửa sổ không gian-thời gian
  • 2.3.4. Phương pháp phân bố cực trị tổng quát để đánh giá Mmax

• CHƯƠNG 3: THÀNH LẬP DANH MỤC ĐỘNG ĐẤT THỐNG NHẤT KHU VỰC BIỂN ĐÔNG VÀ LÂN CẬN

  • 3.1. Phân tích và chỉnh lý số liệu phục vụ nghiên cứu
  • 3.2. Xây dựng các hàm tương quan giữa các loại magnitude
  • 3.2.1. Hàm tương quan Mw=f(M)
  • 3.2.2. Hàm tương quan Mw=f(Mb)
  • 3.2.3. Hàm tương quan Mw=f(ML)
  • 3.3. Tách các nhóm tiền chấn, dư chấn khỏi danh mục động đất
  • 3.4. Thành lập danh mục động đất thống nhất khu vực Biển Đông

• CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG ĐỘNG ĐẤT KHU VỰC BIỂN ĐÔNG

  • 4.1. Đặc điểm hoạt động động đất khu vực Biển Đông
  • 4.1.1. Đồ thị lặp lại động đất khu vực Biển Đông
  • 4.1.2. Phân bố số lượng động đất theo độ sâu chấn tiêu
  • 4.1.3. Phân bố chấn tâm động đất khu vực Biển Đông
  • 4.1.4. Tiến trình hoạt động động đất khu vực Biển Đông giai đoạn 1900-2017
  • 4.1.5. Phân bố độ lớn động đất cực đại theo năm
  • 4.2. Nghiên cứu chi tiết một số trận động đất mạnh khu vực Biển Đông
  • 4.2.1. Trận động đất số 1 ngày 21/01/2007, tại Molucca, Indonesia M7,5.
  • 4.2.2. Trận động đất số 2 ngày 12/09/2007 tại Southern Sumatra, Indonesia M8.5
  • 4.2.3. Trận động đất số 3 ngày 11/02/2009 tại Kepulauan Talaud, Indonesia ngày 11/02/2009 với M7.1
  • 4.2.4. Trận động đất số 4 ngày 31/08/2012 tại Sulangan, Philippines với độ lớn M7.6
  • 4.2.5. Trận động đất số 5 ngày 15/10/2013 tại Balilihan, Philippines với độ lớn M7.1
  • 4.2.6. Trận động đất số 6 ngày 15/11/2014 tại Balilihan, Philippines với độ lớn M7.1
  • 4.3. Đánh giá độ lớn động đất cực đại khu vực nghiên cứu
  • 4.3.1. Đánh giá độ lớn động đất cực đại khu vực Biển Đông
  • 1.3.2. Đánh giá độ lớn động đất cực đại cho vùng Philippine